MA TRẬN
Nội dung
Câu hỏi
Năng lực môn học
Tỉ lệ
Năng lực đọc
Năng lực viết
Cấp độ tư duy
Cấp độ tư duy
Hiểu
Vận
dụng
Biết
Hiểu
Vận
dụng
Đọc hiểu
VBVH/VB
NL
Câu 1
40%
Câu 2
Câu 3
x
Câu 4
x
Câu 5
x
Viết
VBVH/NLXH
Câu 1
(Đoạn NLVH)
x
x
x
20%
Viết
NLXH/NLVH
Câu 2
(Bài NLXH)
x
x
x
40%
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Khỏi bệnh ít lâu, tôi trở về nơi Bác ở. Mỗi lần đi công tác về cơ quan cảm thấy
như đang trở về với gia đình. Chuyển vừa rồi, tôi xa cơ quan tương đồi lâu ngày.
Được ở gần Bác một thời gian, tôi đã nhận thấy qua cái bề ngoài vô cùng giản
dị của Bác, con người Bác thật vĩ đại, và chính bản thân cách sống giản dị đó cũng
là một điều vĩ đại trong con người của Bác.
Từ ngày tôi về nước, cơ quan lại thay đổi địa điểm thêm nhiều lần. Địch càng
khủng bố, sinh hoạt của cơ quan càng khó khăn hơn. Khi Bác ở hang, khi ở hốc núi,
khi ở trong một bụi rậm. Giường nằm là dăm ba cành cây, đôi lúc chỉ một mớ lá. Sức
khoẻ của Bác có phần giảm sút. Bác sốt rét luôn. Thuốc men gần như không có gì
ngoài ít là rừng lấy về sắc uống theo cách chữa bệnh của đồng bào địa phương .Cái
ăn cũng rất thiếu. Món ăn quý giá anh Lộc dành riêng bồi dưỡng cho Bác hàng ngày
là ít nước cơm chắt. Có thời gian, cơ quan chuyển vào vùng núi đá trên khu đồng bào
Mán trắng, gạo cũng không có, Bác cũng như các anh khác phải ăn toàn cháo bẹ
hàng tháng ròng.
SỞ GD&ĐT QUẢNG NGÃI
TRƯỜNG THPT BA TƠ
KỲ THI TỐT NGHIỆP NĂM 2025
Bài thi: NGỮ VĂN
(Thời gian làm bài:120 phút không kể thời gian phát đề)
Ở bất cứ hoàn cảnh sinh hoạt nào, tôi cũng thấy Bác thích nghi một cách rất tự
nhiên. Chẳng hiểu Bác được rèn luyện từ bao giờ, như thế nào, mà mọi biến cố đều
không mảy may lay chuyển được. Tôi nhớ mãi một lần ở Tĩnh Tây... Hôm ấy, có cuộc
hẹn gặp người từ trong nước ra. Bác và chúng tôi đều cải trang thành những người
Nùng để đi tới nơi hẹn tại chợ Lộc Tùng. Đồng chí liên lạc vừa tới, trông thấy Bác,
nói ngay: “Thưa Bác, đồng chí X. bị bắt rồi.”. Bác điềm nhiên bảo tất cả hãy vào
hàng nghỉ ngơi như mọi người trong vùng này đi chợ. Khi ăn phở, ăn bún xong, ngồi
uống nước, Bác mới nói: “Bây giờ chú bảo cáo đầy đủ mọi việc đi. Không nên vội
vã.”. Bác khi nào cũng bình thản, bình thản trước mọi khó khăn. Mỗi lần về họp, cản
bộ các nơi báo cáo tình hình, phong trào nơi này lên, nơi kia xuống, có khi nhiều nơi
cùng bị khủng bố, Bác vẫn bình thản. Trong sự bình thản ủa Bác còn toát ra một tinh
thần rất lạc quan. Bác đúng là hiện thân của người dân trên đất nước Việt Nam nhỏ
bé, đói nghèo vì bị áp bức bóc lột cùng cực bao đời nay, nhưng anh dũng và bất
khuất, không chịu lùi bước trước bất cứ sức mạnh nào, và hoàn toàn tin tưởng ở
tương lai tốt đẹp của cách mạng, của nhân dân, của dân tộc. Gần Bác, chúng tôi như
luôn luôn được nhắc nhở: Cách mạng phải gian khổ, việc cách mạng là việc lâu dài,
cách mạng nhất định sẽ thắng.
