D ch b nh E.coliị ệ
G i b i : ử ở naxovi » 06-15-2011, 01:34 AM
benh dich e.coli, benh ecoli tai viet nam
Vi khu n E. coli là gì?ẩ
Đ ng tiêu hóa c a chúng ta, đ c bi t là ru t già, ch a hàng t vi khu n, v i h n 500 loài khác nhau, nh ngườ ủ ặ ệ ộ ứ ỉ ẩ ớ ơ ư
không ph i loài nào cũng gây h i và th m chí chúng đang b o v chúng ta kh i s phát tri n c a các vi khu nả ạ ậ ả ệ ỏ ự ể ủ ẩ
gây b nh khác. Escherichia coli (còn g i là E. coli) là m t trong nh ng vi khu n ký sinh trong đ ng ru t vàệ ọ ộ ữ ẩ ườ ộ
chúng ta th ng không bi t s có m t c a nó có đó. Vi khu n E. coli r t c n thi t trong quá trình tiêu hóaườ ế ự ặ ủ ở ẩ ấ ầ ế
th c ăn c a con ng i cũng nh nhi u loài đ ng v t và là thành ph n c a khu n l c ru t.ứ ủ ườ ư ề ộ ậ ầ ủ ẩ ạ ộ
Ch ng E.coli đ c cho là đã gây ra b nh d ch Đ củ ượ ệ ị ở ứ
Khi em bé đ c sinh ra ru t c a tr em là vô khu n, nh ng nó nhanh chóng đ c l p đ y b i các lo i viượ ộ ủ ẻ ẩ ư ượ ấ ầ ở ạ
khu n. Đ u tiên vi khu n truy n qua do ti p xúc v i da ng i chăm sóc em bé. Khi cho em bé bú, ho c t cácẩ ầ ẩ ề ế ớ ườ ặ ừ
lo i th c ph m, đ ch i chúng có th đ a vào mi ng… ạ ự ẩ ồ ơ ể ư ệ
Sau đó trong đ ng ru t phát sinh thêm các ch ng m i, th ng là thông qua th c ph m ho c n c b ôườ ộ ủ ớ ườ ự ẩ ặ ướ ị
nhi m ho c do không v sinh cá nhân s ch s , r a tay sau khi s d ng nhà v sinh ho c tr c khi chu n bễ ặ ệ ạ ẽ ử ử ụ ệ ặ ướ ẩ ị
th c ăn. ứ
Các ch ng E. coli ủ
T t c các vi khu n có th đ c xác đ nh v m t di truy n và ch có m t s ch ng E. Coli có th gây ra v nấ ả ẩ ể ượ ị ề ặ ề ỉ ộ ố ủ ể ấ
đ cho s c kh e con ng i, b i vì chúng ti t ra đ c ch t gây h i cho c th .ề ứ ỏ ườ ở ế ộ ấ ạ ơ ể
M t s ch ng là vô h i trong ru t, nh ng s gây ra m t s v n đ n u chúng di chuy n đ n các b ph nộ ố ủ ạ ộ ư ẽ ộ ố ấ ề ế ể ế ộ ậ
khác c a c th , ch ng h n nh gây nhi m trùng đ ng ti u khi nó có m t trong bàng quang ho c th n.ủ ơ ể ẳ ạ ư ễ ườ ể ặ ặ ậ
Ch a rõ làm cách nào mà các ch ng này có th lây lan sang các b ph n khác c a c th , có th qua đ ngư ủ ể ộ ậ ủ ơ ể ể ườ
máu, do m t t n th ng nào đó t c quan tiêu hóa.ộ ổ ươ ừ ơ
Các ch ng E. coli thông th ng, hi m khi gây ra m t v n đ v s c kh e khi chúng có m t trong đ ng tiêuủ ườ ế ộ ấ ề ề ứ ỏ ặ ườ
