24
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Vật 12 Nâng cao Thanh Khiết (chủ biên) NXB GD
Năm 1999.
2. Đê học tốt môn vật lí– NXB Đà Nẵng -Lê văn Thông – Năm 1998
3. Vật 12 Những bài tập hay đin hình – Nguyễn Cảnh Hòe –
NXB ĐHQG Hà Nội – 2008.
4. Bài giảng trọng m chương trình chuẩn Vật 12 Thanh
Khiết NXB ĐHQG Hà Nội 2010.
5. Chuyên đề điện xoay chiều, Thư viện.com
1
MỤC LỤC
M ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3. Phương pháp nghn cứu
4. Những đóng góp của đề tài
5. Cấu trúc của đề tài
Phần I: KHẢO SÁT TÌNH HÌNH GIẢNG DẠY VÀ NHU CẦU
BỒI DƯỠNG CỦA GO VIÊN VẬT LÝ CÁC TRƯỜNG PHỔ
THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG - TỈNH
QUẢNG NAM
1.1. Tình hình giảng dạy tại các trường phổ thông hiện nay
1.1.1. Chương trình và sách giáo khoa
1.1.2. Thí nghiệm Vật lý ở các trường Trung học Phổ thông
1.1.3. Thi, kiểm tra và đánh giá
1.2. Nhu cầu bồi dưỡng giáo vn
1.2.1.Chất lượng đội ngũ giáo viên
1.2.2. Hiện trạng bồi dưỡng giáo viên
1.2.3. Các mục tiêu và phiếu khảo sát
1.3 Đối tượng khảo sát và tình hình phản hồi
1.3.1. Đối tượng khảo sát
1.3.2. Tình hình phản hồi và đáp ứng của các trường THPT
1.4. Kết quả khảo sát1
1.4.1. Về nội dungch giáo khoa
1.4.2. Phân phối chương trình giảng dạy tại các trường THPT
1.4.3. Mức độ quan tâm đến ĐỔI MI GIÁO DỤC
1.4.4. Nhu cầu về các chương trình và nội dung bồi dưỡng
2
1.5. Kết lun
Phần II: CÁC CHUYÊN ĐỀ BỒI DƯỠNG
2.1. Chuyên đề 1: Tài liệu Tập huấn Thí nghiệm cho giáo viênvà
viên chức THPT
2.1.1. Các tiêu chuẩn nhiệm vụ của viên chức làm công c
thiết bị dạy học
2.1.2. Hướng dẫn sắp xếp , bảo quản, bảo dưỡng hệ thống thiết bị
dạy học ở trường THPT
2.1.3. Hướng dẫn hệ thống hồ sơ, sổ sách, kế hoạch công tác thiết
bị dạy họctrường THPT
2.1.4. Hướng dn lắp đặt, sử dụng, bảo trì, bảo quản, các bộ thí
nghiệmthuộc chương trình Vật lý THPT
2.2. Chuyên đề 2: Hướng dẫn sử dụng một số phần mềm dạy
học Vật lý THPT
2.2.1. Phần mềm: OPTICS Mini Dạy Học phần: Quang hình
học
2.2.2. Phần mềm: T viện Thí nghiệm Vật Phổ thông
Simulation Physics
2.3. Chuyên đề 3: Mt số Phương pháp đặc trưng trong dạy học
Vật lý THPT
2.3.1. Pơng pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề
2.3.2. Pơng pháp thực nghiệm
2.4. Chuyên đề 4: Một số vấn đ nâng cao trong chương trình
Vật lý lớp 12 THPT
2.4.1. Dao động cơ học
2.4.2. Sóng cơ, sóng dừng và sóng âm
2.4.3. Dòng điện xoay chiều
2.4.4. Sản xuất và truyền tải điện năng
23
3) Vấn đ 3 : Giao thoa với ánh ng trắng (0,38 m 
0,76 m):
4) Vấn đề 4: Bề rộng quang phổ
5) Vấn đ 5: Sự trùng nhau của các vân sáng,tối
6) Vấn đ 6: Số vân sáng quan sát được trên ng giao thoa
y bởi hai bức xạ đồng thời 21,
7) Vấn đề 7: Sự dịch chuyn vân
8) Vấn đề 8: Giao thoa ánh sáng với gương Fresnel
9) Vấn đề 9: Giao thoa ánh sáng với lưỡng lăng kính Fresnel
VII. LƯỢNG TỬ ÁNH SÁNG
1) Hin tưng quang điện:
2) Quang phổ nguyên tử Hydro
VIII. VT LÝ HẠT NHÂN
1) Sự phóng xạ
2) Phản ứng hạt nhân
KẾT LUẬN
- Chúng tôi đã hoàn thành mục tiêu của đ tài hệ thống
a kiến thức để áp dụng vào vic giải bài tập trong 7 chương nằm
trong cơng trình 12.
