BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
KỸ THUẬT AN TOÀN VÀ BẢO HỘ LAO ĐỘNG
NGHỀ: HÀN
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số 830 /QĐ-DLCT ngày 16 /8/2022
của Hiệu trưởng Trường Cao Du lịch và Công Thương
Hải Dương - Năm 2022
LỜI NÓI ĐẦU
Để cung cấp tài liệu cho học sinh - sinh viên và tài liệu cho giảng viên giảng
dạy, khoa Công nghệ ô tô trường Cao đẳng Du lịch và công thương đã chỉnh sửa,
biên soạn cuốn giáo trình "Kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động" dành riêng
cho học sinh- sinh viên nghề công nghệ ô tô. Đây là môn học kỹ thuật cơ sở trong
chương trình đào tạo nghề công nghệ ô tô loại trình độ Trung cấp
Nhóm biên soạn đã tham khảo các tài liệu: "Giáo trình An toàn lao động"
dùng cho sinh viên các trường Cao đẳng, Đại học kỹ thuật của tác giả PGS.TS.
Nguyễn Thế Đạt - NXBGD 2002 và nhiều tài liệu khác.
Mặc dù nhóm biên soạn đã có nhiều cố gắng nhưng không tránh khỏi những
thiếu sót. Rất mong đồng nghiệp và độc giả góp ý kiến để giáo trình hoàn thiện
hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Hải Dương, ngày...tháng...năm 2022
Chủ biên: Lê Thị Lương
1
MỤC LỤC
ĐỀ MỤC TRANG Lời giới thiệu 1
Mục lục 2 Chương trình môn học kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động 4
Chương 1: Bảo hộ lao động. 6
1.1. Mục đích, tính chất, ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động 6 1.2. Nội dung
và trách nhiệm đối với công tác bảo hộ lao động 8 1.3. Công tác tổ chức bảo
hộ lao động 12 Chương 2. Kỹ thuật an toàn 21 2.1. An toàn điện 21 2.1.1.
Một số khái niệm cơ bản về an toàn điện 21 2.1.2. Các dạng tai nạn điện 22
2.1.3. Bảo vệ nối đất, bảo vệ nối dây trung tính và bảo vệ chống sét 25 2.1.4.
Các biện pháp cần thiết để bảo vệ an toàn điện 25 2.2. An toàn lao động 28
2.2.1. Khái niệm chung về các yếu tố nguy hiểm và biện pháp phòng ngừa 28
2.2.2. An toàn trong Cơ khí và Luyện kim 33 2.2.3. Kỹ thuật an toàn với các
thiết bị nâng chuyển 39
2.2.4. Kỹ thuật an toàn với các thiết bị chịu áp lực 41 Chương 3: Vệ sinh
công nghiệp 43 3.1. Mục đích và ý nghĩa của công tác vệ sinh công nghiệp 43
3.1.1. Mục đích 43 3.1.2. Ý nghĩa 43 3.2. Các nhân tố ảnh hưởng và biện pháp
phòng chống bệnh nghề nghiệp 43 3.2.1. Những vấn đề chung về kỹ thuật vệ
sinh lao động 43 3.2.2. Bệnh nghề nghiệp 44 3.2.3. Các biện pháp đề phòng
tác hại nghề nghiệp 44
2
3.2.4. Tiếng ồn và rung động trong sản xuất 45 Chương 4: Phòng chống
cháy nổ 51 4.1. Mục đích và ý nghĩa của việc phòng chông cháy nổ 51 4.1.1.
Khái niệm về cháy, nổ 52
4.1.2. Mục đích 52 4.1.3. Ý nghĩa 52 4.2. Nguyên nhân gây ra cháy, nổ 53
4.3. Phương pháp phòng chống cháy nổ 54 4.3.1. Biện pháp đề phòng 54
4.3.2. Nguyên lý phòng chống cháy, nổ 55 4.3.3. Các phương tiện chữa cháy
56
Tài liệu tham khảo 61
CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
Tên môn học: Kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động
Mã môn học: MH 12
Thời gian thực hiện môn học: 30 giờ (Lý thuyết:20 giờ; Thực hành, thí nghiệm,
thảo luận, bài tập: 7 giờ; kiểm tra; 3 giờ).
I. Vị trí và tính chất Môn học:
- Vị trí của môn học: Môn học này được bố trí sau khi học xong các chương trình
chung và trước các môn học/mô đun đào tạo nghề.
- Tính chất môn học: Là môn học lý thuyết cơ sở bắt buộc.
II. Mục tiêu môn học
- Kiến thức:
+ Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc và kỹ thuật sử dụng các thiết bị
phòng chống cháy, nổ, phương tiện cứu thương.
+ Trình bày được những quy định về quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động theo
Luật lao động của nước CHXHCN Việt Nam.
- Kỹ năng:
+ Thực hiện được chế độ phòng hộ lao động và các nguyên tắc ký kết hợp đồng lao
động với cơ sở sản xuất.
+ Ký kết được hợp đồng lao động với cơ sở sản xuất đảm bảo các nội dung theo
quy định của pháp luật.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm
+ Tuân thủ các quy định, quy phạm về an toàn.
+ Rèn luyện tính cẩn thận, ý thức trong công việc.
III. Nội dung Môn học
1. Nội dung tổng quát và phân bố thời gian:
Số
TT
Tên chương mục
Thời gian (giờ)
Tổ
ng
số
Lý
thuyết
Thực
hành, thí
nghiệm,
thảo
luận,
bài tập
Kiể
m
tra
1
Chương 1. Bảo hộ lao động
8
6
2
0
4
1.1. Mục đích, tính chất và ý
nghĩa của công tác bảo hộ lao
động.
4
3
1
0
1.2. Nội dung và trách nhiệm đối
với công tác bảo hộ lao động.
4
3
1
0
2
Chương 2. Kỹ thuật an toàn
8
7
1
0
2.1. An toàn điện.
4
4
1
0
2.2. An toàn lao động.
4
3
1
0
3
Chương 3. Vệ sinh công nghiệp
7
3
2
2
3.1. Mục đích và ý nghĩa của
công tác vệ sinh công nghiệp.
3
2
1
0
3.2. Các nhân tố ảnh hưởng và
biện pháp phòng chống bệnh
nghề nghiệp.
2
1
1
0
Kiểm tra định kỳ
2
0
0
2
4
Chương 4. Phòng chống cháy
nổ và sơ cứu người bị nạn
6
4
2
0
4.1. Mục đích và ý nghĩa của việc
phòng chông cháy nổ.
2
2
0
0
4.2. Nguyên nhân gây ra cháy nổ.
2
1
1
0
4.3. Phương pháp phòng chống
cháy nổ.
2
1
1
0
5
Kiểm tra kết thúc
1
0
0
1
Cộng
30
20
7
3
* Ghi chú: Thời gian kiểm tra lý thuyết được tính vào giờ lý thuyết, kiểm tra
thực hành được tính vào giờ thực hành.
IV. Nội dung và phương pháp, đánh giá:
1. Nội dung: