SỞ GD-ĐT QUẢNG TRỊ KỲ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2021
TRƯỜNG THPT THỊ XÃ QUẢNG TRỊ Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Gió gieo tung những hạt giống trên tay
Giọt nước mắt mau khô, tiếng gọi đò vọng mãi
Vầng trán với bể khơi chung gió ấy
Ở nơi đâu cũng tới được chân trời.
Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi
Như tiếng gọi ngàn đời không khuất phục
Đất nước giống như con thuyền xuyên gió mạnh
Những mối tình trong gió bão tìm nhau.
(…)
Dẫu đêm nay ngọn gió mùa hè
Còn bề bộn một vùng gạch ngói
Lịch sử quay những vòng xoáy gian nan
Đất nước tôi như một con thuyền
Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xoá.
Ước chi được hoá thành ngọn gió
Để được ôm trọn vẹn nước non này
Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá
Để mát rượi những mái nhà nắng lửa
Để luôn luôn được trở lại với đời...
(Trích Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi,
Lưu Quang Vũ, NXB Văn học, 2002)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. Chỉ ra hai hình ảnh trong đoạn trích diễn tả sự vươn lên mạnh mẽ của đất nước.
Câu 3. Những dòng thơ sau giúp anh/chị hiểu gì về đất nước và con người Việt Nam?
Đất nước giống như con thuyền xuyên gió mạnh
Những mối tình trong gió bão tìm nhau.
Câu 4. Anh/chị hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với đất nước được thể hiện
trong đoạn trích.
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
(Đề có 02 trang)
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Từ đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về sức
mạnh của tinh thần đoàn kết dân tộc trong hoàn cảnh đất nước khó khăn thử thách.
Câu 2. (5,0 điểm)
Sáng hôm sau, mặt trời lên bằng con sào, Tràng mới trở dậy. Trong người êm ái
lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra. Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn còn
ngỡ ngàng như không phải.
Hắn chắp hai tay sau lưng lững thững bước ra sân. Ánh nắng buổi sáng mùa hè
sáng loá xói vào hai con mắt còn cay sè của hắn. Hắn chớp chớp liên hồi mấy cái, và
bỗng vừa chợt nhận ra, xung quanh mình có cái gì vừa thay đổi mới mẻ, khác lạ. Nhà
cửa, sân vườn hôm nay đều được quét tước, thu dọn sạch sẽ gọn gàng. Mấy chiếc quần
áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong.
Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín nước đầy ăm ắp. Đống rác mùn
tung bành ngay lối đi đã hót sạch.
Ngoài vườn người mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở. Vợ hắn quét
lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất. Cảnh tượng thật đơn giản, bình
thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động. Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương
yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng. Hắn đã có một gia đình. Hắn sẽ cùng vợ sinh con
đẻ cái ở đấy. Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng. Một nguồn vui sướng, phấn chấn
đột ngột tràn ngập trong lòng. Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn
phận phải lo lắng cho vợ con sau này. Hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn
làm một việc gì để dự phần tu sửa lại căn nhà…”
(Trích Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018, tr.30)
Phân tích hình ảnh nhân vật Tràng trong đoạn trích trên. Từ đó, nhận xét cách nhìn
mới mẻ về người nông dân của nhà văn Kim Lân.
------------HẾT--------------
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ, tên thí sinh:……………………………..; Số báo danh:………………………
Chữ kí cán bộ coi thi 1:……………………..; Chữ kí cán bộ coi thi 2:……………
SỞ GD&ĐT QUẢNG TRỊ KỲ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2021
TRƯỜNG THPT THỊ XÃ QUẢNG TRỊ ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
Bài thi: NGỮ VĂN
(Đáp án - thang điểm gồm có 03 trang)
Phần
Câu
Nội dung Điểm
I ĐỌC HIỂU 3,0
1 Thể thơ: tự do. 0,5
2 Hình ảnh diễn tả sự vươn lên mạnh mẽ của đất nước: tiếng gọi ngàn
đời không khuất phục, con thuyền xuyên gió mạnh, con thuyền lướt
trên sóng những ngực buồm trắng xoá.
+ Nêu đúng 1 hình ảnh: 0,25 điểm
+ Nêu đúng 2 hình ảnh: 0,5 điểm
0,5
3 - Thể hiện sức sống, sức vươn dậy mãnh liệt của đất nước; luôn sẵn
sàng đương đầu và vượt qua những khó khăn thử thách.
- Trong những hoàn cảnh đất nước gian nan, tinh thần đoàn kết, tình
người luôn hiện hữu.
+ Nêu đúng 1 nội dung: 0,5 điểm
+ Nêu đúng 2 nội dung: 1,0 điểm
1,0
4 Tình cảm của tác giả đối với đất nước được thể hiện trong đoạn trích:
- Khát vọng làm ngọn gió để ôm trọn đất nước, để chia sẻ những
niềm vui nỗi buồn với nhân dân.
- Tự hào, ngợi ca vẻ đẹp đất nước, con người Việt Nam.
- Niềm tin về một đất nước có sức vươn lên mạnh mẽ vượt qua bão
giông.
- Tấm lòng yêu quê hương đất nước tha thiết.
+ Nêu đúng mỗi ý được 0,25 điểm.
1,0
II LÀM VĂN 7,0
1 Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về sức mạnh của tinh thần
đoàn kết dân tộc trong hoàn cảnh đất nước khó khăn thử thách.
2,0
a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp,
tổng- phân- hợp, móc xích hoặc song hành.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Sức mạnh của tinh thần đoàn kết dân tộc trong hoàn cảnh đất nước
khó khăn, thử thách.
