
1
UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP THANH HOÁ
------------
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: KỸ THUẬT GIA CÔNG HÀN
NGÀNH, NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG – TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCĐCN ngày…. tháng…..năm 2025
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2025

2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

3
LỜI GIỚI THIỆU
Căn cứ Thông tư hướng dẫn thực hiện số: 01/2024/TT-BLĐTBXH ngày
19/02/2024 của bộ Lao động - Thương binh và Xã hôi Quy định quy trình xây
dựng, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo, tổ chức biên soạn, lựa chọn,
thẩm định, duyệt và sử dụng giáo trình trình độ Trung cấp, Cao đẳng. Thực hiện
theo kế hoạch 182 /KH – TCĐCN ngày 10 tháng 3 năm 2025 về việc biên soạn,
chỉnh sửa chương trình, giáo trình. Khoa Cơ khí đã tiến hành biên soạn lại toàn bộ
chương trình và giáo trình môn học, mô đun của các nghề trong nhà trường.;
Giáo trình “Kỹ thuật gia công hàn” được biên soạn nhằm phục vụ cho công
tác giảng dạy và học tập nghề hàn trình độ Cao đẳng, trung cấp các nghề hoặc
dùng làm nguồn tài liệu tham khảo cho những người làm việc trong lĩnh vực liên
quan.
Giáo trình được biên soạn theo hướng tích hợp lý thuyết và bài tập, giúp cho
người học vận dụng ngay kiến thức lý thuyết đã học vào thực tiễn, góp phần nâng
cao chất lượng đào tạo. Nội dung giáo trình gồm những kiến thức cơ bản về hàn và
kỹ thuật hàn 1G, 1F, 2F. Cuối mỗi bài học sẽ có câu hỏi ôn tập lại kiến thức lý
thuyết, bài tập thực hành và quy trình thực hiện bài tập cụ thể tương ứng với các
kiến thức đã học. Với cấu trúc của giáo trình như vậy sẽ giúp người học dễ dàng
hình thành những kỹ năng hàn cơ bản làm cơ sở cho quá trình tham gia sản xuất
sau khi ra trường.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, song chắc chắn
không thể tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến
của bạn đọc để giáo trình xuất bản lần sau được hoàn thiện hơn.
Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Tổ môn Hàn, Khoa Cơ khí, Trường
Cao đẳng nghề Công nghiệp Thanh Hóa.
Thanh Hóa ngày tháng 5 năm 2025
Chủ biên: Phạm Thị Thu Huyền
Tổ viên: Lại Duy Thư;
Tổ viên: Đỗ Hùng Phong

4
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN .................................................................................. 2
LỜI GIỚI THIỆU ................................................................................................ 3
MỤC LỤC ............................................................................................................. 4
Bài 1: NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN HỒ QUANG TAY ........ 8
1. Một số khái niệm cơ bản về hàn ................................................................... 8
1.1. Khái niệm hàn ............................................................................................ 8
1.2. Khái niệm mối hàn ..................................................................................... 9
1.3. Cac thuật ngữ liên quan ............................................................................. 9
2. Quy ước ký hiệu phương pháp hàn, vị trí hàn và mối hàn ....................... 9
2.1. Ký hiệu phương pháp hàn .......................................................................... 9
2.2. Ký hiệu mối hàn trên bản vẽ (theo tiêu chuẩn AWS) ............................... 12
3. Quá trình luyện kim khi hàn nóng chảy.................................................... 19
3.1. Đặc điểm của nguồn nhiệt hàn ................................................................ 19
3.2. Vũng hàn cấu tạo và đặc điểm ................................................................. 19
4. Sự dịch chuyển kim loại lỏng từ điện cực (que hàn) vào bể hàn............. 20
5. Tổ chức kim loại mối hàn ........................................................................... 20
5.1. Vùng mối hàn ........................................................................................... 21
5.2. Vùng ảnh hưởng nhiệt .............................................................................. 21
1. Câu hỏi ôn tập .............................................................................................. 22
BÀI 2: GÂY HỒ QUANG VÀ DUY TRÌ HỒ QUANG ................................. 23
1. Những kiến thức cơ bản về hồ quang hàn ................................................. 23
1.1. Khái niệm ................................................................................................. 23
1.2. Cấu tạo ..................................................................................................... 24
1.3. Các loại hồ quang hàn ............................................................................. 25
1.4. Sự cháy của hồ quang .............................................................................. 25
1.5. Quá trình hình thành hồ quang ................................................................ 26
2. Các phương pháp gây hồ quang................................................................. 27
2.1. Phương pháp mổ thẳng – Hình a ............................................................. 27
2.2. Phương pháp ma sát (quẹt diêm) ............................................................. 27
3. Hiện tượng thổi lệch hồ quang và một số yếu tố ảnh hưởng đến hiện
tượng thổi lệch hồ quang ...................................................................................... 28

5
3.1. Hiên tượng thổi lệch hồ quang................................................................. 28
3.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hiện tượng thổi lệch hồ quang ................. 28
4. Trình tự thực hiện ....................................................................................... 29
4.1. Vận hành máy hàn hồ quang tay .............................................................. 29
5. Gây và duy trì hồ quang cháy .................................................................... 31
5.1. Trình tự gây hồ quang hàn ....................................................................... 31
1.1. Các sự cố thường gặp, nguyên nhân và biện pháp khắc phục .................. 32
5.2. Bài tập củng cố......................................................................................... 32
6. Ghi nhớ ......................................................................................................... 33
Bài 3. Hàn 1G không vát mép (SMAW) ......................................................... 35
1. Kỹ thuật hàn 1G .......................................................................................... 35
1.1. Dao động que hàn .................................................................................... 35
1.2. Góc độ que hàn ........................................................................................ 36
1.3. Chọn chế độ hàn....................................................................................... 36
1.4. Kỹ thuật hàn (bắt đầu, nối và kết thúc mối hàn) ...................................... 37
2. Trình tự thực hiện ....................................................................................... 37
2.1. Thiết bị, dụng cụ và vật liệu ..................................................................... 37
2.2. Trình tự các bước thực hiện ..................................................................... 38
2.3. Các khuyết tật thường gặp khi hàn 1G, nguyên nhân và cách khắc phục39
3. Phương pháp kiểm tra đánh giá chất lượng mối hàn .............................. 39
4. An toàn lao động và vệ sinh cồng nghiệp. ................................................. 40
5. Thực hành bài tập........................................................................................ 40
5.1. Kiến thức: ................................................................................................. 40
5.2. Kỹ năng: ................................................................................................... 40
6. Đánh giá kết quả học tập ............................................................................ 42
7. Ghi nhớ: ........................................................................................................ 43
Bài 4. Hàn 2F không vát mép (SMAW) ........................................................... 44
1. Chuẩn bị ....................................................................................................... 44
1.1. Thiết bị: .................................................................................................... 44
1.2. Dụng cụ: ................................................................................................... 44
1.3. Vật liệu ..................................................................................................... 44
2. Tính chế độ hàn............................................................................................ 44