hóa, n u có cũng ch v i các tri u ch ng là đ y h i ho c tiêu ch y. Nh ng th nh tho ng các ch ng nh t đ nhế ỉ ớ ệ ứ ầ ơ ặ ả ư ỉ ả ủ ấ ị
s gây ra suy th n n ng, b nh máu nh h i ch ng tán huy t-uraemic (HUS) do các ch t đ c đ c sinh ra b iẽ ậ ặ ệ ư ộ ứ ế ấ ộ ượ ở
các vi khu n này. Các ch ng này có th đ c bi n đ i t các vi khu n E. coli vô h i.ẩ ủ ể ượ ế ổ ừ ẩ ạ
D ch b nh E. coli và các ch ng gây b nhị ệ ủ ệ
S bùng phát v s l ng b nh nhân nhi m E. coli x y ra liên t c nh m t b nh d ch, là do nh ng ch ng E.ự ề ố ượ ệ ễ ả ụ ư ộ ệ ị ữ ủ
coli đ t bi n t các ch ng E. coli thông th ng, đ c lây truy n qua ngu n th c ăn b ô nhi m. ộ ế ừ ủ ườ ượ ề ồ ứ ị ễ
M t ngu n phát sinh b nh d ch g n đây là Đ c vào tháng 05/ 2011. Theo k t qu nghiên c u c a các nhàộ ồ ệ ị ầ ở ứ ế ả ứ ủ
khoa h c, nguyên nhân là do m t ch ng m i c a vi khu n E. coli 0104, ch ng này s n xu t ra đ c ch tọ ộ ủ ớ ủ ẩ ủ ả ấ ộ ấ
Verocytotoxin E. coli (VTEC) 0104. Nhi u công trình nghiên c u đang đ c ti n hành thêm đ xác nh n đi uề ứ ượ ế ể ậ ề
này.
M t s ch ng E. coli 0104 đã đ c g i chung là "đ c t Shiga” s n xu t b i E. coli (STEC) hay còn g i làộ ố ủ ượ ọ ộ ố ả ấ ở ọ
Entrohaemorrhagic E. coli (EHEC).
E.coli gây b nh đ c phát hi n có trong giá đ t i Châu Âuệ ượ ệ ỗ ạ
B t th ng là trong đ t d ch này, nh ng ng i l n kh e m nh d ng nh b nh h ng t i t h n so v iấ ườ ở ợ ị ữ ườ ớ ỏ ạ ườ ư ị ả ưở ồ ệ ơ ớ
ng i già và tr em – đây th ng là các nhóm d b t n th ng h n. M t khác, thông th ng s lây nhi m E.ườ ẻ ườ ễ ị ổ ươ ơ ặ ườ ự ễ
coli ch y u qua các s n ph m th t đ ng v t thì trong đ t d ch này các nhà khoa h c phát hi n th c ph m cóủ ế ả ẩ ị ộ ậ ợ ị ọ ệ ự ẩ
ngu n g c th c v t là ngu n lây nhi m chính. Nguyên nhân nào mà b nh d ch E.coli lây nhi m cho r t nhi uồ ố ự ậ ồ ễ ệ ị ễ ấ ề
ng i v n còn là m t bí n?.ườ ẫ ộ ẩ
Các tri u ch ng khi b nhi m E. coli ệ ứ ị ễ
N u ch b tiêu ch y ho c đ y h i, đây là d u hi u nhi m trùng không nghiêm tr ng.ế ỉ ị ả ặ ầ ơ ấ ệ ễ ọ
Tuy nhiên, n u đã có các bi u hi n chung nh khó ch u, s t và tiêu ch y, đ c bi t là b tiêu ch y ra máu ho cế ể ệ ư ị ố ả ặ ệ ị ả ặ
n u b n v a tr v t Đ c, b n nên đ n g p ngay c quan y t đ khám b nh vì b n có nguy c b nhi mế ạ ừ ở ề ừ ứ ạ ế ặ ơ ế ể ệ ạ ơ ị ễ
