1
UBND TNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐNG CÔNG NGHIP THANH HOÁ
------------
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: K THUT GIA CÔNG HÀN
NGÀNH, NGH: CÔNG NGH Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG TRUNG CP
Ban hành kèm theo Quyết định s: /QĐ-TCĐCN ngày…. tháng…..năm 2025
ca Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghip Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2025
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liu này thuc loi sách giáo trình nên các ngun thông tin th đưc
phép dùng nguyên bn hoc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham kho.
Mi mục đích khác mang tính lch lc hoc s dng vi mục đích kinh
doanh thiếu lành mnh s b nghiêm cm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Căn cứ Thông hướng dn thc hin s: 01/2024/TT-BLĐTBXH ngày
19/02/2024 ca b Lao động - Thương binh hôi Quy định quy trình xây
dng, thẩm định ban hành chương trình đào to, t chc biên son, la chn,
thẩm định, duyt s dụng giáo trình trình đ Trung cấp, Cao đẳng. Thc hin
theo kế hoch 182 /KH TCĐCN ngày 10 tháng 3 năm 2025 v vic biên son,
chnh sửa chương trình, giáo trình. Khoa Cơ khí đã tiến hành biên son li toàn b
chương trình và giáo trình môn học, mô đun của các ngh trong nhà trường.;
Giáo trình K thut gia công hànđược biên son nhm phc v cho công
tác ging dy hc tp ngh hàn trình độ Cao đẳng, trung cp các ngh hoc
dùng làm ngun tài liu tham kho cho những người làm việc trong lĩnh vc liên
quan.
Giáo trình đưc biên soạn theo hướng tích hp lý thuyết và bài tp, giúp cho
ngưi hc vn dng ngay kiến thc thuyết đã học vào thc tin, góp phn nâng
cao chất lượng đào tạo. Ni dung giáo trình gm nhng kiến thức cơ bản v hàn và
k thut hàn 1G, 1F, 2F. Cui mi bài hc s câu hi ôn tp li kiến thc
thuyết, bài tp thc hành quy trình thc hin bài tp c th tương ng vi các
kiến thức đã học. Vi cu trúc của giáo trình như vậy s giúp người hc d dàng
hình thành nhng k năng hàn bản làm s cho quá trình tham gia sn xut
sau khi ra trường.
Mặc đã nhiu c gng trong quá trình biên son, song chc chn
không th tránh được nhng thiếu sót. Rt mong nhận được s đóng p ý kiến
ca bạn đọc đ giáo trình xut bn lần sau được hoàn thiện hơn.
Mi ý kiến đóng góp xin gi v địa ch: T môn Hàn, Khoa khí, Trường
Cao đẳng ngh Công nghip Thanh Hóa.
Thanh Hóa ngày tháng 5 năm 2025
Ch biên: Phm Th Thu Huyn
T viên: Lại Duy Thư;
T viên: Đỗ Hùng Phong
4
MỤC LỤC
TUYÊN B BN QUYN .................................................................................. 2
LI GII THIU ................................................................................................ 3
MC LC ............................................................................................................. 4
Bài 1: NHNG KIN THỨC CƠ BẢN KHI HÀN H QUANG TAY ........ 8
1. Mt s khái niệm cơ bản v hàn ................................................................... 8
1.1. Khái nim hàn ............................................................................................ 8
1.2. Khái nim mi hàn ..................................................................................... 9
1.3. Cac thut ng liên quan ............................................................................. 9
2. Quy ước ký hiệu phương pháp hàn, v trí hàn và mi hàn ....................... 9
2.1. Ký hiệu phương pháp hàn .......................................................................... 9
2.2. Ký hiu mi hàn trên bn v (theo tiêu chun AWS) ............................... 12
3. Quá trình luyn kim khi hàn nóng chy.................................................... 19
3.1. Đặc điểm ca ngun nhit hàn ................................................................ 19
3.2. Vũng hàn cấu tạo và đặc điểm ................................................................. 19
4. S dch chuyn kim loi lng t đin cc (que hàn) vào b hàn............. 20
5. T chc kim loi mi hàn ........................................................................... 20
5.1. Vùng mi hàn ........................................................................................... 21
5.2. Vùng ảnh hưởng nhit .............................................................................. 21
1. Câu hi ôn tp .............................................................................................. 22
BÀI 2: GÂY H QUANG VÀ DUY TRÌ H QUANG ................................. 23
1. Nhng kiến thức cơ bản v h quang hàn ................................................. 23
1.1. Khái nim ................................................................................................. 23
1.2. Cu to ..................................................................................................... 24
1.3. Các loi h quang hàn ............................................................................. 25
1.4. S cháy ca h quang .............................................................................. 25
1.5. Quá trình hình thành h quang ................................................................ 26
2. Các phương pháp gây hồ quang................................................................. 27
2.1. Phương pháp mổ thng Hình a ............................................................. 27
2.2. Phương pháp ma sát (quẹt diêm) ............................................................. 27
3. Hiện tượng thi lch h quang mt s yếu t ảnh hưởng đến hin
ng thi lch h quang ...................................................................................... 28
5
3.1. Hiên tượng thi lch h quang................................................................. 28
3.2. Mt s yếu t ảnh hưởng đến hiện tượng thi lch h quang ................. 28
4. Trình t thc hin ....................................................................................... 29
4.1. Vn hành máy hàn h quang tay .............................................................. 29
5. Gây và duy trì h quang cháy .................................................................... 31
5.1. Trình t gây h quang hàn ....................................................................... 31
1.1. Các s c thường gp, nguyên nhân và bin pháp khc phc .................. 32
5.2. Bài tp cng c......................................................................................... 32
6. Ghi nh ......................................................................................................... 33
Bài 3. Hàn 1G không vát mép (SMAW) ......................................................... 35
1. K thut hàn 1G .......................................................................................... 35
1.1. Dao động que hàn .................................................................................... 35
1.2. Góc độ que hàn ........................................................................................ 36
1.3. Chn chế độ hàn....................................................................................... 36
1.4. K thut hàn (bắt đầu, ni và kết thúc mi hàn) ...................................... 37
2. Trình t thc hin ....................................................................................... 37
2.1. Thiết b, dng c và vt liu ..................................................................... 37
2.2. Trình t các bước thc hin ..................................................................... 38
2.3. Các khuyết tật thường gp khi hàn 1G, nguyên nhân và cách khc phc39
3. Phương pháp kiểm tra đánh giá chất lượng mi hàn .............................. 39
4. An toàn lao động và v sinh cng nghip. ................................................. 40
5. Thc hành bài tp........................................................................................ 40
5.1. Kiến thc: ................................................................................................. 40
5.2. K năng: ................................................................................................... 40
6. Đánh giá kết qu hc tp ............................................................................ 42
7. Ghi nh: ........................................................................................................ 43
Bài 4. Hàn 2F không vát mép (SMAW) ........................................................... 44
1. Chun b ....................................................................................................... 44
1.1. Thiết b: .................................................................................................... 44
1.2. Dng c: ................................................................................................... 44
1.3. Vt liu ..................................................................................................... 44
2. Tính chế độ hàn............................................................................................ 44