
http://www.ebook.edu.vn
1
ch−¬ng më ®Çu:
1. §èi t−îng cña m«n häc:
+ C¬ häc ®Êt → 1 ngµnh c¬ häc øng dông → chuyªn nghiªn cøu vÒ ®Êt.
+ §Êt: → KÕt qu¶ cña sù phong hãa → ®¸ bªn trªn.
+ Cã 3 lo¹i phong ho¸ → VËt lý
Hãa häc → Cho c¸c s¶n phÈm kh«ng gièng nhau.
Sinh häc
+ Chóng xen kÏ → t¹o nªn nhiÒu lo¹i ®Êt.
+ §Æc ®iÓm chung:
TÝnh ph©n vôn → nhiÒu h¹t kho¸ng → kÝch th−íc kh¸c nhau T¹o
T¹o nªn khung KC → cã lç hæng. → Chøa n−íc, khÝ → T/chÊt
Liªn kÕt yÕu nhiÒu → so víi → c−êng ®é b¶n th©n h¹t ®Æc biÖt
• Sau khi h×nh thµnh → lu«n biÕn ®æi.
2. Néi dung:
X¸c ®Þnh → c¸c quy luËt c¬ b¶n → qu¸ tr×nh c¬ häc.
→ c¸c ®Æc tr−ng tÝnh to¸n.
→ øng xuÊt biÕn d¹ng.
→ c−êng ®é chÞu t¶i.
→ æn ®Þnh khèi ®Êt.
→ ¸p lùc ®Êt lªn t−êng ch¾n.
Do phøc t¹p nªn → ngoµi qui luËt chung → cßn t×m quy luËt ®Æc thï → rót ra
tõ ®Æc tÝnh cña ®Êt.
Coi träng thÝ nghiÖm: Do ®Êt lu«n thay ®æi → nªn ph¶i chän biÖn ph¸p
thö nghiÖm thÝch hîp → chän chØ tiªu.
ThÝ nghiÖm gåm:
Th/ng hiÖn tr−êng
Th/ng trong phßng
Theo dâi biÕn d¹ng ( quan tr¾c lón)
3. LÞch sö ph¸t triÓn:
1925: Terzaghi → viÕt cuèn c¬ häc ®Êt trªn c¬ së vËt lý cña ®Êt → coi c¬ ®Êt →
m«n ®éc lËp
VNam: phßng thÝ nghiÖm ®Çu tiªn → 1956.

http://www.ebook.edu.vn
2
ch−¬ng 1: c¸c tÝnh chÊt vËt lý cña ®Êt
vμ ph©n lo¹i ®Êt
$ .1. §¹i c−¬ng vÒ c¸c lo¹i ®Êt:
1.1 Qu¸ tr×nh h×nh thµnh ®Êt:
Phong ho¸ → chuyÓn dêi → l¾ng ®äng.
Phong ho¸:
• Ph/ho¸ vËt lý → NhiÖt ®é chñ yÕu (cã n¬i ngµy ®ªm chªnh lÖch 40o ÷50o)
B¨ng gi¸.
→ §¸ gèc vì vôn → nhá → kh«ng ph¸ ho¹i thµnh phÇn kho¸ng.
⇒ Cho ®Êt rêi: §Êt c¸t.
• Ph/ho¸ ho¸ häc → Thay ®æi ¸p lùc
Do n−íc, c¸c chÊt hoµ tan: HCl, SO2; SO3; N2O3...
→ c¸c kho¸ng chÊt t¸c dông lÉn nhau → t¹o thµnh → h¹t rÊt nhá → nh−
h¹t keo (<1μm)
⇒ Cho ®Êt dÝnh : §Êt lo¹i sÐt.
ChuyÓn dêi
S¶n phÈm cã thÓ → n»m yªn.
chuyÓn dêi: do n−íc;giã
Tuú c¸ch chuyÓn dêi, ®iÓm l¾ng ®äng → c¸c lo¹i kh¸c nhau.
Tãm l¹i:
Qu¸ tr×nh trªn rÊt dµi → cã nhiÒu yÕu tè t¸c ®éng → lµm cÊu t¹o vµ T/chÊt
c¸c líp ®Êt → phøc t¹p.
I.2 Ph©n lo¹i ®Êt theo gèc phong ho¸:
§Êt rêi: §¸ d¨m, cuéi sái, c¸c lo¹i c¸t.
®Æc ®iÓm: Phong ho¸ vËt lý → h¹t to.
Kh« → rêi; Èm → kh«ng dÎo.
ThÊm lín, hót n−íc nhá.
2 lo¹i:
§Êt dÝnh: c¸c lo¹i ®Êt sÐt.
®Æc ®iÓm: Phong ho¸ ho¸ häc → h¹t nhá.
Kh« → cøng, Èm → dÎo.
ThÊm bÐ , hót n−íc lín.
Pha trén: c¸t cã Ýt sÐt → c¸t pha
sÐt cã Ýt c¸t → sÐt pha.

