BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH 1
NGHỀ: HƯỚNG DẪN DU LỊCH
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số……./QĐ-DLCT ngày ….. /……./……
của Hiệu trưởng Trường Cao Du lịch và Công Thương
Hải Dương, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Nghiệp vụ Hướng dẫn du lịch 1 là giáo trình dùng cho môn
học chuyên môn được biên soạn dựa trên chương trình môn học của Trường
Cao đẳng Du lịch và Công thương dành cho trình độ cao đẳng. Đây là giáo trình
nhằm cung cấp đầy đủ cho người học nghề Hướng dẫn du lịch nói riêng và sinh
viên ngành du lịch nói chung những kiến thức cơ bản vể nghiệp vụ, kỹ năng
hành nghề cũng như quy trình tổ chức hướng dẫn khách du lịch.
Giáo trình được biên soạn làm tài liệu dạy và học nên giáo trình được xây
dựng ngắn gọn, cơ bản, cốt lõi, dễ hiểu.
Nội dung của giáo trình đã được các tác giả biên soạn dựa trên kinh
nghiệm giảng dạy, tham khảo đồng nghiệp và nhiều giáo trình hiện có để phù
hợp với nội dung, mục tiêu chương trình môn học.
Nội dung của giáo trình bao gồm 5 bài:
Bài 1: Tổng quan nghề hướng dẫn du lịch
Bài 2: Những yếu tố khách quan ảnh hưởng đến hoạt động hướng dẫn du
lịch
Bài 3: Luyện kỹ năng nghề nghiệp cơ bản cho hướng dẫn viên du
lịch Bài 4: Xây dựng và thể hiện bài thuyết minh về điểm du lịch
Bài 5: Thực hành thực hiện thuyết minh tại điểm du lịch
Tuy tác giả đã có nhiều cố gắng khi biên soạn, nhưng giáo trình không
tránh khỏi khiếm khuyết. Rất mong nhận được sự đóng góp của các thầy, cô
giáo, bạn đọc để chủ biên hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến xin gửi về
Trường Cao đẳng Du lịch và Công thương, thị trấn Lai Cách, huyện Cẩm
Giàng, tỉnh Hải Dương.
Hải Dương, ngày … tháng … năm 2022
CHỦ BIÊN
Th.s Tạ Thị Huyền
3
MỤC LỤC
BÀI 1: TỔNG QUAN NGHỀ HƯỚNG DẪN DU LỊCH .................... 13
1. Quá trình hình thành và phát triển nghề hướng dẫn du lịch....................... 13
2.Hướng dẫn du lịch và các hoạt động chủ yếu .............................................
15 2.1. Khái niệm hướng dẫn du lịch
.............................................................. 15 2.2. Các hoạt động chủ yếu
........................................................................ 15 3. Đặc điểm của nghề
hướng dẫn du lịch ....................................................... 17 3.1. Một nghề bao
gồm các hoạt động mang tính chất tổng hợp............... 17 3.2. Là một nghề lý
tưởng và hấp dẫn........................................................ 17 3.3. Lao động nặng
nhọc ........................................................................... 17 3.4. Chịu áp lực
cao về mặt tâm lý ............................................................ 18 4. Khái niệm,
phân loại hướng dẫn viên du lịch ............................................ 19 4.1. Khái
niệm hướng dẫn viên du lịch ...................................................... 19 4.2.
Phân loại hướng dẫn viên du lịch ....................................................... 20 5.
Những yêu cầu cơ bản của hướng dẫn viên du lịch ................................... 21
5.1. Phẩm chất đạo đức và lòng yêu nghề ................................................. 21
5.2. Có kiến thức về nhiều lĩnh vực ............................................................
21 5.3. Yêu cầu về kỹ năng giao
tiếp............................................................... 24 5.4. Yêu cầu về kỹ năng
hướng dẫn du lịch................................................ 25 5.5. Trình độ ngoại
ngữ.............................................................................. 26 5.6. Yêu cầu về
sức khỏe, diện mạo............................................................ 27 5.7. Yêu cầu
về tác phong........................................................................... 27 BÀI 2:
LUYỆN KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP CƠ BẢN ..................... 30
CHO HƯỚNG DẪN VIÊN DU LỊCH................................. 30
1. Thực hành kỹ năng giao tiếp phi ngôn
ngữ................................................ 30 1.1. Luyện tập thể hiện ngôn ngữ
biểu cảm qua ánh mắt ............................. 30 1.2. Luyện tập thể hiện
ngôn ngữ biểu cảm qua sắc thái khuôn mặt......... 31 1.3. Nhận biết và
thực hành các ám hiệu, cử chỉ ....................................... 31
2. Luyện tập tư thế đứng nói, cử chỉ thuyết minh, di chuyển ........................
31 2.1. Luyện tư thế đứng nói đúng
kiểu......................................................... 31 2.2. Luyện tập các cử chỉ
chỉ dẫn khi thuyết minh ..................................... 32 2.3. Luyện tập cách
di chuyển khi thuyết minh .......................................... 32
3. Luyện tập giọng
nói.................................................................................... 33 3.1. Phát
âm rõ, hạn chế ngọng địa phương.............................................. 34 3.2.
Tập lấy hơi bụng..................................................................................
35 3.3. Làm chủ âm lượng và tốc độ
nói......................................................... 36 3.4. Tạo ngữ điệu êm ái,
truyền cảm.......................................................... 36 3.5. Ngắt giọng
........................................................................................... 37 3.6.
Trọng âm .............................................................................................
38
4. Luyện kỹ năng sử dụng các phương tiện hỗ trợ.........................................
38 4.1. Kỹ năng sử dụng micro
....................................................................... 38 4.2. Kỹ năng quay
phim, chụp ảnh............................................................. 40
5. Thực hành trang điểm, trang phục phù hợp
............................................... 42 6. Luyện tập và phát triển năng khiếu
............................................................ 44
4
6.1. Luyện kể truyện cười
........................................................................... 44 6.2. Luyện tổ chức