Giáo trình Biên mục chủ đề: Phần 1 - TS. Nguyễn Hồng Sinh

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, việc tổ chức và truy xuất thông tin hiệu quả là vô cùng cần thiết, đặc biệt trong môi trường thư viện và thông tin. Biên mục chủ đề đóng vai trò trung tâm trong quá trình này, giúp hệ thống hóa tài liệu dựa trên nội dung để người dùng dễ dàng tiếp cận. Giáo trình này được biên soạn nhằm trang bị cho sinh viên chuyên ngành Thư viện – Thông tin học kiến thức nền tảng và kỹ năng thực hành về biên mục chủ đề, đặc biệt là việc sử dụng Bộ tiêu đề chủ đề của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ (LCSH). Mục tiêu là cung cấp một cách tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa lý thuyết và các ví dụ minh họa cụ thể, nhằm nâng cao năng lực tổ chức thông tin của người học.

Sinh viên chuyên ngành Thư viện – Thông tin học, giảng viên, cán bộ thư viện và những người làm công tác tổ chức thông tin mong muốn tìm hiểu sâu về biên mục chủ đề và các nguyên tắc liên quan.

Giáo trình "Biên mục chủ đề" này cung cấp một cái nhìn tổng quan sâu sắc về vai trò thiết yếu của biên mục chủ đề trong việc tổ chức thông tin tại các cơ quan thư viện và thông tin. Nội dung chính bắt đầu bằng việc giới thiệu các khái niệm cơ bản về tổ chức thông tin theo đặc điểm nội dung, làm nổi bật vị trí của biên mục chủ đề. Tiếp theo, giáo trình đi sâu vào các nguyên tắc của ngôn ngữ tiêu đề chủ đề, dựa trên hướng dẫn của Hiệp hội thư viện thế giới (IFLA), bao gồm các nguyên tắc quan trọng như Tiêu đề thống nhất, Từ đồng nghĩa, Từ đồng âm, Ngữ nghĩa, Cú pháp, Ổn định, Định danh, Bảo toàn văn phong, Người sử dụng, Chính sách định chỉ mục và Tiêu đề cụ thể. Các nguyên tắc này được phân tích chi tiết, giúp người đọc hiểu rõ cách xây dựng và duy trì một hệ thống tiêu đề chủ đề hiệu quả. Giáo trình cũng giải thích các thành phần cấu tạo nên bộ tiêu đề chủ đề, bao gồm tiêu đề, phụ đề và các loại tham chiếu, cùng với phương pháp định tiêu đề chủ đề cho tài liệu, từ phân tích nội dung đến các quy định chung và cụ thể. Đặc biệt, tài liệu nhấn mạnh việc áp dụng LCSH (Library of Congress Subject Headings) – một công cụ uy tín và được sử dụng rộng rãi, thông qua các ví dụ minh họa song ngữ Việt-Anh. Giá trị ứng dụng của giáo trình nằm ở việc trang bị cho sinh viên chuyên ngành Thư viện – Thông tin học các kiến thức lý luận và kỹ năng thực hành cần thiết để có thể tổ chức, quản lý và truy xuất tài liệu một cách khoa học, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin thư viện và khả năng chia sẻ nguồn tài nguyên giữa các đơn vị.