BÀI 6: K T H P PHÁT TRI N KINH T - XÃ H I V I TĂNG C NG C NG C ƯỜ
QU C PHÒNG- AN NINH
I- M C ĐÍCH-YÊU C U
1.1 M c đích:
- Gi i thi u cho SV n m v ng tính t t y u khách quan, n i dung c b n và nh ng gi i ế ơ
pháp c a vi c k t h p phát tri n kinh t - h i v i tăng c ng c nh c qu c phòng- an ninh ế ế ườ
n c ta hi n nay. ướ
1.2 Yêu c u:
-Trên c s v n d ng vào th c ti n h c t p, công tác, tích c c góp ph n vào tăngơ
c ng c ng c qu c phòng- an ninh b o v v ng ch c T qu c Vi t Nam xã h i ch nghiã.ườ
II- N I DUNG
2.1 C s lu n và th c ti n c a vi c k t h p phát tri n kinh t v i tăng c ng, c ngơ ế ế ườ
qu c phòng, an ninh Vi t Nam
2.1.1 C s lí lu n c a s k t h pơ ế
- Kinh t , qu c phòng, an ninh nh ng m t ho t đ ng c b n c a m i qu c gia, dânế ơ
t c đ c l p, ch quy n. m i lĩnh v c m c đích, cách th c ho t đ ng quy lu t riêng,
song gi a chúng m i quan h , tác đ ng qua l i l n nhau. Trong đó, kinh t là y u t quy t ế ế ế
đ nh đ n qu c phòng – an ninh; ng c l i, qu c phòng – an ninh cũng có tác đ ng tích c c tr ế ượ
l i v i kinh t , b o v t o đi u ki n thúc đ y kinh t phát tri n. ế ế
+ Kinh t quy t đ nh đ n ngu n g c ra đ i, s c m nh c a qu c phòng, an ninh. L iế ế ế
ích kinh t suy đ n cùng nguyên nhân làm n y sinh các mâu thu n xung đ t h i. Đế ế
gi i quy t các mâu thu n đó, ph i có ho t đ ng qu c phòng, an ninh ế
+ Kinh t còn quy t đ nh đ n vi c cung c p c s v t ch t kĩ thu t, nhân l c cho ho tế ế ế ơ
đ ng qu c phòng an ninh. Ăngghen đã kh ng đ nh “Th t b i hay th ng l i c a chi n tranh ế
đ u ph thu c vào đi u ki n kinh t ”. Vì v y, đ xây d ng qu c phòng – an ninh v ng m nh ế
ph i xây d ng, phát tri n kinh t ế
+ Kinh t còn quy t đ nh đ n vi c cung c p s l ng, ch t l ng ngu n nhân l c choế ế ế ượ ượ
qu c phòng, an ninh, qua đó quy t đ nh đ n t ch c biên ch c a l c l ng trang; quy t ế ế ế ượ ế
đ nh đ n đ ng l i chi n l c qu c phòng – an ninh ế ườ ế ượ
- Qu c phòng không ch ph thu c vào kinh t còn tác đ ng tr l i v i kinh t - ế ế
h i trên c góc đ tích c c và tiêu c c
+ Qu c phòng an ninh v ng m nh s t o môi tr ng hoà bình, n đ nh lâu dài, t o ườ
đi u ki n thu n l i cho phát tri n kinh t - xã h i. ế
+ Ho t đ ng qu c phòng – an ninh tiêu t n đáng k m t ph n ngu n nhân l c, v t l c,
tài chính c a h i. Nh ng tiêu dùng này theo Lênin nh ng tiêu dùng “m t đi”, không quay
1
vào tái s n xu t h i. Do đó, s nh h ng đ n tiêu dùng c a h i, nh h ng đ n s ưở ế ưở ế
phát tri n c a n n kinh t . ế
+ Ho t đ ng qu c phòng an ninh còn th d n đ n hu ho i môi tr ng sinh thái, ế ườ
đ l i h u qu n ng n cho kinh t , nh t khi chi n tranh x y ra. Đ h n ch nh ng tác ế ế ế