(“Từ nhân dân mà ra”, trích Tổng tập Hồi kí của Đại tướng Võ Nguyên Giáp; Hữu
Mai thể hiện, In theo bản in năm 1964 của NXB Quân đội nhân dân, Hà Nội, tr. 68 –
69)
Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. (0,5 điểm) Đoạn trích được kể từ điểm nhìn nào?
Câu 2. (0,5 điểm) Đoạn trích kể về kỉ niệm nào của nhân vật “tôi”?
Câu 3. (1,0 điểm)Việc sử dụng phép tu từ liệt kê trong những câu sau có tác dụng gì?
“Từ ngày tôi về nước, cơ quan lại thay đổi địa điểm thêm nhiều lần. Địch càng khủng
bố, sinh hoạt của cơ quan càng khó khăn hơn. Khi Bác ở hang, khi ở hốc núi, khi ở
trong một bụi rậm. Giường nằm là dăm ba cành cây, đôi lúc chỉ một mớ lá.”
Câu 4. (1,0 điểm) Theo anh/ chị, sức hấp dẫn của đoạn trích đến từ những yếu tố nào?
Câu 5. (1,0 điểm) Câu nói: Cách mạng phải gian khổ, việc cách mạng là việc lâu dài,
cách mạng nhất định sẽ thắng. Gợi cho anh/ chị suy nghĩ gì?
(trình bày khoảng 5 đến 7 câu)
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1.(2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm, cảm xúc của nhân vật
trữ tình trong đoạn thơ sau:
LỜI CHÀO
Biết ơn những cánh sẻ nâu đã bay đến cánh đồng
Rút những cọng rơm vàng về kết tổ
Đá dạy ta với cánh diều thơ nhỏ
Biết kéo về cả một sắc trời xanh.
Biết ơn mẹ vẫn tính cho con thêm một tuổi sinh thành
"Tuổi của mụ" con nằm tròn bụng mẹ
Để con quý yêu tháng ngày tuổi trẻ
Buổi mở mắt chào đời, phút nhắm mắt ra đi.
Biết ơn trò chơi tuổi nhỏ mê ly
"Chuyền chuyền một..." miệng, tay buông bắt
Ngôn ngữ lung linh, quả chuyền thoăn thoắt
Nên một đời tiếng Việt mãi ngân nga...
(Trích Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm, in trong Văn học Việt Nam thế kỉ
XX (thơ ca 1945 – 1975), quyển bốn – tập VIII, NXB Văn học, Hà Nội, 2010, tr.711-
712)
Câu 2. (4,0 điểm)
“Điều làm tôi khác biệt chính là điều làm nên tôi.” – A. A. Milne
Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận ( 600 chữ) bàn về
về chủ đề: Tôn trọng sự khác biệt.
----------------Hết---------------
ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
Phần
Câu
Nội dung
Điểm
I
ĐỌC HIỂU
4.0
1
Điểm nhìn của nhân vật “tôi”/ đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng: không cho điểm.
0.5
2
- Đoạn trích kể về kỉ niệm của nhân vật “tôi”: sau khi khỏi bệnh,
nhân vật “tôi” trở về nơi Bác ở, được ở gần Bác một thời gian.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng: không cho điểm.
0.5
3
-Biện pháp tu từ liệt kê: Khi Bác ở hang, khi ở hốc núi, khi ở trong
một bụi rậm. Giường nằm là dăm ba cành cây, đôi lúc chỉ một mớ
lá.
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu cho câu văn
+Giúp người đọc hiểu biết hơn về những ngày tháng khó khăn gian
khổ mà Bác Hồ - vị lãnh tụ vĩ đại của các mạng Việt Nam- trong
những năm tháng đấu tranh cách mạng đã trải qua.
