BỘ LAO ĐỘNG THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƢỜNG CAO ĐẲNG VIỆT MỸ
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: QUẢN TRỊ NGUỒN CUNG ỨNG HÀNG HÓA
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Biên soạn: Khoa Quản Trị - Lưu hành nội bộ
(Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐVM ngày ..… tháng .......
năm…….. của Trường Cao đẳng Việt Mỹ)
Thành phố Hồ Chí Minh, năm…
(Lưu hành nội bộ)
i
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành
mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
ii
LỜI GIỚI THIỆU
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh ngày càng gay gắt, chuỗi cung ứng đóng vai
trò then chốt trong việc đảm bảo hiệu quả hoạt động, tối ưu chi phí và gia tăng lợi thế
cạnh tranh cho doanh nghiệp. Môn học này được thiết kế nhằm cung cấp cho sinh viên
những kiến thức nền tảng cũng như kỹ năng thực tiễn liên quan đến quản lý và vận hành
chuỗi cung ứng hiện đại.
Chương trình bao gồm 5 chương chính:
Chƣơng 1: Giới thiệu về quản lý nguồn cung ứng
Chƣơng 2: Hoạt động điều hành chuỗi cung ứng
Chƣơng 3: Công nghệ nghệ thông tin và chuỗi cung ứng
Chƣơng 4: Đo lường hiệu quả chuỗi cung ứng
Chƣơng 5: Xây dựng và quản lý chuỗi cung ứng
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều tài liệu được liệt
kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các
tài liệu mà chúng tôi đã tham khảo.
Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định. Nhóm tác giả
rất mong nhận được những ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn người
học và bạn đọc.
Trân trọng cảm ơn./.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm….
Ban biên soạn
KHOA QUẢN TRỊ
iii
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN ................................................................................................ i
CHƢƠNG 1. GIỚI THIỆU VỀ QUẢN LÝ NGUỒN CUNG ỨNG .............................. 1
1. Tổng quan về quản lý nguồn cung ứng ....................................................................... 2
1.1. Các khái niệm cơ bản ................................................................................................... 2
1.2. Chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng ................................................................................... 2
1.3. Mục tiêu của chuỗi cung ứng ....................................................................................... 3
1.4. Quản trị hậu cần ............................................................................................................ 4
2. Lịch sử phát triển của quản trị chuỗi cung ứng ......................................................... 4
2.1. Giai đoạn trước năm 1960 – Tập trung vào sản xuất ................................................... 5
2.2. Giai đoạn 1960 – 1980: Xuất hiện logistics hiện đại ................................................... 5
2.3. Giai đoạn 1980 – 2000: Hình thành quản trị chuỗi cung ứng ...................................... 5
2.4. Giai đoạn 2000 đến nay – Chuỗi cung ứng toàn cầu và bền vững ............................... 6
3.1. Cầu hình mạng lưới phân phối, kiểm soát tồn kho ....................................................... 7
3.2. Các hợp đồng, các chiến lược cung ứng ....................................................................... 7
3.3. Tích hợp chuỗi cung ứng và cộng tác chiến lược ......................................................... 8
CHƢƠNG 2. GIỚI THIỆU VỀ QUẢN LÝ NGUỒN CUNG ỨNG ............................ 10
1. Mô hình hoạt động chuỗi cung ứng ........................................................................... 11
1.1. Các khái niệm ............................................................................................................. 11
1.2. Các yếu tố hoạt động cung ứng .................................................................................. 12
2. Dự báo nhu cầu trong lập kế hoạch ........................................................................... 14
2.1. Các phương pháp dự báo ............................................................................................ 14
2.2. Kế hoạch tổng hợp (Aggregate Planning) .................................................................. 16
3. Định giá sản phẩm và quản lý hàng tồn kho ............................................................. 18
3.1. Vai trò của công nghệ thông tin trong chuỗi cung ứng .............................................. 18
3.2. Các hệ thống công nghệ thông tin trong chuỗi cung ứng ........................................... 19
3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong tối ưu hóa chuỗi cung ứng............................... 20
3.4. Thách thức khi ứng dụng công nghệ thông tin trong chuỗi cung ứng ....................... 21
4. Kế hoạch phân phối ..................................................................................................... 21
iv
4.1. Phân phối trực tiếp (Direct Distribution) .................................................................... 22
4.2. Phân phối theo lộ trình đã định (Route-Based Distribution) ...................................... 22
4.3. Nguồn phân phối (Distribution Channels / Channels of Distribution) ....................... 23
5. Tìm nhà cung cấp ........................................................................................................ 24
5.1. Các nội dung chính của hoạt động thu mua ............................................................... 24
5.2. Hoạt động mua hàng (Purchasing Activities) ............................................................. 25
5.3. Lựa chọn nhà cung cấp (Supplier Selection) .............................................................. 26
5.4. Thương lượng, quản lý hợp đồng (Negotiation & Contract Management) ............... 27
5.5. Tín dụng và các khoản thu (Credit & Accounts Receivable) ..................................... 28
CHƢƠNG 3. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ CHUỖI CUNG ỨNG ....................... 30
1. Các khái niệm cơ bản .................................................................................................. 30
1.1. Khái niệm ROI trong chuỗi cung ứng ........................................................................ 30
1.2. Tác động của hiện tượng ROI trong chuỗi cung ứng ................................................. 31
2. Chuỗi cung ứng phối hợp ............................................................................................ 33
2.1. Dự báo nhu cầu (Demand Forecasting) ...................................................................... 33
2.2. Đặt hàng theo lô (Lot Ordering) ................................................................................. 34
2.3. Định giá sản phẩm (Product Pricing) ......................................................................... 34
2.4. Thực hiện các chương trình hỗ trợ khách hàng (Customer Support Programs) ......... 35
3. Tích hợp chuỗi cung ứng............................................................................................. 36
3.1. Tích hợp chuỗi cung ứng bên trong tổ chức ............................................................... 36
3.2. Tích hợp chuỗi cung ứng bên ngoài tổ chức .............................................................. 37
3.3. Hệ thống thông tin hỗ trợ chuỗi cung ứng .................................................................. 38
CHƢƠNG 4. ĐO LƢỜNG HIỆU QUẢ CHUỖI CUNG ỨNG ................................... 41
1.1. Các khái niệm thị trường ............................................................................................ 42
1.2. Mô hình tương quan thị trường và chuỗi cung ứng .................................................... 43
2. Đo lƣờng hiệu quả thị trƣờng ..................................................................................... 44
2.1. Mức phục vụ khách hàng (Customer Service Level) ................................................. 45
2.2. Hiệu quả nội bộ (Internal Efficiency) ......................................................................... 46
3. Khung đo lƣờng hiệu quả ........................................................................................... 47