đ ng tiêu c c này, ph i k t h p t t tăng c ng c ng c qu c phòng an ninh v i phát tri n ế ườ
kinh t - xã h i vào m t ch nh th th ng nh t.ế
Nh v y, k t h p phát tri n kinh t - h i v i tăng c ng c ng c qu c phòng an ninh ư ế ế ườ
m t t t y u khách quan. M i lĩnh v c ho t đ ng có n i dung, ph ng th c riêng nh ng l i ế ươ ư
s th ng nh t m c đích chung, cái này đi u ki n t n t i c a cái kia ng c l i. Tuy ượ
nhiên, vi c k t h p c n ph i đ c th c hi n m t cách khoa h c, h p lí, cân đ i và hài hoà. ế ượ
2.1.2 C s th c ti n c a s k t h p:ơ ế
Theo ti n trình phát tri n, các qu c gia trên th gi i, n c l n hay n c nh ;ế ế ướ ướ
kinh t phát tri n hay ch a phát tri n; ch đ chính tr nh th nào thì m i qu c gia cũngế ư ế ư ế
đ u chăm lo th c hi n k t h p phát tri n kinh t v i tăng c ng c ng c qu c phòng, an ế ế ườ
ninh, k c nh ng n c mà hàng trăm năm nay ch a có chi n tranh. ướ ư ế
Tuy nhiên, các n c khác nhau, v i ch đ chính tr - h i khác nhau, đi u ki n,ướ ế
hoàn c nh khác nhau thì s k t h p cũng s khác nhau v m c đích, n i dung, ph ng ế ươ
th c và k t qu . ế
Vi t Nam: s k t h p đó đã l ch s lâu dài. D ng n c đi đôi v i gi n c qui lu t ế ướ ướ
t n t i, phát tri n c a dân t c ta.
Tr c kia, đ xây d ng và phát tri n đ t n c, ông cha ta đã có nh ng ch tr ng, kướ ướ ươ ế
sách th c hi n s k t h p phát tri n kinh t - h i v i tăng c ng c ng c qu c phòng, an ế ế ườ
ninh trong quá trình d ng n c gi n c nh các k sách gi n c v i t t ng: “n c ướ ướ ư ế ướ ư ưở ướ
l y dân làm g c”, “dân giàu, n c m nh”, “qu c phú binh c ng”; th c hi n k sách “ng ướ ườ ế
binh nông”, “đ ng vi binh, tĩnh vi dân” đ v a phát tri n kinh t , v a tăng c ng s c m như ế ườ
qu c phòng b o v T qu c.
T khi Đ ng C ng s n Vi t Nam ra đ i lãnh đ o cách m ng, do n m v ng quy
lu t bi t th a k kinh nghi m c a l ch s nên đã th c hi n s k t h p phát tri n kinh t , ế ế ế ế
h i v i tăng c ng c ng c qu c phòng, an ninh m t cách nh t quán b ng nh ng ch ườ
tr ng sáng t o, phù h p v i t ng th i kì c a cách m ng.ươ
+ Trong cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp xâm l c (1945 - 1954): Đ ng ta đ ra ế ượ
ch tr ng “v a kháng chi n v a ki n qu c”, “v a chi n đ u v a tăng gia s n xu t, th c ươ ế ế ế
hành ti t ki m”; chúng ta đ ng th i th c hi n phát tri n kinh t đ a ph ng ti n hànhế ế ươ ế
chi n tranh nhân dân r ng kh p: “xây d ng làng kháng chi n”, đ ch đ n thì đánh, đ ch lui taế ế ế
l i tăng gia s n xu t.
2
+ Trong cu c kháng chi n ch ng c u n c, (1954 - 1975): k t h p phát tri n kinh ế ướ ế
t v i tăng c ng c ng c qu c phòng, an ninh đã đ c Đ ng ta ch đ o th c hi n m iế ườ ượ
mi n v i n i dung và hình th c thích h p.
