TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
KHOA DI SẢN VĂN HÓA
GIANG THU DUNG
SƯU TẬP HIỆN VẬT TỰ TẠO CỦA PHỤ NỮ
VIỆT NAM TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾNCHỐNG
MỸ CỨU NƯỚC (GIAI ĐOẠN 1954 - 1975)
TẠI BẢO TÀNG PHỤ NỮ VIỆT NAM
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
NGÀNH BẢO TÀNG HỌC
Mã số: 52320305
Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Huệ
HÀ NỘI - 2015
LỜI CÁM ƠN
Trong quá trình thực hiện đề tài “Sưu tập hiện vật tự tạo của phụ nữ
Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (giai đoạn 1954-
1975) tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam”em luôn nhận được sự chỉ bảo, giúp đỡ
tận tình của cô giáo PGS.TS Nguyễn Thị Huệ, giáo viên hướng dẫn viết khóa
luận. Cô đã có những ý kiến đóng góp quý báu và bổ ích giúp em hoàn thành
đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất
đến cô và tất cả các giảng viên khoa Di sản văn hóa - Trường Đại học văn hóa
Hà Nội đã giảng dạy cho em trong quá trình học tập tại trường.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám đốc, các cán bộ,
nhân viên trong Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã hết sức giúp đỡ, quan tâm, tạo
điều kiện, cung cấp cho em những tài liệu, thông tin trong quá trình làm bài
khóa luận tốt nghiệp.
Do vốn hiểu biết, kinh nghiệm còn nhiều hạn chế vì vậy bài khóa luận
không tránh khỏi những thiếu xót. Vì vậy, em rất mong nhận được ý kiến
đóng góp của thầy cô và các bạn để bài khóa luận hoàn thiện hơn nữa.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 9 tháng 5 năm 2015
Sinh viên
Giang Thu Dung
1
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 3
Chương 1. TỔNG QUAN SƯU TẬP HIỆN VẬT TỰ TẠO CỦA PHỤ NỮ
VIỆT NAM TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC
(GIAI ĐOẠN 1954 -1975) TẠI BẢO TÀNG PHỤ NỮ VIỆT NAM ............. 6
1.1. Khái niệm sưu tập, hiện vật tự tạo, sưu tập hiện vật tự tạo .................... 6
1.2. Khái quát về Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam .............................................. 8
1.2.1. Quá trình hình thành và phát triển .................................................. 8
1.2.2. Đặc trưng, chức năng, nhiệm vụ của bảo tàng .............................. 10
1.2.3. Nội dung trưng bày của Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam ..................... 14
1.3. Tổng quan sưu tập hiện vật tự tạo của Phụ nữ Việt Nam trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ cứu nước (giai đoạn 1954 – 1975) ........................ 18
1.3.1. Khái quát những nét chính về vai trò của Phụ nữ Việt Nam trong
cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (giai đoạn 1954 – 1975) ............. 18
1.3.2. Quá trình nghiên cứu, sưu tầm hiện vật thuộc sưu tập .................. 24
1.3.3. Phân loại sưu tập hiện vật ............................................................. 25
Chương 2. GIÁ TRỊ SƯU TẬP HIỆN VẬT TỰ TẠO CỦA PHỤ NỮ
VIỆT NAM TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC
(GIAI ĐOẠN 1954 -1975) TẠI BẢO TÀNG PHỤ NỮ VIỆT NAM ......... 36
2.1. Giá trị lịch sử ...................................................................................... 36
2.2. Giá trị văn hóa .................................................................................... 58
2.3. Giá trị mỹ thuật .................................................................................. 70
2.4. Giá trị kĩ thuật .................................................................................... 72
Chương 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC BẢO QUẢN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ SƯU TẬP HIỆN VẬT
TỰ TẠO CỦA PHỤ NỮ VIỆT NAM TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (GIAI ĐOẠN 1954 – 1975) TẠI BẢO TÀNG
PHỤ NỮ VIỆT NAM .................................................................................. 75
3.1. Thực trạng công tác bảo quản và phát huy giá trị sưu tập ................... 75
2
3.1.1. Thực trạng công tác bảo quản sưu tập hiện vật ở kho cơ sở và trên
hệ thống trưng bày ................................................................................. 75
3.1.2.Thực trạng công tác phát huy giá trị sưu tập .................................. 83
3.2. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo quản và phát huy giá
trị sưu tập. ................................................................................................. 87
3.2.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo quản sưu tập ............... 87
3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phát huy giá trị sưu tập.............. 92
KẾT LUẬN ................................................................................................. 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................ 100
PHỤ LỤC .................................................................................................. 103
3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Qua bức thư gửi phụ nữ nhân ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 năm 1952, Bác
Hồ có viết “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ, trẻ cũng như già, ra sức
dệt thêu mà thêm tốt đẹp rạng rỡ”. Ngày 8/3/1965 đánh giá cao cống hiến của
phụ nữ miền Nam, Đảng, Chính phủ, Bác Hồ đã tặng bức trướng thêu 8 chữ
vàng “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang” và Nhà nước đã
tặng Phụ nữ miền Nam Huân chương “Thành đồng” hạng Nhất.Đó không chỉ
là sự khích lệ, động viên mà còn là sự thừa nhận và đánh giá cao vai trò của
phụ nữ Việt Nam:
“Vừa hiền, vừa dịu lại vừa tươi
Mà lúc xông pha mạnh tuyệt vời
Đánh giặc, lo nhà, xây dựng nước
Đảm đang lừng lẫy bốn phương trời”
Đối với nước ta, phụ nữ Việt Nam luôn luôn giữ vị trí quan trọng trong
quá trình hình thành cộng đồng dân tộc, trong sự nghiệp đấu tranh dựng nước
và giữ nước.Truyền thống và phẩm giá của phụ nữ nước ta được hình thành
qua hàng nghìn năm lịch sử. Phụ nữ không chỉ chiến đấu anh hùng mà đã lao
động cần cù, gian khó để vượt lên cảnh đói nghèo và lạc hậu, góp phần xây
dựng đất nước ngày càng to đẹp và giàu mạnh hơn. Trải qua bao thăng trầm
của lịch sử, không ai có thể phủ nhận được vai trò to lớn của phụ nữ trên
nhiều lĩnh vực.
Năm 1985 Ban Bí thư Trung Ương Đảng có văn bản đồng ý về sự cần
thiết bảo tồn và phát huy những truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc để giáo dục cho thế hệ trẻ ngày
nay và mai sau. Hai năm sau, ngày 1/10/1987, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng
đã ký quyết định thành lập Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.