Lao động, việc làm ở khu vực kinh tế phi chính thức và những vấn đề thực tiễn, pháp lý đối với Việt Nam

Lao động và việc làm là những yếu tố cốt lõi gắn liền với sự tồn tại và phát triển của con người và xã hội. Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, khu vực kinh tế phi chính thức, nơi tập trung những người yếu thế và dễ bị tổn thương, đang đối mặt với nhiều rủi ro. Bài viết này tập trung phân tích các khía cạnh thực tiễn và pháp lý của lao động, việc làm trong khu vực kinh tế phi chính thức tại Việt Nam.

Nghiên cứu này hướng đến các nhà hoạch định chính sách, các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực kinh tế, lao động và luật pháp, cũng như các tổ chức quốc tế và những cá nhân quan tâm đến khu vực kinh tế phi chính thức và các vấn đề liên quan đến lao động, việc làm tại Việt Nam.

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu và tác động của Cách mạng công nghiệp 4.0, vấn đề lao động và việc làm đặt ra thách thức lớn đối với sự ổn định và phát triển kinh tế Việt Nam. Khu vực kinh tế phi chính thức, với những hạn chế cố hữu, gặp nhiều khó khăn trong việc bắt kịp với khu vực kinh tế công nghiệp phát triển. Nghiên cứu này đi sâu phân tích các khía cạnh lý luận và thực tiễn liên quan đến khu vực này. Cụ thể, bài viết khái quát về khái niệm và đặc điểm của khu vực kinh tế phi chính thức, nhấn mạnh tính chất manh mún, thu nhập thấp, điều kiện lao động không đảm bảo và sự thiếu hụt bảo trợ xã hội. Đồng thời, nghiên cứu làm rõ vai trò quan trọng của các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) trong việc thúc đẩy quyền lao động, việc làm bền vững và an sinh xã hội cho người lao động phi chính thức, thông qua các chương trình hợp tác và khuyến nghị chính sách. Về mặt thực tiễn và pháp lý tại Việt Nam, bài viết chỉ ra rằng dù thị trường lao động đã có những bước tiến, khu vực phi chính thức vẫn chiếm tỷ trọng lớn (khoảng 3/5 tổng số lao động, tương đương 33,4 triệu người vào năm 2024), đối mặt với thách thức về chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng và sự thiếu vắng các quy định pháp lý chuyên biệt. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện điều kiện làm việc và đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong khu vực kinh tế phi chính thức, hướng tới một thị trường lao động linh hoạt, hiện đại, hiệu quả và bền vững, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội toàn diện của đất nước.