+ mi n B c, đ b o v h i ch nghĩa xây d ng h u ph ng l n cho mi n ươ
Nam đánh gi c, Đ i h i III c a Đ ng đã đ ra ch tr ng: “trong xây d ng kinh t , ph i th u ươ ế
su t nhi m v ph c v qu c phòng, cũng nh trong c ng c qu c phòng ph i khéo s p x p ư ế
cho ăn kh p v i công cu c xây d ng kinh t ”. ế
+ mi n Nam, Đ ng ch đ o quân dân ta k t h p ch t ch gi a đánh đ ch v i ế
c ng c m r ng h u ph ng, xây d ng căn c đ a mi n Nam v ng m nh. Đây chính m t ươ
đi u ki n c b n b o đ m cho cách m ng n c ta đi đ n th ng l i. ơ ướ ế
th i này, chúng ta ph i t p trung cao đ cho nhi m v xây d ng, b o v mi n
B c h i ch nghĩa gi i phóng mi n Nam, nên vi c k t h p phát tri n kinh t v i tăng ế ế
c ng c ng c qu c phòng an ninh đ c th c hi n d i nhi u hình th c phong phú, sinhườ ượ ướ
đ ng thi t th c, đã t o đ c s c m nh t ng h p đánh th ng gi c xâm l c đ l i ế ượ ượ
nhi u bài h c quí giá cho th i kì sau.
+ Th i đ t n c đ c l p, th ng nh t đi lên ch nghĩa h i (1975 đ n nay): ướ ế
Đ ng ta kh ng đ nh k t h p phát tri n kinh t v i tăng c ng c ng c qu c phòng, an ninh là ế ế ườ
m t n i dung quan tr ng trong đ ng l i xxay d ng và b o v T qu c Vi t Nam xã h i ch ư
nghĩa và đ c tri n khai trên qui mô r ng l n h n, toàn di n h n. ượ ơ ơ
Tóm l i, nh chính sách nh t quán v th c hi n k t h p phát tri n kinh t v i tăng ế ế
c ng c ng c qu c phòng, an ninh chúng ta đã phát huy đ c m i ti m năng cho xây d ngườ ượ
và b o v T qu c. Do v y đã góp ph n gi gìn và phát tri n đ t n c cho đ n ngày nay. ướ ế
2.2 N i dung k t h p s phát tri n kinh t v i tăng c ng c ng c qu c phòng, an ninh ế ế ườ
và đ i ngo i n c ta hi n nay. ướ
2.2.1 K t h p trong xác đ nh chi n l c phát tri n kinh t - xã h iế ế ượ ế
- K t h p phát tri n kinh t v i tăng c ng c ng c QP- AN ph i đ cế ế ườ ượ
th hi n ngay trong vi c xây d ng chi n l c phát tri n kinh t c a qu c gia. Đi u này đ c ế ượ ế ượ
th hi n ngay trong vi c ho ch đ nh m c tiêu phát tri n qu c gia, trong huy đ ng ngu n l c,
trong l a ch n và th c hi n các gi i pháp chi n l c ế ượ
- M c tiêu và ph ng h ng t ng quát phát tri n kinh t - xã h i n c ta t năm 2006 ươ ướ ế ướ
đ n 2010 là:ế
+ Phát huy s c m nh toàn dân t c, đ y m nh toàn di n công cu c đ i m i, huy đ ng
và s d ng t t m i ngu n l c cho công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c ướ
+ Phát tri n văn hoá, th c hi n ti n b và công b ng xã h i ế
+ Tăng c ng qu c phòng và an ninh, m r ng quan h đ i ngo iườ
+ Ch đ ng và tích c c h i nh p kinh t qu c t ế ế
3
+ Gi v ng n đ nh chính tr xã h i, s m đ a đ c n c ta ra kh i tình tr ng kém phát ư ượ ướ
tri n, t o n n t ng cho n c ta đ n năm 2020 c b n tr thành n c công nghi p theo h ng ướ ế ơ ướ ướ
hi n đ i.
