M C L CỤ Ụ
2
A. M ĐUỞ Ầ
1) Tính c p thi t c a đ tàiấ ế ủ ề
Giáo d c và đào t o là m t trong nh ng lĩnh v c đc quan tâm hàng đuụ ạ ộ ữ ự ượ ầ
trong s phát tri n c a qu c gia. Giáo d c, đào t o mang trong mình s m ngự ể ủ ố ụ ạ ứ ạ
cao c là “nâng cao dân trí, đào t o nhân l c, b i d ng nhân tài” cho đtả ạ ự ồ ưỡ ấ
n c. Vì v y Đng và Nhà n c ta luôn luôn xác đnh chi n l c giáo d c làướ ậ ả ướ ị ế ượ ụ
"qu c sách hàng đu". Nh m m c tiêu xây d ng con ng i phát tri n toànố ầ ằ ụ ự ườ ể
di n, bên c nh vi c trang b trình đ chuyên môn, nghi p v thì giáo d c đoệ ạ ệ ị ộ ệ ụ ụ ạ
đc là m t y u t vô cùng quan tr ng trong vi c hình thành và phát tri n nhânứ ộ ế ố ọ ệ ể
cách cũng nh t o nên giá tr m i con ng i. Ch t ch H Chí Minh đã nh nư ạ ị ỗ ườ ủ ị ồ ấ
m nh: “Đo đc là cái g c c a ng i cách m ng” và coi giá tr c a m iạ ạ ứ ố ủ ườ ạ ị ủ ỗ
ng i g m hai m t: đc và tài. Ng i ch rõ: “có đc mà không có tài thì làmườ ồ ặ ứ ườ ỉ ứ
vi c gì cũng khó, có tài mà không có đc là ng i vô d ng”, và: “cũng nhệ ứ ườ ụ ư
sông thì có ngu n m i có n c, không có ngu n thì sông c n…Ng i ph i cóồ ớ ướ ồ ạ ườ ả
đo đc, không có đo đc thì có gi i m y cũng kông lãnh đo đc nhânạ ứ ạ ứ ỏ ấ ạ ượ
dân”.
Trong t ng lai g n, h c sinh THPT s là nh ng ng i k t c s nghi pươ ầ ọ ẽ ữ ườ ế ụ ự ệ
cách m ng c a cha anh, là nh ng ng i ti p b c trên con đng xây d ng,ạ ủ ữ ườ ế ướ ườ ự
b o v T qu c Vi t Nam XHCN. Là l p thanh niên đang tu i tr ng thànhả ệ ổ ố ệ ớ ở ổ ưở
v i nh ng b c ngo t l n v phát tri n nhân cách sinh ra và l n lên trong môiớ ữ ướ ặ ớ ề ể ớ
tr ng thông tin đa chi u và xu th h i nh p qu c t , h c sinh THPT là l pườ ề ế ộ ậ ố ế ọ ớ
ng i ch u nhi u nh h ng tích c c cũng nh tiêu c c t nh ng bi n điườ ị ề ả ưở ự ư ự ừ ữ ế ổ
c a đt n c và th gi i. Đa s h c sinh Vi t Nam bi t ti p thu và phát huyủ ấ ướ ế ớ ố ọ ệ ế ế
đc nh ng giá tr văn hóa đo đc t t đp c a dân t c và th gi i, thi đuaượ ữ ị ạ ứ ố ẹ ủ ộ ế ớ
h c t p, rèn luy n đ tr thành nh ng ch nhân t ng lai c a đt n c. Tuyọ ậ ệ ể ở ữ ủ ươ ủ ấ ướ
nhiên bên c nh đó cũng có m t b ph n h c sinh ch y theo l i s ng th cạ ộ ộ ậ ọ ạ ố ố ự
3
d ng, có bi u hi n xa r i các giá tr đo đc truy n th ng, d b dao đng vụ ể ệ ờ ị ạ ứ ề ố ễ ị ộ ề
m t đnh h ng đo đc và l i s ng. Đây cũng là đi u t i H i ngh BCH TWặ ị ướ ạ ứ ố ố ề ạ ộ ị
l n th m i, khoá IX Đng ta t ng kh ng đnh: “Tình tr ng suy thoái, xu ngầ ứ ườ ả ừ ẳ ị ạ ố
c p v đo đc, l i s ng, s gia tăng các t n n xã h i và t i ph m, đáng loấ ề ạ ứ ố ố ự ệ ạ ộ ộ ạ
ng i nh t là trong gi i tr ”. ạ ấ ớ ẻ
B môn GDCD có vai trò, v trí r t quan tr ng trong giáo d c nhân cáchộ ị ấ ọ ụ
h c sinh, đc bi t trong vi c xây d ng t cách và trách nhi m công dân choọ ặ ệ ệ ự ư ệ
h c sinh THPT. Thông qua môn h c ng i giáo viên s trang b , hình thànhọ ọ ườ ẽ ị