ch ng E. coli đ t bi n r t nguy hi m. Các bác s s l y m t m u phân c a b n đ phân tích nguyên nhânủ ộ ế ấ ể ỹ ẽ ấ ộ ẫ ủ ạ ể
gây b nh và đ a ra các gi i pháp phù h p cho bênh tình c a b n. ệ ư ả ợ ủ ạ
H i ch ng tán huy t-uraemic (HUS) là gì? ộ ứ ế
H i ch ng tán huy t-uraemic (HUS) th ng đ c gây ra b i ch t đ c t nhi m trùng, ph bi n nh t làộ ứ ế ườ ượ ở ấ ộ ừ ễ ổ ế ấ
nhi m trùng E. coli trong h th ng tiêu hóa, và các đ c t đi vào máu, gây nhi m đ c th n. Tr c đây, E. coliễ ệ ố ộ ố ễ ộ ậ ướ
0157 là ch ng ph bi n nh t gây ra HUS. HUS nghiêm tr ng h n tr em và ng i già. Ng i l n cũng cóủ ổ ế ấ ọ ơ ở ẻ ườ ườ ớ
th b m t s tri u ch ng ph bi n HUS nh , ban xu t huy t gi m ti u c u đ c g i là huy t kh i (TTP),ể ị ộ ố ệ ứ ổ ế ư ấ ế ả ể ầ ượ ọ ế ố
mà nguyên nhân liên quan đ n h th n kinh trung ng. ế ệ ầ ươ
Nh ng ng i b HUS th ng b tiêu ch y đ u tiên, tiêu ch y ra máu và có th ch y r t nhi u máu. N u b nữ ườ ị ườ ị ả ầ ả ể ả ấ ề ế ạ
b tiêu ch y ra máu, b n ph i đi khám ngay. ị ả ạ ả
M c dù HUS có nh ng bi u hi n nh ng kho ng 98% ng i b nh s h i ph c n u đ c đi u tr k p th i. Tặ ữ ể ệ ư ả ườ ệ ẽ ồ ụ ế ượ ề ị ị ờ ỷ
l t vong cao ng i cao tu i và khi đi u ki n chăm sóc y t kém. ệ ử ở ườ ổ ề ệ ế
Đi u tr h i ch ng tán huy t - HUS ề ị ộ ứ ế
Đi u tr HUS s ph thu c vào m c đ lây nhi m đ c nh ng có th bao g m: ề ị ẽ ụ ộ ứ ộ ễ ượ ư ể ồ
1. Tiêm truy n tĩnh m ch các d ch đ ng tr ng. ề ạ ị ẳ ươ
2. Dùng các thu c corticosteroids. ố
3. Truy n h ng c u và ti u c u. ề ồ ầ ể ầ
4. Ch y th n. ạ ậ
5. L c ho c trao đ i d ch huy t t ng. ọ ặ ổ ị ế ươ
Chú ý: Kháng sinh th ng không đ c s d ng cho HUS vì nó làm tăng gi i phóng ch t đ c khi kháng sinhườ ượ ử ụ ả ấ ộ
tiêu di t các vi khu n, tăng m nh đ c tính trên th n c a b nh nhân. Thay vào đó là đi u tr các tri u ch ng,ệ ẩ ạ ộ ậ ủ ệ ệ ị ệ ứ
th ng là h tr . Ngoài ra hi n t i ch ng 0104 đã kháng v i nhi u lo i thu c kháng sinh.ườ ỗ ợ ệ ạ ủ ớ ề ạ ố
Phòng ch ng d ch E. coli ố ị
Đ ngăn ch n nguy c bùng phát E. coli: ể ặ ơ
1. Luôn luôn gi v sinh t t, đ c bi t là sau khi s d ng nhà v sinh và tr c khi chu n b th c ăn, đ ngănữ ệ ố ặ ệ ử ụ ệ ướ ẩ ị ứ ể
ch n các chu kỳ phân-mi ng là nguyên nhân lây truy n b nh. ặ ệ ề ệ
