BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
KHẢO SÁT HIỆU LỰC DIỆT SÂU VÀ KHẢ NĂNG SINH
SẢN CỦA HAI CHỦNG TUYẾN TRÙNG S – XT VÀ H –
CP16 TRÊN SÂU XANH DA LÁNG Spodoptera exigua VÀ
XÁC ĐỊNH TÁC NHÂN GÂY BỆNH CÔN TRÙNG CỦA
TUYẾN TRÙNG
Ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Giảng viên hướng dẫn : TS. NGUYỄN HOÀI HƯƠNG
Sinh viên thực hiện : LÊ QUỐC VŨ
MSSV: 1151110545 Lớp: 11DSH05
TP. Hồ Chí Minh, 2015
LỜI CAM ĐOAN
Là sinh viên năm năm cuối của Trường Đại học Công Nghệ TP. Hồ Chí Minh, nay
được vinh dự làm đồ án tốt nghiệp để hoàn tất chương trình học của mình. Tôi cam
đoan đây là nghiên cứu do tôi tiến hành tại phòng thí nghiệm Khoa Công nghệ sinh học
– Thực phẩm – Môi trường, Trường Đại học Công Nghệ TP. Hồ Chí Minh.
Những số liệu, hình ảnh trong bài hoàn toàn trung thực chưa từng có ai công bố.
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2015
Sinh viên thực hiện
Lê Quốc Vũ
LỜI CẢM ƠN
Tận đáy lòng con xin ghi khắc công lao cha mẹ đã gian khó nuôi dạy con thành
người. Cha mẹ luôn là chỗ dựa vững chắc nhất, là người nâng con dậy sau mỗi lần vấp
ngã, là động lực để con tiếp tục phấn đấu trong cuộc sống.
Với lòng biết ơn sâu sắc. Em xin chân thành cảm ơn toàn thể quý Thầy Cô Trường
Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh đã nhiệt tình truyền đạt cho em những kiến thức
quý giá ngay từ những ngày đầu tiên bước vào giảng đường đại học.
Đặc biệt, con xin chân thành biết ơn cô Nguyễn Hoài Hương, người thầy đáng
kính, luôn hết mình chỉ dạy để con có thể hoàn thành đồ án. Và hơn thế nữa là những
lời khuyên, bài học cuộc sống cô dạy bảo, sẽ là hành trang quý báu cho con sau này.
Con cũng xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Hai đã tận tình hướng dẫn con về
phương pháp nuôi sâu, tuyến trùng và cũng là người cho con nguồn nấm bệnh trong
những thí nghiệm. Con cũng chân thành cô Đỗ Thị Tuyến đã cho con vi khuẩn chỉ thị
và hoá chất để con có thể hoàn thành đồ án.
Em xin chân thành cảm ơn thầy Huỳnh Văn Thành, thầy Nguyễn Trung Dũng, cô
Nguyễn Trần Thái Khanh đã tạo điều kiện thuận lợi cho em thực hiện đồ án tại phòng
thí nghiệm.
Cảm ơn tất cả các bạn lớp 11DSH đã luôn khích lệ và giúp đỡ mình trong suốt quá
trình học tập tại trường. Cảm ơn anh Nguyễn Hoàng Anh Kha, anh Nguyễn Ngọc
Phong, chị Nguyễn Thị Mỹ Linh, bạn Phan Nguyễn Hương Thảo, Phạm Hải Hậu, Đinh
Thị Minh Châu, Hồ Thị Bích Phương cùng em Lê Thị Ngọc Dung 12DSH01 đã cùng
đồng hành, sát cánh trong những ngày làm đồ án tốt nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
TP. Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2015
SVTH: Lê Quốc Vũ
Đồ án tốt nghiệp
i
MỤC LỤC
MỤC LỤC ................................................................................................................... i
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ......................................................................... vii
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................... viii
DANH MỤC HÌNH .................................................................................................... x
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN ....................................................................................... 4
1.1 Giới thiệu về tuyến trùng ký sinh côn trùng (EPN) .............................................. 4
1.1.1. Khái niệm EPN ................................................................................................. 4
1.1.2. Vai trò và ƣu thế của EPN ................................................................................. 4
1.2. Khái quát về tuyến trùng ký sinh côn trùng ......................................................... 5
1.2.1. Phân loại ............................................................................................................ 5
1.2.2. Chu trình sống của tuyến trùng Steinernema và Heterorhabditis ..................... 6
1.3. Khái quát về vi khuẩn cộng sinh Photorhabdus và Xenorhabdus ....................... 7
1.3.1. Một số đặc điểm của họ Enterobacteriaceae ..................................................... 8
1.3.2. Phân loại Photorhabdus và Xenorhabdus ......................................................... 9
1.3.3. Một số đặc điểm phân biệt cơ bản .................................................................. 11
1.4. Tổng quan về Serratia marcescens .................................................................... 16
1.4.1. Lịch sử phát hiện Serratia marcescens ........................................................... 16
1.4.2. Phân loại Serratia marcescens ........................................................................ 17
1.4.3. Đặc điểm của Serratia marcescens ................................................................. 17
1.4.3.1. Đặc điểm sinh lý ........................................................................................... 17
1.4.3.2. Đặc điểm sinh hóa ........................................................................................ 18
1.4.3.3. Đặc điểm phân bố ......................................................................................... 20
Đồ án tốt nghiệp
ii
1.4.4. Một số hợp chất đƣợc tổng hợp bởi Serratia marcescens .............................. 20
1.4.4.1. Sắc tố ............................................................................................................ 20
1.4.4.2. Biosurfactants ............................................................................................... 21
1.4.4.3. Acid béo ....................................................................................................... 22
1.4.4.4. Enzyme ......................................................................................................... 22
1.4.5. Yếu tố độc lực của Serratia marcescens ......................................................... 22
1.5. Mối quan hệ cộng sinh ....................................................................................... 23
1.5.1. Vai trò của tuyến trùng .................................................................................... 23
1.5.2. Vai trò của vi khuẩn cộng sinh ........................................................................ 24
1.5.3. Tổng quát mối quan hệ trong tổ hợp tuyến trùng – vi khuẩn .......................... 24
1.5.4. Mối quan hệ cộng sinh giữa tuyến trùng EPN và Serratia sp.. ...................... 28
1.6. Khái quát về các loài côn trùng bị EPN và vi khuẩn tiêu diệt ........................... 29
1.6.1. Đặc trƣng côn trùng bị EPN tiêu diệt .............................................................. 29
1.6.2. Các loài côn trùng bị EPN tiêu diệt ................................................................. 29
1.7. Khái quát về SXDL Spodoptera exigua ............................................................ 30
1.7.1. Đặc điểm hình thái .......................................................................................... 30
1.7.2. Đặc điểm sinh học và sinh thái ....................................................................... 30
1.6.2.1. Vòng đời (30 – 40 ngày) .............................................................................. 30
1.7.2.2. Thiên địch ..................................................................................................... 31
1.7.3. Một số biện pháp phòng trừ ............................................................................ 32
CHƢƠNG 2. VẬT LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................ 33
2.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu ...................................................................... 33
2.1.1. Thời gian ......................................................................................................... 33
2.1.2. Địa điểm .......................................................................................................... 33