Chuyên đề tốt nghiệp
CHƯƠNG I
NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ TUYỂN MỘ, TUYỂN CHỌN
I. MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1. Khái niệm tuyển mộ
- Khái niệm tuyển mộ: Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có
trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức, và lựa
chọn trong số họ những người phù hợp nhất với yêu cầu của công việc.
- Yêu cầu của tuyển mộ: các tổ chức, doanh nghiệp chỉ tuyển mộ khi thực sự
cần thiết, việc tuyển mộ phải gắn với nhu cầu thực tế.
- Mục tiêu của tuyển mộlà tìm những người có đạo đức nghề nghiệp, có đủ
năng lực chuyên môn để hoàn thành tốt công việc được giao, đồngthời cũng là tuyển
những người trung thực có nguyện vọng gắn với công việc, trung thành với công ty.
- Tác dụng của tuyển mộ: quá trình tuyển mộ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu
quả của quá trình tuyển chọn, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực trong tổ
chức, các chức năng khác của quản trị nguồn nhân lực như: thù lao lao động, đào tạo
và phát triển lao động, các mối quan hệ lao động…
- Ý nghĩa của tuyển mộ: tuyển mộ tốt sẽ giúp cho doanh nghiệp trong tương
lai có đội ngũ lao động hợp với yêu cầu công việc và mang lại hiệu quả cao cho
doanh nghiệp, cho phép nâng cao chất lượngnguồn nhân lực, đồng thời sẽ tạo cơ hội
cho những người thực sự có năng lực được làm việc làm động lực rất lớn cho người
là và làm tốt công tác tuyển mộ là cơ sở, tiền đề để thực hiện các quản lý công việc
khác như: đề bạt cán bộ, bố trí sử dụng lao động …
2. Khái niệm tuyển chọn
1
Đặng Đình Tòng - QTNL 45
1
Chuyên đề tốt nghiệp
- Tuyển chọn là một quy trình gồm nhiều bước, mỗi bưởctong quá trình được
xem như là một hàng rào chắn để sàng lọc, loại bỏ những ứng viên không đủ các điều
kiện đi tiếp vào các bước sau.
- Mục tiêu của tuyển chọn chính là tìm được đúng người cho công việc, bản
chất của việc sử dụng đúng người, đúng chỗ chính là nâng cao năng lực của doanh
nghiệp, làm cho doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả hơn, tiết kiệm chi phí sản xuất,
nâng cao doanh thu, cải thiện đời sống cho người lao động, có thể nói rằng cũng như
các hoạt động quản trị nhân lực khác tuyển chọn nhân lực hướng tới sự hoạt động có
hiệu quả của doanh nghiệp.
- Ý nghĩa của tuyển chọn: từ tập hợp người xin việc này, các nhà quản trị nhân
sự sẽ chọn ra ứng cử viên phù hợp với vị trí còn trống trong tổ chức tuyển chọn là
khâu quan trọng giúp các nhà quản trị nhân lực đưa ra được các quyết định tuyển
dụng tốt nhất. Một quá trình tuyển chọn hợp lý và chính xác sẽ tìm ra các ứng viên
đáp ứng được yêu cầu đặt ra của công việc do đó nó là điều kiện trung tâm cho thắng
lợi trong hoạt động kinh doanh của tổ chức, tuyển chọn tốt sẽ giúp tổ chức tránh
được những thiệt hại, rủi ro gây ảnh hưởng tới tài chính và uy tín của công ty, tuyển
chọn tốt cũng giúp cho các hoạt động nhân sự khác có hiệu quả hơn và ít tốn chi phí
hơn do phải tuyển chọn lại hay đào tạo lại.
II. NGUỒN TUYỂN MỘ
1. Nguồn tuyển mộ bên trong tổ chức
- Đối với tuyển mộ này chúng ta có thể thông báo tuyển mộ, đây là bản thông
báo về các vị trí công việc cần tuyển người, bản thông báo này được gửi đến tất cả
các nhân viên trong tổ chức, thông báo này bao gồm các thông tin về nhiệm vụ thuộc
công việc và các yêu cầu về trình độ cần tuyển mộ.
- Việc tuyển mộ bên trong tổ chức có thể thông qua sự giới thiệu của cán bộ,
công nhân viên trong tổ chức. Qua kênh thông tin này chúng ta có thể phát hiện được
những người có năng lực phù hợp với yêu cầu của công việc, một cách cụ thể và
nhanh.
2
Đặng Đình Tòng - QTNL 45
2
Chuyên đề tốt nghiệp
- Có thể tuyển mộ bên trong tổ chức thông qua các thông tin trong "Danh mục
các kỹ năng", mà các tổ chức thường lập về từng cá nhân người lao động, lưu trữ
trong phần mềm nhân sự của các tổ chức, trong bảng này thường bao gồm các thông
tin như: các kỹ năng hiện có, trình độ giáo dục và đào tạo, quá trình làm việc đã trải
qua, kinh nghiệm nghề nghiệp và các yếu tố liên quan khác đến phẩm chất cá nhân
người lao động cần tuyển mộ.