2. R a trái cây và rau qu th t s ch, đ lo i b b i b n và gi m các loài vi khu n, m c dù bi n pháp này cóử ả ậ ạ ể ạ ỏ ụ ẩ ả ẩ ặ ệ
th s không lo i b t t c các vi khu n n bên trong b m t. ể ẽ ạ ỏ ấ ả ẩ ẩ ề ặ
3. G t v và n u chín các lo i trái cây và rau qu có hi u qu h n trong vi c tiêu di t các loài c a vi khu n. ọ ỏ ấ ạ ả ệ ả ơ ệ ệ ủ ẩ
4. Không đ n các vùng đang có d ch ho c dùng ng n th c ph m đ n t các n i có d ch. Các nhà qu n lýế ổ ị ặ ồ ự ẩ ế ừ ơ ị ả
nên cô l p các đ a đi m có d ch b nh và lo i b các ngu n lây nhi m trong quá trình phát sinh d ch.ậ ị ể ị ệ ạ ỏ ồ ễ ị
B nh nhi m khu n E.coli và nh ng đi u c n bi tệ ễ ẩ ữ ề ầ ế
G i Tháng 6 2nd, 2011 ử
"Siêu vi khu n" E.coli. (Ngu n: internet)ẩ ồ
Toàn châu Âu đang ph i đ i m t v i m t lo i vi khu n gây ra d ch tiêu ch y ch t ng i. Hi n v nả ố ặ ớ ộ ạ ẩ ị ả ế ườ ệ ẫ
ch a th tìm ra đ c ngu n g c c a lo i khu n này t đâu. Nó đã c p đi sinh m ng c a 16 ng iư ể ượ ồ ố ủ ạ ẩ ừ ướ ạ ủ ườ
châu Âu. CHLB Đ c đã ghi nh n g n 1.400 tr ng h p nhi m b nh do c u khu n E. coli gây ra.ứ ậ ầ ườ ợ ễ ệ ầ ẩ
Nhi u ca nhi m b nh cũng đã x y ra t i Pháp, Th y Đi n, Anh Qu c, CH Séc, Hà Lan…ề ễ ệ ả ạ ụ ể ố
Cho đ n nay v n ch a xác đ nh đ c chính xác ngu n b nh lây lan ra t đâu.Vào năm 2010 Mế ẫ ư ị ượ ồ ệ ừ ở ỹ
đã xu t hiên lo i khu n này. Nh ng cho đ n nay ng i ta v n ch a tìm ra đ c bi n pháp h u hi uấ ạ ẩ ư ế ườ ẫ ư ượ ệ ữ ệ
nh t đ đi u tr b nh vì nó có nh ng bi n ch ng nguy hi m khôn l ng.ấ ể ề ị ệ ữ ế ứ ể ườ
Vi khu n Escherichia coli là gì?ẩ
Vi khu n E.coli s ng trong ru t ng i và đ ng v t, h u h t các gi ng c a E.coli vô h i h c gây b nhẩ ố ộ ườ ộ ậ ầ ế ố ủ ạ ặ ệ
trong th i gian t ng đ i ng n, ví d nh x y ra trong khi khách du l ch đ n các n c đang phátờ ươ ố ắ ụ ư ả ị ế ướ
tri n.ể
Các chuyên gia y t Anh cho bi t d ng vi khu n E.coli gi t ng i m i b t ngu n t châu Âu l c đ aế ế ạ ẩ ế ườ ớ ắ ồ ừ ụ ị
mang tên 026 có th s gây nguy hi m nghiêm tr ng đ n s c kh e ng i dân Anh. H nói, nó nguyể ẽ ể ọ ế ứ ỏ ườ ọ
hi m không kém phiên b n 0157 gây ng đ c th c ăn ch t ng i tr em và ng i già. Tuy nhiên,ể ả ộ ộ ứ ế ườ ở ẻ ườ
nó l i có kh năng l t qua h th ng ki m tra tiêu chu n dùng đ phân bi t 0157 v i các lo i vi khu nạ ả ọ ệ ố ể ẩ ể ệ ớ ạ ẩ
khác.