http://www.ebook.edu.vn
3
I.3 Ph©n lo¹i theo h×nh thøc chuyÓn dêi vµ trÇm tÝch:
+ Tµn tÝch, s−ên tÝch: → N»m t¹i chç
ChuyÓn dÞch ®o¹n ng¾n theo s−ên dèc.
§Æc ®iÓm: → chiÒu dµy kh«ng ®Òu → dÔ mÊt æn ®Þnh
→ h¹t to vµ rÊt nhá xen lÉn nhau.
+ Båi tÝch, sa tÝch: → L¾ng ®äng ë xa → do n−íc
→ ë cöa s«ng → gäi trÇm tÝch tam gi¸c ch©u:
§ång b»ng s«ng Hång; s«ng Cöu long.
§Æc ®iÓm: → chiÒu dµy kh¸ ®Òu
→ cì h¹t t−¬ng ®èi ®Òu → gåm:
C¸c lo¹i ®Êt h¹t rÊt nhá: C¸t bôi, ®Êt sÐt, ®Êt bïn cã lÉn c©y cá
→ ch−a æn ®Þnh dÔ ph×nh në.
B¾c bé: Vµi chôc m
ë ta:
Nam bé: Trªn d−íi 100m.
Phong tÝch → giã.
+ Ngoµi ra cßn: B¨ng tÝch → b¨ng.
TrÇm tÝch biÓn.
+ Tãm l¹i: Do sù h×nh thµnh mµ cã c¸c ®Æc ®iÓm sau:
TÝnh rçng.
TÝnh ph©n t¸n.
TÝnh kh«ng ®ång nhÊt, kh«ng ®¼ng h−íng.
C−êng ®é → kÐm c−êng ®é h¹t
$. 2.§Êt lµ vËt liÖu ®a nguyªn:
2.1 Kh¸i niÖm:
§Êt → V/ liÖu ph©n t¸n → 3 thµnh phÇn: H¹t ; n−íc; khÝ.
§Æc ®iÓm mçi thµnh phÇn, tû lÖ gi÷a chóng, t¸c dông lÉn nhau
→ t¹o nªn t/chÊt ®Êt.
Lç rçng chøa ®Çy n−íc → B·o hoµ.
Lç rçng kh«ng chøa n−íc → §Êt kh«.
2.2 H¹t r¾n:
→ Lµ m¶nh vôn cña kho¸ng vËt.
→ KÝch th−íc → vµi cm ®Õn h¹t keo (<1 μm)

http://www.ebook.edu.vn
4
→ Cã khi lµ c¸c chÊt h÷u c¬.
+ T/ch h¹t r¾n: → chñ yÕu ∈ cì h¹t
→ h¹t nhá → thµnh phÇn kho¸ng vËt.
cã ¶nh h−ëng ®¸ng kÓ → ®Õn tÝnh chÊt h¹t.
C¸c lo¹i kho¸ng vËt:
Kho¸ng nguyªn sinh: Phong hãa c¬ häc → ®¸ m¸c ma:
2 lo¹i: Phen pat, th¹ch anh, mi ca, he ma tÝt( quÆng s¾t ®á),
ma nhª tÝt( quÆng s¾t tõ) apatit → lµ thµnh phÇn chñ yÕu cña ®Êt rêi.
Kho¸ng thø sinh:
Do phong ho¸ ho¸ häc → kho¸ng nguyªn sinh → ph©n vôn nhá →
thµnh phÇn chñ yÕu → ®Êt lo¹i sÐt → kho¸ng sÐt:
monmoriolit
ÝtlÝt.
kaolinÝt.
1. Ph©n lo¹i theo cì h¹t:
+§Êt nhiÒu lo¹i h¹t: KÝch th−íc kh¸c nhau
H×nh d¹ng kh¸c nhau.
+H×nh d¹ng: CÇu, tÊm máng, h×nh kim.
+KÝch th−íc: Vµi cm → vµi 1/1000 mm vµ nhá h¬n.
→ VËy ph©n lo¹i → dùa vµo ®−êng kÝnh t−¬ng ®−¬ng ( §/k Thuû lùc)
§/k thuû lùc: §/k h¹t ®Êt ¶o → cïng tèc ®é ch×m l¾ng.
ranh giíi ph©n biÖt → kh«ng ph¶i sè cè ®Þnh → xª dÞch ®«i chót.
VÝ dô cã n¬i h¹t sÐt: < 0.005mm
< 0.002mm
+ H¹t to: rêi r¹c, dÔ thÊm
+XÐt t/chÊt cña ®Êt: → cÇn l−u ý: diÖn tÝch mÆt ngoµi:
H¹t cµng nhá → S mÆt ngoµi cµng lín → ®Õn møc nµo ®ã → th×
hiÖu øng bÒ mÆt → cã t¸c dông → g©y ra tÝnh dÝnh , tÝnh dÎo → c¶n trë thÊm.
TÝnh dÝnh, tÝnh dÎo cµng cao → tÝnh thÊm cµng nhá.
monmoriolit 800m2/g
ÝtlÝt. 80m2/g
kaolinÝt. 10m2/g

http://www.ebook.edu.vn
5
b¶ng ph©n lo¹i h¹t
2 . CÊp phèi h¹t cña mét lo¹i ®Êt
ThÝ nghiÖm ph©n tÝch h¹t:
Ph©n h¹t ®Êt → t/ch ≠ râ rÖt → thµnh nhãm → gäi lµ nhãm h¹t.
L−îng 1 cì h¹t ( TÝnh b»ng % träng l−îng ®Êt kh«) → hµm l−îng h¹t.
TËp hîp hµm l−îng c¸c cì h¹t → gäi cÊp phèi.
Th/ng: Ph/ph¸p c¬ häc: R©y.
Ph/ph¸p thuû lùc.
+
Ph−¬ng ph¸p r©y:
Dïng víi h¹t d > 0.1mm
Dïng bé r©y: Lx«: 10;5;2;1;0.5;0.25;0.1 mm
Ph/t©y: No4;8;12;20;40;70;100;140;200.
+
Ph−¬ng ph¸p thuû lùc:
d < 0.1mm.
Dùa vµo nguyªn lý vËt lý cña Stèck
v = 2
18
d
ws
μ
γ
γ
−
(I.1)
v: VËn tèc ch×m l¾ng.
d: ®/k qu¶ cÇu.
γs: TØ träng qu¶ cÇu.
γw: TØ träng chÊt láng.
μ: §é nhít chÊt láng.