cho h c sinh nh ng ph m ch t, nh ng chu n m c, hành vi đo đc c n thi tọ ữ ẩ ấ ữ ẩ ự ạ ứ ầ ế
trong cu c s ng m t cách có h th ng, đúng ph ng pháp, đúng quy trình. ộ ố ộ ệ ố ươ
Tr ng THPT Bùi Th Xuân, Qu n 1, Thành ph H Chí Minh là m t trongườ ị ậ ố ồ ộ
nh ng tr ng có đi m chu n đu vào cao nh t thành ph , có thành tích xu tữ ườ ể ẩ ầ ấ ố ấ
s c trong h c t p cũng nh các kì thi h c sinh gi i c p thành ph . Tuy nhiênắ ọ ậ ư ọ ỏ ấ ố
thành tích này đã t o áp l c cho c giáo viên l n h c sinh, làm cho h c sinhạ ự ả ẫ ọ ọ
mang n ng t t ng h c ch h n h c làm ng i. Trong đt th c t p s ph mặ ư ưở ọ ữ ơ ọ ườ ợ ự ậ ư ạ
2, v i vai trò là ng i giáo viên, tôi c m th y r t lo ng i v vi c ti p thuớ ườ ả ấ ấ ạ ề ệ ế
nh ng quan ni m đo đc, hay nói chính xác h n là là ti p thu bài gi ng mônữ ệ ạ ứ ơ ế ả
GDCD - “môn d y làm ng i và kĩ năng s ng” c a các em h c sinh.ạ ườ ố ủ ọ
Chính vì th , đ góp ph n tìm ra nh ng cách th c, gi i pháp nh m xâyế ể ầ ữ ứ ả ằ
d ng và phát tri n đo đc c a h c sinh, đc bi t là h c sinh THPT, tôi ch nự ể ạ ứ ủ ọ ặ ệ ọ ọ
đ tài “Giáo d c đo đc cho h c sinh THPT thông qua d y h c môn GDCD -ề ụ ạ ứ ọ ạ ọ
th c tr ng và gi i pháp (Qua kh o sát t i tr ng THPT Bùi Th Xuân, Qu n 1,ự ạ ả ả ạ ườ ị ậ
TP. H Chí Minh)” cho khóa lu n t t nghi p c a mình.ồ ậ ố ệ ủ
2) T ng quan tình hình nghiên c uổ ứ
Trong th i đi ngày nay v n đ đo đc đang tr thành v n đ b c thi tờ ạ ấ ề ạ ứ ở ấ ề ứ ế
c v lý lu n và th c ti n. Bên c nh xu h ng phát tri n c a đi s ng kinh tả ề ậ ự ễ ạ ướ ể ủ ờ ố ế
4
- xã h i là nh ng bi u hi n suy thoái v đo đc, nh t là v n đ đo đc h cộ ữ ể ệ ề ạ ứ ấ ấ ề ạ ứ ọ
sinh. Vi c tìm ra nguyên nhân và gi i pháp kh c ph c hi n t ng suy thoáiệ ả ắ ụ ệ ượ
đo đc đã và đang là m i quan tâm c a nhi u nhà khoa h c. ạ ứ ố ủ ề ọ
Đã có khá nhi u công trình nghiên c u đ c p đn v n đ đo đc vàề ứ ề ậ ế ấ ề ạ ứ
giáo d c đo đc trong n n kinh t th tr ng hi n nay, ch ng h n nh : "Đoụ ạ ứ ề ế ị ườ ệ ẳ ạ ư ạ
đc m i" Giáo s Vũ Khiêu ch biên, Nxb. Khoa h c xã h i, Hà N i, 1974;ứ ớ ư ủ ọ ộ ộ
“Đo đc xã h i n c ta hi n nay - v n đ và gi i pháp” do GS,VS.ạ ứ ộ ở ướ ệ ấ ề ả
Nguy n Duy Quý (ch biên), Nxb. Chính tr qu c gia, Hà N i (2006). “Đoễ ủ ị ố ộ ạ
đc h c mácxít v i vi c giáo d c đo đc sinh viên hi n nay n c ta” c aứ ọ ớ ệ ụ ạ ứ ệ ở ướ ủ
D ng Văn Duyên, Nxb. Chính tr qu c gia, Hà N i (2003); “H th ng ph mươ ị ố ộ ệ ố ạ
trù đo đc h c và giáo d c đo đc cho sinh viên” c a PGS, TS Tr n H uạ ứ ọ ụ ạ ứ ủ ầ ậ
Kiêm - TS. Đoàn Đc Hi u, Nxb Chính tr qu c gia (2004); “M y v n đ đoứ ế ị ố ấ ấ ề ạ
đc trong n n kinh t th tr ng n c ta hi n nay” do Nguy n Tr ngứ ề ế ị ườ ở ướ ệ ễ ọ
Chu n, Nguy n Văn Phúc (đng ch biên), Nxb. Chính tr qu c gia, Hà N iẩ ễ ồ ủ ị ố ộ
(2003).