- Đã đưa ra được các vấn đề bản nâng cao trong tng
chương theo sự phân phối của B giáo dục .
- Đã đưa ra các phương pháp và công thức tính nhanh giải
quyết các vấn đề đã nêu ra.
- Đề tài tương đối rộng và phong phú nên không thể nào
hoàn hảo cấp đmột bộ phận của một đ tài khoa học cấp trưng
tôi xem đây một đề tài mở, mong mọi người p ý,bổ sung
những thiếu sót.
22
I. DAO ĐỘNG
1) Dao động điu hòa (Bỏ qua mọi ma sát )
2) Con lắc xo dao động điều hòa: k = m 2
3) Con lắc đơn (K = m l
g)
II. SÓNG CƠ ,SÓNG DỪNG VÀ SÓNG ÂM
1) Sóng cơ
2) Sóng dừng
3) Sóng âm
III. DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
1) Viết phương trình u, i cmch và đon mch
2) Tính các gtrị u,i tại một thời điểm t
3) Thay đổi L hoặc C hoặc
. Điều kiện để Pmax (cả mạch):
4) Thay đổi R, tìm R đ Pmax
5) R thay đổi hai giá trị R1, R2 đều cho cùng công suất P
< Pmax
IV. SẢN XUẤT TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG
1) y phát điện xoay chiều một pha
2) y phát điện xoay chiều ba pha
3) y biến thế
V. DAO ĐỘNG ĐIỆN TỪ
1) Nguyên tắc và hoạt động
2) Các vấn đề thường găp
VI. GIAO THOA ÁNH SÁNG
1) Vấn đề 1: Các kết quả tthí nghiệm Young (môi trường
không khí)
2) Vấn đề 2 : Sn ng - ti trong miền giao thoa b
rộng L
3
2.4.5. Dao động điện từ
2.4.6. Giao thoa ánh sáng
2.4.7. Lượng tử ánh sáng
2.4.8. Vật lý hạt nhân
2.2.9. Kết luận
4
MỞ ĐẦU
1. Lý do chn đề tài:
Nền giáo dục nước ta trong những năm gần đây, nht là sau
Đổi mới Kinh tế đã có những bước tiến thành tựu nổi bật rất
ấn tượng. Đó là scải thiện một cách đáng kể cơ sở vt chất của nhà
trường từ phòng học, phòng thí nghiệm cho tới c phương tiện
thiết bị phục vụ việc dy và học của thầy trò trong các trường phổ
thông. Chương trình và sách giáo khoa sau Đổi mới Kinh tế cũng đã
được t chức biên soạn triển khai sử dụng mới hai lần o m
học 1992-1993, 2002-2003. Đội ngũ giáo viên đưc đào tạo bài bản
hơn và tăng về số lượng.
Sự cải thiện nền tảng giáo dục đã dẫn tới chất lượng dạy của
thầy , cô giáo kết qu học tập của học sinh tăng đều theo từng
năm. Kết quxếp loại học lực cấp Trung học phổ thông (THPT) loại
GIỎI ng t 3.1% (năm học 2006-2007) lên 7,9%(năm học 2012-
2013); loại YẾUM giảm từ 17,3% xuống còn 6,1% ( Nguồn: B
GD-ĐT [1]).
Tuy nhiên, do tốc độ phát triển nhanh của khoa học kỹ thuật
sbiến đi mau l của đời sống hội kinh tế nên nền giáo
dục nước ta so với thế giới đang bị tụt hậu c về chương trình,
phương pháp giảng dy và kiểm tra đánh giá. Đôi ngũ giáo viên hiện
nay, nếu không cập nhật kiến thức skhông tiếp tục gánh vác được
nhiệm vụ đổi mới hiện đại hóa nền giáo dục nước nhà.
