Kỹ Thuật Xử Lý Thức
Ăn Cho Bò
I- Kỹ Thuật Ủ Rơm Với Urê.
Lợi dụng đặc điểm bộ máy tiêu hóa của trâu, bò có thể chuyến hóa đạm vô cơ
của urê thành nguồn đạm cho cơ thể, bà con nông dân nên áp dụng phương
pháp ủ rơm với urê rất đơn giản:
- Nguyên liệu gồm: 100kg rơm khô, 100 lít nước sạch; 4kg urê.
- Cho urê hòa tan trong nước rồi dùng bình tưới tưới đều lên rơm khô theo
từng lớp, sau đó ủ rơm trong bao ni lông hoặc bể gạch đậy kín.
- Sau 7 ngày lấy dần dần cho bò ăn, tập cho bò ăn 3 – 5 ngày đầu, ăn quen
mỗi ngày ăn 5 – 7kg/con.
II. Ủ Chua Thân Ngô Làm Thức Ăn Dự Trữ Cho Bò
Thân ngô sau khi thu hoạch (nhất là ngô thu bắp non) chiếm khối lượng rất
lớn. Để tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm này, bà con ủ chua thân ngô làm
nguồn thức ăn dự trữ cho bò.
1. Cách ủ chua thân cây ngô tươi
Để giảm bớt hao hụt, thân ngô tươi (ngô thu bắp non) cắt về phải được đem ủ
ngay, sau đó dùng máy cắt thân cây thành từng đoạn nhỏ dài khoảng 2-3cm,
rồi trộn phụ gia có thể là 0,5% muối hoặc 5% rỉ mật đường (so với trọng
lượng bắp ủ) cho vào bao nilon hút hết không khí (có thể tận dụng máy vắt
sữa) và nén chặt, mỗi bao ủ khoảng 10-30kg.
Cây ngô ủ muối thường có màu xanh vàng, chua nồng, còn ủ bằng rỉ mật
đường có màu xanh vàng ngả nâu, chua nồng nhẹ có kèm theo mùi ngọt của rỉ
đường. Ngoài ra có thể ủ với acid formic (hạn chế được nấm mốc) ngô ủ có
màu sắc xanh vàng, chua nồng nhẹ, rất ngon miệng đối với bò.
2. Cách ủ chua thân ngô khô
Quy trình ủ chua thân ngô khô (cây ngô sau thu hoạch bắp để khô ngoài
đồng) được thực hiện như sau:
- Cây ngô khô đem cắt nhỏ, độ dài 3-5cm, trộn với phụ gia, có thể 0,5% muối
(tỉ lệ muối so với trọng lượng thân ngô), 5% ngô xay hoặc 5% rỉ đường, cho
vào túi ủ khoảng 4-5kg/túi.
Cho thân ngô đã cắt vào túi nilon, dùng máy hút hết không khí (sử dụng máy
vắt sữa) và cột chặt miệng túi lại bằng dây chun. Bảo quản các túi ủ này
không cho tiếp xúc với ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp. Bao phải kê cách
mặt đất 20cm. Khi ủ cho thêm bột ngô, rỉ đường để giúp cho sự lên men
nhanh hơn, làm sao để pH hạ thấp dưới 4 là tốt nhất cho việc dự trữ ngô ủ.
3.Hiệu quả
Cả hai loại thân ngô khô và tươi ở thời điểm 30 ngày sau ủ, qua phân tích,
thành phần dưỡng chất của thân ngô không thay đổi nhiều. Thân ngô khô sau
ủ có màu vàng nâu đậm, mùi chua nồng nhẹ trong khi ủ, còn thân bắp tươi
cho màu vàng hơi xanh, mùi chua nồng mạnh, thơm rỉ đường.
Sau 45 ngày ủ ngô tươi có độ pH từ 3,9-4,3 thấp hơn so với thân ngô khô
(pH=5). Điều đó chứng tỏ cây ngô tươi còn nhiều hàm lượng đường tan nên
dễ lên men hơn, độ phân giải chất khô trong dạ cỏ của bò ở ngô tươi cao hơn
ngô khô, riêng ủ với rỉ đường có độ phân giải cao nhất.
Với cách ủ chua trong túi nilon, thân ngô được bảo quản khoảng 1 năm,
nhưng tốt nhất là cho bò ăn thức ăn ủ trước 9 tháng.
III. Phương pháp xử lý rơm làm thức ăn cho trâu bò
Để chủ động phòng chống đói rét cho trâu bò và tận dụng được nguồn rơm rạ
sau khi thu hoạch, người chăn nuôi cần chế biến và dự trữ rơm làm thức ăn
cho trâu bò trong vụ đông như sau: Sản phẩm rơm, rạ hàm lượng dinh dưỡng