+ Ca ngợi tình thần lạc quan cách mạng, kiên cường bất khuất của
lãnh tụ Hồ Chí Minh.
+ Thấy được sự trân trọng của nhân vật “ tôi” trước sự hi sinh gian
khổ vì độc lập dân tộc của Bác.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời đúng như đáp án: 1,0 điểm.
- Hs chỉ trả lời được ý 3 ở phần tác dụng 0,75 điểm
- Học sinh trả lời đúng 2 ý tác dụng : 0,5 điểm.
- Học sinh chỉ ra vị trí biện pháp tu từ liệt kê: 0,25 điểm.
- Học sinh trả lời không đúng hoặc không trả lời: không cho điểm.
1.0
4
Sức hấp dẫn của đoạn trích đến từ những yếu tố:
+ Hiện thực được phản ánh sinh động: Sự kiện: (Những ngày tháng
sinh hoạt của cơ quan khó khăn; Cuộc sống bình dị của Bác nơi
chiến khu)
+ Sự hiện diện của hình tượng tác giả, cái tôi cá nhân hiện hữu một
cách sống động: trong việc chọn ngôi kể, mạch kể, kết hợp yếu tố
tự sự và biểu cảm, giọng điệu ngợi ca, cảm xúc chân thành kết hợp
sự quan sát tỉ mỉ.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời tương đương như đáp án: 1,0 điểm.
-Hs chỉ trả lời được 1 ý : 0,75 điểm
- Học sinh trả lời không đúng: không cho điểm.
1.0
5
Học sinh trả lời theo quan điểm cá nhân nhưng phải hợp lí, thuyết
phục. Sau đây là một số gợi ý:
Câu nói “Cách mạng phải gian khổ, việc cách mạng là việc lâu dài,
cách mạng nhất định sẽ thắng.”
+ Câu nói đã khẳng định tính chất của cuộc cách mạng Việt Nam là
vô cùng gian khổ, trường kì kháng chiến, nhưng toàn dân tộc vẫn
giữ vững một niềm tin vào sự tất thắng của cuộc kháng chiến.
Gợi suy nghĩ:
+ Cuộc chiến tranh vệ quốc của dân tộc Việt Nam .
+ Trân trọng, biết ơn những thế hệ cha anh đi trước.
+ Tuổi trẻ hiện nay không chỉ ghi nhớ, biết ơn công lao của thế hệ
cha anh đi trước mà còn cần nỗ lực học tập, cống hiến sức mình để
bảo vệ thành quả cách mạng, góp phần bảo vệ và phát triển đất
nước..
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trình bày được sự hiểu biết về câu nói và gợi được suy
nghĩ như đáp án, diễn đạt tốt : 1,0 điểm.
- Học sinh hiểu câu nói nhưng trình bày suy nghĩ thiếu ý: 0,75
điểm.
- Học sinh chỉ trình bày được suy nghĩ :0,5 điểm
-Hs trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: không cho điểm
* Lưu ý: Học sinh có thể trả lời khác đáp án nhưng đúng tinh thần
mà câu văn gợi ra thì vẫn cho điểm.
1.0
II
VIẾT
6.0
1
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm,
cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ trích trong Mặt đường
khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm
2,0
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn
Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150
chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách
diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tình cảm, cảm xúc của
nhân vật trữ tình trong đoạn thơ
0,25
c. Viết đoạn văn bảo đảm các yêu cầu
Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ
giữa lí lẽ và bằng chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung,sau
đây là một số gợi ý:
-Nhân vật trữ tình biết ơn những sự vật giản dị quanh mình, người
mẹ sinh thành, kỉ niệm ấu thơ đã nuôi dưỡng tâm hồn đẹp đẽ của
chính mình.
- Tình cảm, cảm xúc đó được thể hiện một cách chân thành và sâu
sắc qua điệp từ “biết ơn”; qua hệ thống hình ảnh gần gũi; từ ngữ
chân thực, sinh động , gợi cảm, có tính biểu tượng sâu sắc .
- Qua tình cảm, cảm xúc đó, tác giả muốn lan tỏa tới người đọc
1,0