Hiện nay đổi mới Giáo dục nói chung đổi mới phương
pháp giảng dy, truyền thụ kiến thức trong trường phổ thông nói
riêng đang nhu cầu cấp thiết của toàn hội. Một thực tế đáng
buồn là giữa các trường Đại học Sư phạm(ĐHSP) các trường ph
21
1.5.3. Mức độ 3: nêu vấn đề - nghiên cứu
II. PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
2.1. Các giai đoạn của phương pháp thực nghiệm
2.2. Các mức đ sử dụng phương pháp thc nghiệm trong dạy
học vật lý
2.2.1. Giai đoạn 1
2.2.2. Giai đoạn 2
2.2.3. Giai đoạn 3
2.2.4. Giai đoạn 4
2.2.5. Giai đoạn 5
2.3. Mối quan hca các thành phần trong phương pháp thực
nghiệm
2.4. Cốt lõi của tiến trình dạy học theo phương pháp thực
nghiệm
2.5. Sơ đồ tiến trình dạy hc theo phương pháp thực nghiệm
2.5.1. Nêu sự kiện khởi đầu
2.5.2. Xây dựng mô hình – giả thuyết
2.5.3. Hướng dẫn HS suy ra hệ quả logic
2.5.4. Tiến hành thí nghiệm kiểm tra
2.5.5. Hướng dẫn HS khẳng định hình giả thuyết chấp
nhn được
2.5.6. Phát biểu thành thuyết, định luật…
2.5.7. Dùng mô hình giả thuyết giải thích, ng dụng thực tế
và luyện tập
Chuyên đề 4:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ NÂNG CAO TRONG CHƯƠNG TRÌNH
VẬT LÍ 12
20
2.4. Thay đổi các thông số
2.5. Thao tác vớit bấm
2.6. Di chuyển một số đối tượng đặc biệt
2.7. Sử dụng phần mềm để dạy một số nội dung trong SGK Vật
lý 10 THPT
2.7.1. Mô phỏng thí nghiệm con lắc đơn
2.7.2. Mô phỏng thí nghiệm vật rơi t do
2.7.3. Mô phỏng thí nghiệm con lắc lò xo
Chuyên đề 3:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐẶC TRƯNG
TRONG DẠY HỌC VẬT LÝ PHỔ THÔNG
I. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NÊU GIẢI QUYẾT VẤN
ĐỀ
1.1. Bản chất của dạy học nêu giải quyết vấn đề (còn gọi
giải quyết vấn đề)
2.2. Cấu trúc của quá trình dạy học nêu vấn đề
1.3. Các giai đoạn (các pha) của dạy học nêu vấn đ
1.3.1. Giai đoạn 1: Đề xuất vấn đề
1.3.2. Giai đoạn 2: Nghiên cứu giải quyết vấn đề
1.3.3. Giai đoạn 3: Củng cố và vận dụng tri thức
1.4. Tình huống có vấn đ
1.4.1. Khái niệm nh huống có vấn đ
1.4.2. Các kiểu tình huống có vấn đ
1.4.3. Điều kiện cn để tạo tình huống có vấn đ
1.5. Các mức độ của dạy học nêu vấn đề
1.5.1. Mức độ 1: trình bày nêu vấn đề
1.5.2. Mức độ 2: nêu vấn đề - gii quyết từng phần
5
thông không sự liên hệ gắn kết mật thiết đ thể cập nhật các
kiến thức mới và nhu cầu nâng cao trình độ của giáo viên phổ thông.
Do đó, giáo viên phổ thông muốn học thêm kiến thức mới thì không
thể tt chức lớp học m người dạy, ngược lại các trường Sư
phm li không biết nhu cầu thực tế của các trưng phthông là gì.
Cần phải nghiêm c nhìn nhận rằng trong một thời gian dài,
số sinh viên đậu vào các Trường ĐH Sư phạm phần lớn có trình độ ở
mức trung bình khá, chỉ một số ít thc sự giỏi m huyết,
yêu nghề. Sau khi tốt nghip ít điều kiện cập nhật nâng cao
trình độ. Việc đổi mới giáo duc phải bắt đầu t người thầy, thế
nhu cầu thường xuyên bi dưỡng kiến thức cho go viên là vấn đề
thời sự và cấp thiết. Công tác bồi dưỡng kiến thức ng năm thường
do các Trường Đại học đảm nhận với các chuyên đề định sẵn theo
chủ quan của người dạy. Do đó các bài giảng thường hiệu quả
thấp, không đáp ứng nhu cu thực sự của giáo viên.
Dựa trên suy nghĩ đó, chúng tôi chọn đề tài: Khảo t nhu
câu bồi dưỡng ca giáo viên Vật các trường Trung học Phổ
thông trên địa bàn Thành phố Đà nẵng - tỉnh Quảng nam đề
xuất các chương trình bồi dưỡng giáo viên.
2. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Mục tiêu của đtài này là: Tìm hiểu nhu cầu cập nhật, nâng
cao kiến thức năng lực thực sự của giáo viên các trường phổ
thông. Trên cơ sở kết quả thu đưc sẽ biên soạn c chuyên đề:
a) Bồi dưỡng và cập nhật các kiến thức Vật lý và thí nghiệm
Vật lý trong trường phổ thông.
b) Nâng cao khả năng truyền thụ kiến thức cho giáo viên,
phổ biến một số phương pháp giảng dạy và truyn thụ kiến thức mới.