H
ội Kế toán v
à Ki
ểm toán Việt Nam: Ho
àn thi
ện các
điều kiện chuyển giao quản lý hành nghề kế toán
Cơ s
ở pháp lý về nội dung v
ều kiện chuyển giao quản lý
hành nghề kế toán
Có thể nói, cho đến năm 2006, Việt Nam đã cam kết mở cửa gần
như hoàn toàn dịch vụ kế toán, kiểm toán. Trong bối cảnh đó,
thấy rõ tầm quan trọng của hoạt động nghề nghiệp trên và cơ sở
các tổ chức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán đã có ở Việt Nam,
ngày 14/07/2005, Bộ trưởng Bội Tài chính đã ký Quyết định số
47/2005QĐ-BTC về việc chuyển giao một số công việc liên quan
đến quản lý hành nghề kế toán, kiểm toán mà Bộ Tài chính đã và
đang làm cho Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam (VAA) và Hội
Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA), với những nội
dung cơ bản là:
(1) Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ nghề nghiệp kế
toán, kiểm toán cho kế toán viên và KTV hành nghề. Thực hiện
cập nhật kiến thức hành năm theo quy định cho kế toán viên và
KTV hành nghề; (2) Quản lý thống nhất danh sách doanh nghiệp
kế toán, doanh nghiệp kiểm toán theo quy định của pháp luật; (3)
Xem xét điều kiện và công khai danh sách kế toán viên và KTV
hành nghề, danh sách doanh nghiệp kế toán và doanh nghiệp
kiểm toán đủ điều kiện hành nghề theo quy định của pháp luật;
(4) Thực hiện kiểm tra tuân thủ pháp luật về kế toán, kiểm toán
chất lượng dịch vụ trong các doanh nghiệp kế toán và doanh
nghiệp kiểm toán. Khi phát hiện các sai phạm pháp luật thì báo
cáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền sử lý. Hàng năm hực
hiện tổng kết, đánh giá chất lượng dịch vụ và hoạt động nghề
nghiệp của kế toán viên và KTV hành nghề, hoạt động kế toán,
kiểm toán và báo cáo với Bộ Tài chính; (5) Các việc cụ thể khác
như: Cử đại diện của các Hội trong thành viên hội đồng thi và tổ
thường trực hội đồng thi kế toán viên và KTV hành nghề cấp nhà
nước, tham gia tổ chức thi KTC và kế toán viên hành nghề như:
phát hành hồ sơ theo mẫu của hội đồng thi, tổ chức thu hồ sơ và
tổ chức bồi dưỡng, ôn tập trước khi thi.
Cũng theo Quyết định 47/2005/QĐ-BTC, việc chuyển giao chỉ
thực hiện khi VAA (cũng như VACPA) có đủ 4 điều kiện sau: (a)
VAA phải bổ sung Điều lệ, chấn chỉnh tổ chức bộ máy, đảm bảo
đủ điều kiện hoạt động của một tổ chưc nghề nghiệp, tự quản và
độc lập; (b) Cán bộ của VAA phải có chứng chỉ hành nghề, có
kinh nghiệm thực tế; (c) Bộ Tài chính hỗ trợ một phần kinh phí,
phương tiện làm việc; (d) Bộ Tài chính thực hiện kiểm tra, giám
sát hoạt động vủa VAA.
Trên tinh thần của Quyết định 47/2005/QĐ-BTC, Bộ Tài chính đã
ban hành các hệ thống văn bản để tổ chức triển khai, bao gồm:
Thông tư số 72/2007/TT-BTC ngày 27/6/2007 về hướng dẫn việc
đăng ký và quản lý hành nghề kế toán; Quyết định số
94/2007/QĐ-BTC ngày 16/11/2007 về ban hành quy chế thi và
cấp chứng chỉ kiểm toán viên và hành nghề kế toán của Bộ Tài
chính.
Những kết quả triển khai bước đầu
Trên thực tế thì VAA mới chỉ thực hiện các công việc được
chuyển giao từ tháng 6/2007 đối với quản lý hành nghề kế toán
(sau khi Thông tư số 72 có hiệu lực) và từ năm 2008 đối với các
công việc cập nhật kiến thức cho người hành nghề kế toán và
kiểm tra chất lượng hoạt động, chất lượng dịch vụ kế toán các
doanh nghiệp, cá nhân hành nghề kế toán.
Các công việc VAA đã thực hiện mang tính đặt nền cho việc
được chuyển giao. Tuy mới chỉ là bước đầu song những kết quả
đạt được cũng đáng khích lệ. Một là, VAA đã xây dựng và triển
khai các đề án nhằm thực hiện các công việc được chuyển giao,
bao gồm: đề án về quản lý hành nghề; đề án kiểm tra, giám sát
chất lượng hoạt động và đạo đức hành nghề kế toán; đề án về
thông tin cập nhật kiến thức cho hội viên và kế toán viên, kế toán
hành nghề. Hai là, VAA đã thành lập Ban quản lý hành nghề kế
toán và ban hành tài liệu hướng dẫn việc đăng ký và quản lý