0,25
c. Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề
nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ sức mạnh của tinh thần
đoàn kết dân tộc trong hoàn cảnh đất nước khó khăn thử thách. Có
thể tập trung làm rõ các nội dung:
Tinh thần đoàn kết dân tộc là sự liên kết bền chặt giữa các cá nhân
trong một tập thể thành khối thống nhất cùng nhau hoạt động vì một
mục đích chung.
0,25
- Tinh thần đoàn kết là truyền thống quí báu của dân tộc, nhờ đó tạo
nên sức mạnh to lớn, đưa đất nước vững bước vượt qua những hoàn
cảnh khó khăn thử thách.
-
Tinh th
ần
đoàn k
ư
ời biết
s
ống
bao dung,
0,5
biết cách nhường nhịn và sẻ chia; giúp con người gắn kết với nhau để
đem lại cuộc sống hòa bình, tốt đẹp.
(Chứng minh: Tinh thần đoàn kết dân tộc trong các cuộc kháng
chiến bảo vệ tổ quốc, trong đại dịch Covid-19, trong bão lũ, thiên
tai...)
Mỗi cá nhân cần nhận thức được vai trò và biết phát huy sức mạnh
của tinh thần đoàn kết dân tộc.
0,25
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
0,25
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách
dùng t
ừ
, di
ễ
n đ
ạ
t m
ớ
i m
ẻ
..
0,25
2 Phân tích hình ảnh nhân vật Tràng trong đoạn trích trên. Từ đó,
nhận xét cách nhìn mới mẻ về người nông dân của nhà văn Kim
Lân.
5,0
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài
khái quát được vấn đề.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Phân tích hình ảnh nhân vật Tràng trong đoạn trích và nhận xét cách
nhìn mới mẻ về người nông dân của nhà văn Kim Lân.
0,5
c. Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt
các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm
bảo các yêu cầu sau:
* Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận. 0,5
* Phân tích hình ảnh nhân vật Tràng
Hoàn cảnh: Tràng là dân ngụ cư nghèo khổ, ngoại hình xấu xí, tính
tình ngờ nghệch. Trong nạn đói khủng khiếp của năm 1945, hắn
bỗng dưng nhặt được vợ. Hắn đưa vợ về nhà giữa những lời xì xầm,
ái ngại của những người dân trong xóm ngụ cư. Đoạn trích là tâm
trạng và hành động của Tràng trong buổi sáng đầu tiên sau khi “nhặt
v
ợ
”.
0,5
Tâm trạng nhân vật Tràng:
- Tràng cảm thấy vui mừng, hạnh phúc khi có vợ. Hạnh phúc đến quá
đỗi bất ngờ nên việc có vợ vẫn chưa làm cho Tràng hết ngạc nhiên,
hắn vẫn còn ngỡ ngàng như không phải.
- Tràng ngạc nhiên trước sự đổi thay trong chính ngôi nhà của mình.
Ngôi nhà sạch sẽ gọn gàng, đó là hình ảnh của sự sống, là cái sinh
khí mới mẻ của một mái ấm gia đình mà lần đầu tiên Tràng được
cảm nhận.
- Tràng thấm thía cảm động trước cảnh tượng gần gũi, quen thuộc;
cảm thấy vui sướng phấn chấn, yêu thương gắn bó với gia đình.
Niềm vui đem lại ánh sáng cho cuộc sống vốn đang tràn ngập sự chết
chóc bởi cái đói.
+ Nêu đúng mỗi ý được 0,25 điểm.
0,75
Hành động: xăm xăm chạy ra giữa sân, muốn làm việc gì để phần dự
tu sửa lại căn nhà cho thấy Tràng đã trở thành người đàn ông trưởng
thành trong suy nghĩ nhận thức, biết lo toan, sống có trách nhiệm
v
ới
gia
đ
ình.
0,25
Đánh giá chung:
- Tâm trạng, hành động của nhân vật được thể hiện bằng ngôn ngữ tự
nhiên, giàu tính biểu cảm; nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế,
cách kể chuyện hấp dẫn, sinh động…
- Qua nhân vật Tràng, nhà văn Kim Lân không chỉ phản ánh số phận
cùng khổ của người nông dân nghèo Việt Nam trước cách mạng
tháng Tám mà còn phát hiện, ngợi ca vẻ đẹp của tình người, của khát
vọng hạnh phúc.
+ Nêu đúng mỗi ý được 0,25 điểm.
0,5
* Nhận xét cách nhìn mới mẻ về người nông dân
- Cái nhìn xót xa, thương cảm về người nông dân trong nạn đói
khủng khiếp Ất Dậu 1945.
- Cái nhìn lạc quan tin tưởng về con người: nhìn thấy sức mạnh của
tình yêu thương, khao khát sống mãnh liệt và niềm tin bất diệt vào
tương lai trong thẳm sâu tâm hồn con người đang bên bờ vực mong
manh giữa sự sống - cái chết.
- Kim Lân không để người nông dân chìm trong vòng luẩn quẩn bế
tắc của bi kịch như Chí Phèo của Nam Cao, Tắt đèn của Ngô Tất
Tố… mà mở ra cho họ tương lai hứa hẹn sự đổi đời, hướng đến ánh
sáng cách mạng.
- Cách nhìn mới mẻ về người nông dân cho thấy sự am hiểu sâu sắc
về đời sống làng quê, tình thương yêu con người và phong cách nghệ
thuật truyện ngắn đặc sắc của Kim Lân.
+ Nêu đúng mỗi ý được 0,25 điểm.
1,0
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
0,25
e. Sáng tạo: Thể hiện sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ.
0,5
TỔNG 10,0
------------HẾT--------------