CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II
GIÁO TRÌNH
KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN
NGHỀ: HÀN
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 397/QĐ-CĐHHII ngày 04 tháng 08 năm 2021
của Trường Cao đẳng Hàng hải II)
(Lưu hành nội bộ)
TP.HCM, năm 2021
Mô-đun: KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN
MỤC TIÊU MÔ-ĐUN:
Nhằm trang bị cho người học các kiến thức về kiểm tra chất lượng mối hàn, đánh giá
đúng chất lượng của một mối hàn, đảm bảo tính chất cứng vững của một kết cấu hàn,
đảm bảo an toàn cho công trình.
MỤC TIÊU THỰC HIỆN:
Học xong mô-đun này người học có khả năng:
- Chuẩn bị đầy đủ các mậu thử, vật liệu kiểm tra chất lượng mối hàn.
- Mô tả đúng quy trình kiểm tra chất lượng mối hàn
- Sử dụng thành thạo dụng cụ thiết bị kiểm tra.
- Đánh giá đúng chất lượng mối hàn sau khi kiểm tra.
- Giải thích các quy định an toàn khi kiểm tra chất lượng mối hàn
NỘI DUNG CHÍNH
PHẦN I: KIỂM TRA PHÁ HỎNG MỐI HÀN
Bài 1: Kiểm tra cơ tính mối hàn.
Bài 2: Kiểm tra cấu trúc kim loại mối hàn.
Bài 3:Kiểm tra kết cấu hàn bằng áp suất khí nén – nước.
PHẦN I: KIỂM TRA KHÔNG PHÁ HỎNG MỐI HÀN
Bài 1: Kiểm tra bên ngoài mối hàn.
Bài 2: Kiểm tra mối hàn bằng dung dịch thẩm thấu.
Bài 3: Kiểm tra mối hàn bằng từ tính.
Bài 4: Kiểm tra mối hàn bằng tia rơnghen.
Bài 5: Kiểm tra mối hàn bằng tia gama.
Bài 6: Kiểm tra mối hàn bằng siêu âm.
YÊU CẦU ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ-ĐUN
*)Về kiến thức:
Được đánh giá qua bài trắc nghiệm tự luận, trắc nghiệm khách quan đạt các yêu cầu
sau:
- Trình bày đầy đủ quy trình kiểm tra chất lượng mối hàn.
- Mô tả đúng các bước chuẩn bị mẫu thử.
- Giải thích các quy định an toàn khi kiểm tra cất lượng mối hàn.
*)Về kỹ năng:
Được đánh giá bằng bài kiểm tra thực hành, qua quá trình thực hiện, qua chất lượng
của sản phẩm đạt các yêu cầu sau:
- Sử dụng thành thạo các loại dụng cụ thiết bị kiểm tra.
- Chuẩn bị mậu thử đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
- Phân tích đánh giá chính xác chất lượng mối hàn.
- Bố trí nơi làm việc gọn gàng khoa học, an toàn.
*) Thái độ:
Được đánh giá trong quá trình học tập, bằng quan sát có bảng kiểm thang điểm đạt các
yêu cầu sau:
- Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm trong công việc, có tinh
thần hợp tác giúp đỡ lẫn nhau.
- Cẩn thận tỉ mỉ, chính xác trong công việc.
Cấu trúc mối hàn là đối tượng của nhiều kiểm tra tiêu chuẩn để xác định khả năng
đáp ứng các điều kiện làm việc của mối hàn . Các kiểm tra này được tkế để kiểm nghiệm
các tính chất cơ học ,hóa học, kim loại học và xác định các khuyết tật, chẳng hạn như sự
nóng chảy không đầy đủ, các tạp chất xỷ, rổ, xốp, rạn nứt…Các kiểm tra này còn được
dùng để phân loại các quy trình hàn và trình độ thợ hàn. Ngoài ra còn có các kiểm tra để
xác định tính chất của kim loại nền, kim loại hàn,…
Một số kiểm tra về bản chất có tính phá hủy, cắt hoặc làm gãy mối hàn để xác định
các tính chất của nó. Các kiểm tra phá hủy được thực hiện với các mối hàn mẫu được
thực hiện theo quy trình tương tự cá quy trình trong thực tế sản xuất. Chúng có thể là
kiểm tra hóa học, kiểm tra các tính chất cơ học…
Kiểm tra chất lượng mối hàn nhằm mục đích đánh giá chính xác các tiêu chí về chất
lượng mối hàn. Kiểm tra chất lượng mối hàn có nhiều phương pháp, được chia làm hai
nhóm chính.
Kiểm tra phá hỏng mối hàn.
Kiểm tra không phá hỏng mối hàn.
PHẦN I: KIỂM TRA PHÁ HỎNG MỐI HÀN
Kiểm tra phá hỏng mối hàn nhằm xác định các đặc tính cơ học của liên kết hàn để so
sánh với cơ tính của kim loại cơ bản, so sánh với các điều kiện của vật liệu hàn . Kiểm tra
bằng phá hỏng mối hàn bao gồm các phương pháp sau :
BÀI 1: KIỂM TRA CƠ TÍNH MỐI HÀN
I. Kiểm tra bằng phương pháp thử kéo
1, Những vấn đề chung :
Kiểm tra này dùng để xác định giới hạn chảy, giới hạn bền và độ giản dài của
mẫu hàn
- Kiểm tra bằng phương pháp kéo nhằm xác định các giới hạn biến dạng (đàn
hồi,dẻo…) và xác định giới hạn bền kéo của kim loại mối hàn hoặc liên kết
hàn
- Thử kéo để xác định khả năng chịu tác dụng của mối hàn so sánh với kim
loại cơ bản , qua đó cũng có cơ sở để đánh giá trình độ tay nghề của người
thợ.
2 , Thiết bị kiểm tra bền kéo :
- Máy thử kéo P15 (Nga)
Máy thử kéo
Mẫu thử
Bộ kẹp mẫu thử
- Máy thử kéo vạn năng : Yechance (Đài Loan)
1 : Mẫu thử kéo 5 : Mô tơ
2 : Trục ren 6 : Máy tính
3 : Cơ cấu kẹp mẫu 7 : Máy in
4 : Trục trơn 8 : Bộ điều khiển xử lí
3 , Công nghệ kiểm tra và đánh giá kết quả :
a , Chuẩn bị mẫu kéo :
- Gia công cơ : phay , bào , tiện , mài
- Mẫu thử kéo được lấy từ mối hàn cơ bản , cắt dọc hoặc cắt ngang theo trục
đường hàn sau đó dược gia công cơ( tiện ,phay ,bào…) đạt được kích thước ,
hình dáng theo tiêu chuẩn
- Mẫu kim loại mối hàn :
Loại I ,II, III.
Sơ đồ máy thử kéo Yechance (Đài Loan)