2. Nguồn tuyển mộ bên ngoài tổ chức
- Đối với nguồn tuyển mộ này chúng ta có thể tuyển mộ qua quảng cáo trên
các phương tiện truyền thông như: trên các kênh của các đài truyền hình, đài phát
thanh, trên các báo, tạp chí và các ấn phẩm khác: nội dung quảng cáo tuỳ thuộc vào
số lượng cũng như chất lượng lao động cần tuyển mộ và tính chất của công việc mà
có thể tập trung thành chiến dịch quảng cáo với sự kết hợp của nhiều phương tiện
khác nhau hay quảng cáo riêng biệt. Đối với phương pháp thu hút này nên chú ý nội
dung quảng cáo để người xin việc khẩn trương liên lạc với cơ quan tuyển mộ, ngoài
ra ta có thể thông qua các trung tâm môi giới và giới thiệu việc làm. Đây là phương
pháp thu hút đang áp dụng phổ biến ở nước ta nhất là đối với các doanh nghiệp hay
tổ chức không có bộ phận chuyên trách về quản trị nhân lực. Các trung tâm này
thường được đặt trong các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và các
tổ chức quần chúng như các cơ quan quản lý lao động ở địa phương và trung ương.
- Với nguồn tuyển mộ từ bên ngoài tổ chức ta có thể thông qua các cơ hội việc
làm. Đây là phương pháp mới đang được nhiều các tổ chức áp dụng. Phương pháp
thu hút này cho phép các ứng viên được tiếp xúc trực tiếp với nhiều nhà tuyển dụng,
mở ra khả năng lựa chọn rông hơn với quy mô lớn hơn cùng với một thời điểm các
ứng viên và các nhà tuyển dụng sẽ nhận được nhiều thông tin hơn, tạo ra những căn
cứ xác đáng hơn để đi tới những quyết định đúng nhất cho các ứng viên và các nhà
tuyển dụng, ta thu hút các ứng viên thông qua cử cán bộ của phòng nhân sự tới tuyển
mộ trực tiếp tại các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề.
III. CÁC BƯỚC CỦA QUÁ TRÌNH TUYỂN MỘ, TUYỂN CHỌN
3
Đặng Đình Tòng - QTNL 45
3
Chuyên đề tốt nghiệp
1. Các bước của quá trình tuyển mộ
1.1. Xây dựng chiến lược tuyển mộ
1.1.1. Lập kế hoạch tuyển mộ
Trong hoạt động tuyển mộ, một tổ chức cần xác định xem cần tuyển mộ bao
nhiêu người cho từng vị trí cần tuyển. Do có một số người nộp đơn không đủ điều
kiện hoặc một số người khác không chấp nhận các điều kiện về công việc nên tổ
chức cần tuyển mộ được số người nộp đơn nhiều hơn số nười họ cần thuê mướn. Các
tỷ lệ sàng lọc giúp cho các tổ chức quyết định được bao nhiêu nưgời cần tuyển mộ
cho từng vị trí cần tuyển. Các tỷ lệ sàng lọc thể hiện mối quan hệ về số lượng các ứng
viên còn lại ở từng bước trong quá trình tuyển chọn và số người sẽ được chấp nhận
vào các bước tiếp theo. Trong kế hoạch tuyển mộ, chúng ta phải xác định được các tỷ
lệ sàng lọc chính xác và hợp lý.
1.1.2. Xác định nguồn và phương pháp tuyển mộ
Để tuyển mộ được đủ số lượng và chất lượng người lao động vào các vị trí
làm việc còn thiếu người, tổ chức cần cân nhắc, lựa chọn xem ở vị trí công việc nào
nên lấy người từ bên trong tổ chức và vị trí nào nên lấy người từ bên ngoài tổ chức và
đi kèm với nó là phương pháp tuyển phù hợp.
Tuyển mộ từ bên ngoài hay đề bạt người lao động từ vị trí công việc thấp hơn
lên vị trí công việc cao hơn là một vấn đề phải xem xét kỹ vì các lý do sau:
- Nguồn nhân lực bên trong tổ chức, bao gồm những người dang làm việc cho
tổ chức đó.
Đối với những người đang làm việc trong tổ chức, khi ta tuyển mộ những
người này vào làm tại các vị trí cao hơn vị trí mà họ đang đảm nhận là ta đã tạo ra
được động cơ tốt cho tất cả những người làm việc trong tổ chức. Vì khi họ biết sẽ có
cơ hội được đề bạt họ sẽ làm việc với động lực mới là họ sẽ thúc đẩy quá trình làm
việc tốt hơn, sẽ làm tăng sự thoả mãn đối với công việc, sẽ tăng được tình cảm, sự
trung thành của mọi người đối với tổ chức.
4
Đặng Đình Tòng - QTNL 45
4