SỞ GIO DC V ĐO TO H NỘI
TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TỔNG HỢP HÀ NỘI
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC : VẬT LIỆU CƠ KHÍ
NGHỀ : CÔNG NGHỆ K! THUẬT CƠ KHÍ
TRÌNH ĐỘ : TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCNTH ngày…….tháng….năm 2025
của Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Tổng hợp Hà Nội
Hà Nội - Năm 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
i
ii
LỜI GIỚI THIỆU
Vật liệu cơ khí là môn kỹ thuật cơ sở rất quan trọng trong chương trình
đào tạo trung cấp nghề của các trường nghề hiện nay. Để thuận lợi cho việc dạy
và học trong nhà trường, giúp cho học sinh có đầy đủ tài liệu học tập tốt môn vật
liệu cơ khí, đảm bảo trang bị đủ lượng kiến thức cần thiết cho học sinh tiếp cận
các môn học và mô đun chuyên môn sau.
Môn vật liệu cơ khí là một môn học có rất nhiều thông tin về lý thuyết và
mang tính ứng dụng thực tiễn rất cao. Qua nhiều năm giảng dạy môn học này
nhất là hiện nay để đáp ứng với yêu cầu đào tạo của xã hội cần rút ngắn chương
trình, với thời lượng chỉ có 30 giờ, nếu không có tài liệu riêng cho học sinh, sinh
viên sẽ gặp khó khăn khi tiếp thu bài giảng trên lớp dẫn đến mục tiêu môn học
khó dạt yêu cầu, vì thế chúng tôi thấy nhất thiết phải có giáo trình riêng của môn
học này cho mỗi nghề.
Đối tượng sử dụng giáo trình này là học sinh – sinh viên bắt đầu vào học
nghề công nghệ kỹ thuật cơ khí, do hạn chế về kiến thức kỹ thuật nên sự tiếp
nhận kiến thức mới rất khó khăn đặc biệt các khái niệm thuật ngữ mang tính
chuyên ngành hoặc các kiến thức mang tính nghiên cứu ở bậc đại học. Để đạt
được mục tiêu môn học trong thời gian ngắn, giúp người học dễ tiếp thu kiến
thức, biết áp dụng vào thực tế cũng như bổ trợ kiến thức cho các môn học khác.
Qua kinh nghiệm giảng dạy cũng như tham khảo các tài liệu, Chung tôi cố gắng
lựa chọn nội dung cơ bản nhất phục vụ cho lĩnh vực chuyên môn nghề nhưng
vẫn đảm bảo tính lôgíc, khoa học. Khi sử dụng giáo trình này, người dạy và học
phải xuất phát từ mối quan hệ giữa cấu trúc của và tính chất của vật liệu. Căn cứ
vào đó giải thích các phần ứng dụng trong bài tập.
Giáo trình gồm 6 chương:
Chương 1: Lý thuyết về hợp kim.
Chương 2: Gang
Chương 3: Thép
Chương 4: Kim loại và hợp kim màu
Chương 5: Nhiệt luyện và hóa nhiệt luyện
Chương 6: Vật liệu phi kim loại
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp trong khoa cơ khí đã
nhiệt tình giúp đỡ trong quá trình biên soạn.
Mặc dù có nhiều cố gắng, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót.
Chúng tôi rất hoan nghênh và mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các
quý vị.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà nội, ngày tháng năm 2025
Nhóm tác giả
iii