Nh v y, trong m c tiêu chi n l c phát tri n kinh t - h i đã bao quát toàn di n các v nư ế ượ ế
đ c a đ i s ng xã h i, trong đó n i lên ba v n đ l n là: tăng tr ng kinh t g n v i ti n b ưở ế ế
h i; tăng c ng qu c phòng an ninh m r ng quan h đ i ngo i nh m gi i quy t hài ườ ế
hoà 2 nhi m v chi n l c xây d ng và b o v T qu c Vi t Nam xã h i ch nghĩa. ế ượ
- S k t h p phát tri n kinh t v i tăng c ng c ng c qu c phòng, an ninh s phát ế ế ườ
huy s c m nh c a t ng lĩnh v c, k t h p v i nhau t o thành s c m nh t ng h p, quy t m i ế
ngu n l c, l c l ng trong n c qu c t nh m hoàn thành th ng l i m c tiêu c a chi n ượ ướ ế ế
l c phát tri n kinh t - xã h i đ n năm 2020.ượ ế ế
2.2.2 K t h p phát tri n kinh t - h i v i tăng c ng c ng c qu c phòng an ninhế ế ườ
trong phát tri n các vùng lãnh th
- K t h p phát tri n kinh t - h i v i tăng c ng c ng c qu c phòng an ninhế ế ườ
trong phát tri n các vùng lãnh th s g n k t ch t ch phát tri n vùng kinh t chi n l c ế ế ế ượ
v i xây d ng vùng chi n l c qu c phòng, an ninh nh m t o ra th b trí chi n l c m i c ế ượ ế ế ượ
v kinh t l n qu c phòng, an ninh trên t ng vùng lãnh th , trên đ a bàn t nh, thành ph , theo ý ế
đ phòng th chi n l c b o v T qu c Vi t Nam b n v ng trên toàn c c m nh t ng ế ượ
tr ng đi m.
- Hi n nay, n c ta đã phân chia thành các vùng kinh t l n các vùng chi n l c, ướ ế ế ượ
các quân khu. M i vùng đ u có v trí chi n l c v phát tri n kinh t và chi n l c phòng th ế ượ ế ế ượ
b o v T qu c. Các vùng chi n l c khác nhau s khác nhau v đ c đi m yêu c u ế ượ
nhi m v phát tri n kinh t , qu c phòng, an ninh, nên n i dung k t h p c th trong m i ế ế
vùng th s khác nhau. Song vi c k t h p đó ph i đ c th hi n nh ng n i dung ch ế ượ
y u sau:ế
+ M t là, k t h p trong xây d ng chi n l c, qui ho ch t ng th phát tri n kinh t - ế ế ượ ế
xã h i v i qu c phòng – an ninh c a vùng, cũng nh trên đ a bàn t ng t nh, thành ph . ư
+ Hai là, k t h p trong quá trình chuy n d ch c c u kinh t vùng, c c uế ơ ế ơ
kinh t đ a ph ng v i xây d ng các khu phòng th then ch t, các c m chi n đ u liên hoàn,ế ươ ế
các xã (ph ng) chi n đ u trên đ a bàn c a các t nh (thành ph ), qu nườ ế
(huy n)
+ Ba là, k t h p trong quá trình phân công l ilao đ ng c a vùng, phân b l i dân cế ư
v i t ch c xây d ng đi u ch nh, s p x p, b trí l i l c l ng qu c phòng, an ninh trên ế ượ
t ng đ a bàn, lãnh th cho phù h p v i chi n l c phát tri n kinh t - h i k ho ch ế ượ ế ế
phòng th b o v T qu c. B o đ m đâu đ t, bi n, đ o đó có dân có l c
l ng qu c phòng, an ninh đ b o v c s , b o v T qu c.ượ ơ
4
+ B n là, k t h p đ u t xây d ng c s h t ng kinh t v i xây d ng các công trình ế ư ơ ế
qu c phòng, quân s , phòng th dân s , thi t b chi n tr ng… B o đ m tính “l ng d ng” ế ế ườ ưỡ
trong m i công trình đ c xây d ng. ượ
+ Năm là, k t h p xây d ng các c s , kinh t v ng m nh toàn di n, r ng kh p v iế ơ ế
xây d ng các căn c chi n đ u, căn c h u c n, thu t h u ph ng v ng ch c cho m i ế ươ
vùng và các đ a ph ng đ s n sang đ i phó khi có chi n tranh xâm l c. ươ ế ượ
- Hi n nay Đ ng ta xác đ nh ph i c tr ng nhi u h n cho các vùng kinh t tr ng ơ ế
đi m, vùng bi n đ o và vùng biên gi i.
