1
B GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIN HÀN LÂM KHOA HC VÀ CÔNG NGH VIT NAM
HC VIN KHOA HC VÀ CÔNG NGH
NGÔ HOÀNG HUY
NGHIÊN CỨU CÁC ĐẶC TRƯNG TÍN HIU VÀ
RÀNG BUC NGÔN ĐIỆU ĐỂ NÂNG CAO CHT
NG TNG HP VÀ NHN DNG TING VIT
LUN ÁN TIN TOÁN HỌC
Hà Ni 2016
2
B GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIN HÀN LÂM KHOA HC VÀ CÔNG NGH VIT NAM
HC VIN KHOA HC CÔNG NGH
NGÔ HOÀNG HUY
NGHIÊN CỨU CÁC ĐẶC TRƯNG TÍN HIU VÀ
RÀNG BUC NGÔN ĐIỆU ĐỂ NÂNG CAO CHT
NG TNG HP VÀ NHN DNG TING VIT
Chuyên ngành: Cơ s Toán hc cho Tin hc
Mã s: 62 46 01 10
LUN ÁN TIẾN SĨ TOÁN HC
NGƯỜI HƯỚNG DN KHOA HC:
1. PGS.TS. LƯƠNG CHI MAI
2. PGS.TS. NGÔ QUC TO
Hà Ni 2016
3
LỜI CAM ĐOAN
Tác gi xin cam đoan đây công tnh nghiên cu ca bn thân tác gi. Các kết qu
nghiên cu các kết lun trong lun án này là trung thc, không sao chép t bt k mt
nguồn nào và dưới bt k nh thc nào. Vic tham kho các ngun tài liệu đã được thc hin
tch dn và ghi ngun tài liu tham khảo đúng quy định.
Tác gi lun án
Ngô Hoàng Huy
4
LI CM ƠN
Lun án này báo cáo mt phn các kết qu nghiên cu làm vic của i trong hơn
hai chục năm qua. Trong suốt thi gian này ngoài n lc làm vic ca bn thân tôi, phòng
Nhn dng Công ngh Tri thc, Vin Công ngh Thông tin đã to cho tôi một môi trường
làm việc, điu kiện để thc hin các nghiên cu v chuyên ngnh rng là nhn dng
chuyên nghành hp nhn dng và tng hp tiếng Vit.
i xin chân thành cm ơn PGS.TS Lương Chi Mai PGS.TS Ngô Quc Tạo đã chỉ
dn tôi làm việc trong bước đường khoa hc ca tôi, tn tình ch dn i đ hoàn thành đưc
lun án này.
Xin cm ơn các đồng nghip ti Phòng Nhn dng ng ngh tri thc, Vin ng
ngh Thông tin đã đóng p những ý kiến thiết thực để i hiu chnh li các tiếp cn nghiên
cu ca nh, cm ơn các k sư ti công ty C phn Phn mm và Công ngh ng dụng đã hỗ
tr i th nghim c kết qu v tng hp nhn dng khu lnh tiếng Vit trên nn tng
chip PSoC.
Đặc bit tôi xin bày t lòng biết ơn sâu sc ti v tôi Mai Th Bch Tuyết mà thiếu
điu này chc chni đã không đủ ngh lực để hoàn thành bn lun án này.
5
MC LC
Danh mc các thut ng và t viết tt i
Danh sách bng ii
Danh sách hình v iii
M ĐẦU 1
1. Tính cp thiết của đề tài .................................................................................... 1
2. Mc tiêu, phm vi nghiên cu ca lun án. ....................................................... 4
3. Phương pháp và nội dung nghiên cu ............................................................... 5
4. Kết qu đạt được ca lun án ............................................................................ 6
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN V TNG HP VÀ NHN DNG TING
NÓI 10
1.1. Tng hp tiếng nói ....................................................................................... 10
1.1.1. Chuẩn hóa văn bản và phân tích câu x lý ngôn ng t nhiên ........ 11
1.1.2. Chuyển văn bản sang đơn vị tiếng nói .............................................. 11
1.1.3. D báo ngôn điệu ............................................................................. 11
1.1.4. Các phương pháp tng hp tiếng nói ................................................ 12
1.1.5. Các h thng tng hp tiếng nói tiếng Vit ....................................... 21
1.1.6. Các tham s ngôn điệu ..................................................................... 23
1.1.7. Tng quan v âm hc và các hiện tượng ngôn điệu tiếng Vit trong
ng lưu ..................................................................................................... 25
1.1.8. Hiu chỉnh đường tn s cơ bản ....................................................... 33
1.2. Nhn dng tiếng nói ..................................................................................... 38
1.2.1. Lit kê các lp bài toán nhn dng tiếng nói ..................................... 38
1.2.2. Môi trường thu nhn tín hiu ............................................................ 39
1.2.3. Biu din tiếng nói - đặc trưng tiếng nói ........................................... 40