Dịch bệnh ở Việt Nam - dịch bệnh “tay
chân miệng” và dịch bệnh “lở mồm long
móng”
TS Nguyễn Trọng Bình , Kiều bào Mỹ
Dịch bệnh ở Việt Nam - dịch bệnh
“tay chân miệng” và dịch bệnh “lở
mồm long móng”
TS Nguyễn Trọng Bình , Kiều bào Mỹ
Gần đây thông tin về dịch bệnh “tay chân miệng” (Hand Foot and Mouth
Disease; HFMD) ở trẻ em và dịch bệnh “lở mồm long móng” ở gia súc
được báo chí đưa tin làm ảnh hưởng không ít đến đời sống người dân. Từ
Mỹ, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Bình – chuyên gia nghiên cứu về vi sinh – hóa
sinh đã có bài viết gởi cho NVX về những nghiên cứu và trăn trở của ông
khi căn bệnh này “hoành hành” tại VN.
Theo báo cáo khoa học, hai loại bệnh trên không có liên quan với nhau tuy
là có triệu chứng giống nhau. Chúng ta hãy tìm hiểu về dịch bệnh HFMD.
Bệnh tay, chân và miệng là gì ?
Bệnh tay, chân và miệng (Hand, foot and mouth disease, HFMD) là bệnh
thường xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Bệnh được quan sát qua biểu hiện
sốt nóng, sưng, lở miệng và những nốt mẩn (bóng nước) ở tay và chân bệnh
nhân. Bệnh HFMD bắt đầu ở trẻ nhỏ biểu hiện ban đầu là ấm đầu, biếng ăn,
lừ đừ và viêm, đau họng. Khoảng một hoặc hai ngày sau khi ấm đầu, trẻ sẽ
bị sưng và đau họng. Bắt đầu là những mụn mẩn đỏ có thể thành những
bóng nước và loét trong miệng hoặc cổ họng, lưỡi, lợi (nướu răng) và bên
trong má. Những mẩn đỏ trên da xuất hiện sau một hoặc hai ngày, có khi
biến thành những mụn có nước (bóng nước). Những mẩn đỏ này không
ngứa và xuất hiện nơi lòng bàn tay và lòng bàn chân của bệnh nhân. Tuy
nhiên cũng có những bệnh nhân chỉ nổi mụn hoặc vết loét trong miệng.
Bệnh tay, chân, miệng nơi người khác với bệnh chân và miệng (của heo,
bò, dê, cừu, gia súc có móng), tuy biểu hiện bệnh khá giống nhau nhưng hai
bệnh này không có liên quan gì với nhau vì nguyên nhân gây bệnh là hai
loại vi-rút khác nhau.
Bệnh HFMD là bệnh do nhóm vi-rút enterovirus sinh ra. Thông thường,
bệnh do nhóm vi-rút coxsackievirus A16 gây ra, những trường hợp khác do
nhóm enterovirus 71 hoặc vi-rút của nhóm enteroviruses gây ra.
Theo báo chí Việt Nam thống kê, tại Bệnh viện Nhi đồng 1, chưa kể số
khám và điều trị ngoại trú, mỗi tuần có trên 25 trẻ mắc bệnh tay-chân-
miệng có biến chứng thần kinh phải nhập viện. Tại Bệnh viện Nhi đồng 2,
số trẻ đến khám và nhập viện do bệnh tay-chân-miệng cũng gia tăng.
Liên tiếp trong 2 tuần qua có 2 trẻ (đều dưới 2 tuổi) tử vong chỉ trong 48
giờ nhập viện do bệnh diễn tiến nặng. Trong 5 tháng đầu năm 2006, trên
địa bàn TP.HCM đã ghi nhận được trên 600 bệnh nhân tay-chân-miệng, 3
trẻ tử vong. Đó là con số thật đáng lo ngại.
Bệnh HFMD có nguy hiểm không ?
Bệnh nhân bị nhiễm vi-rút coxsackievirus A16 thường bị bệnh nhẹ và sẽ
khỏi sau 7-10 ngày bị nhiễm bệnh. Trong vài trường hợp hiếm thấy, bệnh
nhân bị biến chứng, sốt nóng, đau vai, nhức đầu, đau lưng và cần phải nhập
viện vài ngày. Trong vài trường hợp bệnh nhân bị nhiễm vi-rút EV 71 gây
biến chứng và có thể gây bại liệt, thậm chí tử vong. Đã có một số trường
hợp tử vong xảy ra tại Malaysia năm 1997 và Đài Loan năm 1998.
Bệnh này truyền nhiễm nhẹ, có thể truyền từ người bệnh sang người khác
do tiếp xúc với nước mũi hoặc nước dãi, nước từ mụn lở hoặc phân của
bệnh nhân. Bệnh nhân dễ truyền bệnh cho người khác nhất trong tuần lễ