Trên các t p chí cũng có khá nhi u các bài vi t liên quan v s tác đngạ ề ế ề ự ộ
c a kinh t th tr ng đn đo đc nh : "Đôi đi u suy nghĩ v giá tr và bi nủ ế ị ườ ế ạ ứ ư ề ề ị ế
đi c a các giá tr khi n c ta chuy n sang n n kinh t th tr ng" c aổ ủ ị ướ ể ề ế ị ườ ủ
Nguy n Tr ng Chu n (T p chí Tri t h c, s 1-1995); "Nh ng nguyên nhânễ ọ ẩ ạ ế ọ ố ữ
ch y u c a tình tr ng suy thoái đo đc n c ta hi n nay" c a Nguy nủ ế ủ ạ ạ ứ ở ướ ệ ủ ễ
Thanh Hà (T p chí Tri t h c, s 3-2002); "Th c tr ng và m t s gi i phápạ ế ọ ố ự ạ ộ ố ả
giáo d c đo đc cho h c sinh trung h c ph thông" c a Ph m Kh c Ch ngụ ạ ứ ọ ọ ổ ủ ạ ắ ươ
(T p chí Nghiên c u Giáo d c, s 2-1997); "Văn hoá và s phát tri n nhânạ ứ ụ ố ự ể
cách thanh niên" c a Hoàng Chí B o (Nghiên c u lý lu n, s 1-1995); "Quanủ ả ứ ậ ố
h gi a đo đc và kinh t trong vi c đnh h ng các giá tr đo đc hi nệ ữ ạ ứ ế ệ ị ướ ị ạ ứ ệ
nay" c a Nguy n Th Ki t (T p chí Tri t h c, s 6-1996); "Vai trò c a giáoủ ễ ế ệ ạ ế ọ ố ủ
5
d c đo đc đi v i s phát tri n nhân cách trong c ch th tr ng" c aụ ạ ứ ố ớ ự ể ơ ế ị ườ ủ
Nguy n Văn Phúc (T p chí Tri t h c, s 5-1996). ễ ạ ế ọ ố
M t s đ tài lu n văn, lu n án đã đ c p v n đ này nh ng góc độ ố ề ậ ậ ề ậ ấ ề ở ữ ộ
khác nhau, nh : “Giáo d c đo đc đi v i s hình thành và phát tri n nhânư ụ ạ ứ ố ớ ự ể
cách sinh viên Vi t Nam hi n nay”, lu n án ti n s Tri t h c c a Tr n Sệ ệ ậ ế ỹ ế ọ ủ ầ ỹ
Phán, (1999); “Giáo d c đo đc cho h c sinh THPT thành ph H Chí Minhụ ạ ứ ọ ở ố ồ
hi n nay”c a Ph m Th Thanh Ngoan, lu n văn th c s chuyên ngành Chệ ủ ạ ị ậ ạ ỹ ủ
nghĩa xã h i khoa h c (2011); Giáo d c đo đc cho h c sinh THPT trên đaộ ọ ụ ạ ứ ọ ị
bàn Qu n 5, thành ph H Chí Minh trong giai đo n hi n nay, Lu n văn th cậ ố ồ ạ ệ ậ ạ
sĩ chuyên ngành Lý lu n và ph ng pháp d y h c B môn Giáo d c chính trậ ươ ạ ọ ộ ụ ị
c a Nguy n Th Đnh (2014); “Giáo d c đo đc cho h c sinh THPT t nhủ ễ ị ị ụ ạ ứ ọ ở ỉ
Bình D ng hi n nay” c a Nguy n Th H ng Nga, lu n văn th c s chuyênươ ệ ủ ễ ị ằ ậ ạ ỹ
ngành Ch nghĩa xã h i khoa h c (2016); …ủ ộ ọ
Các công trình nghiên c u, bài vi t nêu trên là c s lý lu n và th c ti nứ ế ơ ở ậ ự ễ
thi t th c đ chúng tôi th c hi n đ tài khóa lu n c a mình. Tuy nhiên, theoế ự ể ự ệ ề ậ ủ
tìm hi u c a tác gi thì ch a có công trình nào đ c p m t cách tr c ti p, cể ủ ả ư ề ậ ộ ự ế ụ
th đn vi c giáo d c đo đc cho h c sinh THPT Bùi Th Xuân TP. Hể ế ệ ụ ạ ứ ọ ị ở ồ
Chí Minh thông qua vi c d y h c môn GDCD.ệ ạ ọ
3) Đi t ng nghiên c u và ph m vi nghiên c uố ượ ứ ạ ứ
- Đi t ng nghiên c u:ố ượ ứ Khóa lu n nghiên c u v n đ giáo d c đo đcậ ứ ấ ề ụ ạ ứ
cho h c sinh THPT.ọ
- Ph m vi nghiên c u:ạ ứ H c sinh tr ng THPT Bùi Th Xuân, Qu n 1, ọ ườ ị ậ TP.
HCM.
4) M c đích nghiên c u và nhi m v nghiên c uụ ứ ệ ụ ứ
- M c đích nghiên c u: ụ ứ