E.coli O157:H7 có th gây ra tiêu ch y nghiêm tr ng, ra máu ho c đau b ng, ti p đ n là thi t h iể ả ọ ặ ụ ế ế ệ ạ
nghiêm tr ng h th ng c qua nh suy th n. Có th ti p xúc v i E.coli t ngu n n c b ôi nhi m,ọ ệ ố ơ ư ậ ể ế ớ ừ ồ ướ ị ễ
rau s ng hay th t ố ị bò n u ch a chín.ấ ư
Ng i l n kh e m nh th ng h i ph c sau khi nhi m b nh g n 1 tu n. nh ng tr nh và ng i l nườ ớ ỏ ạ ườ ồ ụ ễ ệ ầ ầ ư ẻ ỏ ườ ớ
tu i s c đ y kháng kém d n đ n b nh có th phát tri n thành m t hình th c khác đe d a đ n tínhổ ứ ầ ẫ ế ệ ể ể ộ ứ ọ ế
m ng nh suy th n hay còn g i là h i ch ng tan huy t ure huy t (HUS).ạ ư ậ ọ ộ ứ ế ế
Các tri u ch ng c a ng i nhi m E.coliệ ứ ủ ườ ễ
Các d u hi u và tri u ch ng c a nhi m trùng E.coli O157:H7 th ng b t đ u ba ho c b n ngày sauấ ệ ệ ứ ủ ễ ườ ắ ầ ặ ố
khi ti p xúc v i vi khu n, m c dù có th b b nh ngay sau m t ngày sau đó đ n h n m t tu nế ớ ẩ ặ ể ị ệ ộ ế ơ ộ ầ
Các d u hi u và tri u ch ng bao g m:ấ ệ ệ ứ ồ
- Tiêu ch y t nh đ n n ng, phân n c có kèm theo máu.ả ừ ẹ ế ặ ướ
- B ng đau qu nụ ậ
- Bu n nôn và kèm theo nôn m t s tr ng h p.ồ ở ộ ố ườ ợ
Nguyên nhân
Trong s các ch ng E.coli, ch có m t vài gây ch ng gây tiêu ch y. E.coli O157:H7 s n xu t ra m tố ủ ỉ ộ ủ ả ả ấ ộ
lo i đ c t m nh gây t n th ng niêm m c ru t non, có th gây ra ch y máu.ạ ộ ố ạ ổ ươ ạ ộ ể ả
B nhi m trùng E.coli có th do vô tình ăn ho c u ng ph i ho c do lây t ng i sang ng i.ị ễ ể ặ ố ả ặ ừ ườ ườ
Khi gia súc đ c gi t m hoăc ch bi n, khu n E.coli trong ru t gia súc có th bám và th t làm tangượ ế ổ ế ế ẩ ộ ể ị
nguy c lây nhi m. Th t bò xay nhi m th ng có các vi khu n lây lan trên toàn h n h p, không chớ ễ ị ễ ườ ẩ ỗ ợ ỉ
trên b m t.ề ặ
Vi khu n E.coli có th có trên đ u vú c a con bò và do đó s vào đ c s a t i cung c p trên thẩ ể ầ ủ ẽ ượ ữ ươ ấ ị
tr ng.ườ
N c th i t chăn nuôi trang tr i có th làm ô nhi m các s n ph m t i t i s ng đ c tr ng. Cácướ ả ừ ạ ể ễ ả ẩ ươ ươ ố ượ ồ
lo i rau nh bina và rau di p là hai lo i d có khu n E.coli.ạ ư ế ạ ễ ẩ