Đ i v i vùng kinh t tr ng đi m: ế
- N i dung k t h p c n t p trung vào các v n đ sau: ế
+ M t là, trong quy ho ch, k ho ch xây d ng các thành ph , các khu công nghi p c n ế
l a ch n qui trung bình, b trí phân tán, tr i đ u trên di n r ng, không nên xây d ng t p
trung thành nh ng siêu đô th l n, đ thu n l i cho qu n lí, gi gìn an ninh chính tr trong th i
bình và h n ch h u qu ti n công ho l c c a đ ch khi có chi n tranh. ế ế ế
+ Hai là, ph i k t h p ch t ch trong xây d ng k t c u h t ng kinh t v i k t c u h ế ế ế ế
t ng c a n n qu c phòng toàn dân. G n xây d ng k t c u h t ng kinh t v i các công trình ế ế
phòng th , các thi t b chi n tr ng, các công trình phòng th dân s ế ế ườ
+ Ba là, trong quá trình xây d ng các khu công nghi p t p trung, đ c khu kinh t ph i ế
s g n k t v i qui ho ch xây d ng l c l ng qu c phòng an ninh, các t ch c chính tr , ế ượ
đoàn th ngay trong các t ch c kinh t đó. L a ch n đ i tác đ u t , b trí xen k , t o th ế ư ế
đan cài l i ích gi a các nhà đ u t n c ngoài trong các khu công nghi p, đ c khu kinh t , ư ướ ế
khu ch xu t.ế
+ B n là, vi c xây d ng, phát tri n kinh t các vùng kinh t tr ng đi m ph i nh m ế ế
đáp ng ph c v nhu c u dân sinh th i bình và c cho vi c chu n b đáp ng nhu c u chi vi n
cho các chi n tr ng khi chi n tranh x y ra. K t h p phát tri n kinh t t i ch v i xây d ngế ườ ế ế ế
căn c h u ph ng c a t ng vùng kinh t tr ng đi m đ s n sàng ch đ ng di d i, s tán ươ ế ơ
đ n n i an toàn khi có tình hu ng chi n tranh xâm l c.ế ơ ế ượ
Đ i v i vùng núi biên gi i:
- N i dung k t h p c n chú ý các đi m sau ế :
+ Ph i quan tâm đ u t phát tri n kinh t , c ng c qu c phòng, an ninh các vùng c a ư ế
kh u, các vùng giáp biên gi i v i các n c. ướ
+ Ph i t ch c t t vi c đ nh canh, đ nh c t i ch có chính sách phù h p đ đ ng ư
viên, đi u ch nh dân s t các n i khác đ n vùng núi biên gi i. ơ ế
+ T p trung xây d ng các xã tr ng đi m v kinh t và qu c phòng, an ninh. Tr c h t ế ướ ế
c n t p trung xây d ng phát tri n h th ng h t ng c s , m m i nâng c p các tuy n ơ ế
đ ng d c, ngang, các tuy n đ ng vành đai kinh t .ườ ế ườ ế
5