i
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THƯƠNG
CHÍNH SÁCH GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành: Chính sách công
Mã số: 934.04.02
LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh
Hà Nội - 2024
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông
tin, số liệu được nêu trong Luận án là trung thực, khách quan và có nguồn gốc
xuất xứ rõ ràng. Các kết quả nghiên cứu của Luận án chưa được công bố trong
bất kỳ công trình khoa học nào.
Hà Nội, ngày tháng năm 2024
Tác giả luận án
Nguyễn Thị Thương
iii
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
Chương 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ..................................... 10
1.1. Những nghiên cứu liên quan đến luận án ....................................................... 10
1.2. Nghiên cứu về chính sách GDĐH .................................................................. 13
1.2.1. Các công trình nghiên cứu trong nước .................................................... 13
1.2.2. Các công trình nghiên cứu nước ngoài: .................................................. 19
1.3. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu và vấn đề luận án lựa chọn tiếp tục
nghiên cứu ............................................................................................................. 24
1.3.1. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu ..................................................... 24
1.3.2. Vấn đề luận án lựa chọn tiếp tục nghiên cứu .......................................... 26
Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT
NAM HIỆN NAY .................................................................................................... 28
2.1. Một số khái niệm cơ bản ................................................................................ 28
2.1.1. Khái niệm chính sách công ...................................................................... 28
2.1.2. Khái niệm giáo dục đại học ..................................................................... 32
2.1.3. Khái niệm chính sách giáo dục đại học ................................................... 34
2.2. Chính sách giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay ............................................ 37
2.2.1. Nội dung chính sách GDĐH .................................................................... 37
2.2.2. Đặc điểm của chính sách GDĐH ............................................................ 41
2.2.3. Chu trình chính sách GDĐH ở Việt Nam hiện nay .................................... 50
Chương 3. THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY ............................................................................................................... 57
3.1. Một vài nét khái quát về chính sách GDĐH ở Việt Nam hiện nay ................ 57
3.1.1 Những thành tựu đã đạt được của chính sách GDĐH ở Việt Nam hiện nay
................................................................................................................. 57
3.1.2. Những hạn chế của GDĐH ở Việt Nam hiện nay .................................... 67
3.2. Thực trạng chính sách GDĐH ở Việt Nam hiện nay .......................................... 73
3.2.1. Thực trạng hiện mục tiêu chính sách ....................................................... 73
3.2.2. Thực trạng thực hiện các giải pháp chính sách ...................................... 77
iv
3.3. Đánh giá chính sách GDĐH ở Việt Nam hiện nay ............................................. 83
3.3.1. Đánh giá sự tham gia của các chủ thể chính sách .................................. 83
3.3.2. Đánh giá thể chế chính sách .................................................................... 84
3.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách ..................................................... 87
3.3.4. Kết quả thực hiện chính sách GDĐH ở Việt Nam hiện nay .................... 90
Chương 4. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH
GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY............................................ 117
4.1. Phương hướng, quan điểm, mục tiêu, yêu cầu ............................................. 117
4.1.1 Phương hướng, quan điểm ..................................................................... 117
4.1.2. Mục tiêu ................................................................................................. 118
4.1.3. Yêu cầu hoàn thiện chính sách GDĐH ở Việt Nam hiện nay. ............... 120
4.2. Các giải pháp hoàn thiện chính sách GDĐH ở Việt Nam trong giai đoạn từ
2025 - 2035 .......................................................................................................... 122
4.2.1. Hoàn thiện về thể chế chính sách ......................................................... 122
4.2.2. Hoàn thiện về giải pháp và công cụ chính sách .................................... 128
4.3. Đề xuất, kiến nghị ......................................................................................... 138
4.3.1. Đề xuất các nguyên tắc đảm bảo nâng cao hiệu quả thực hiện chính
sách 138
4.3.2. Kiến nghị đối với Đảng, Nhà nước ........................................................ 141
KẾT LUẬN ............................................................................................................ 144
DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ ......................... 146
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................... 147
v
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
Bảng 3. 1. Thống kê số lượng các cơ sở GDĐH từ năm 2012 - 2022 ............ 58
Bảng 3. 2. Bảng thống kê số lượng SV tại các CSGDĐH từ năm 2012-2022 59
Bảng 3. 3. Bảng so sánh chỉ số phát triển đội ngũ GV trong năm học 2014-
2015 với 2015 2016 và năm học 2018 - 2019 với 2019 - 2020 .................... 60
Bảng 3. 4. Bảng thống kê số lượng GV tại các CSGDĐH từ năm 2012 -
2022 ................................................................................................................. 61
Bảng 3. 5. So sánh chỉ số phát triển của GDĐH giữa năm học 2018 - 2019 với
năm học 2019 - 2020 ....................................................................................... 69
Bảng 3. 6. Tỉ lệ GV/SV của 10 trường dưới 50 tuổi tốt nhất trên Thế giới .... 98
Bảng 3. 7. Tỉ lệ GV/SV của GDĐH Việt Nam từ năm 2012- 2022 ............... 99
