ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------------------------------------------
BẾ HIỀN HẠNH
PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG
TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN NGỌC SƠN - NGỔ LUÔNG,
TỈNH HÒA BÌNH
Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
Hà Nội, 2015
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài.................................................................................................. 1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................... 2
3. Phạm vi ................................................................................................................ 3
4. Đối tƣợng nghiên cứu .......................................................................................... 3
5. Phƣơng pháp nghiên cứu ..................................................................................... 3
6. Lịch sử nghiên cứu ............................................................................................... 5
7. Bố cục luận văn .................................................................................................. 13
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DU LỊCH SINH THÁI
DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG ..............................................................................15
1.1. Cơ sở lý luận................................................................................................. 15
1.1.1. Du lịch sinh thái ....................................................................................... 15
1.1.2. Cộng đồng ................................................................................................ 26
1.1.3. Du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ....................................................... 30
1.1.4. Khu bảo tồn thiên nhiên ........................................................................... 36
1.2. Một số bài học kinh nghiệm phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng . 38
1.2.1. M h nh phát triển u ịch sinh thái ựa vào cộng đồng tiêu iểu tại ột
số nƣớc ............................................................................................................... 38
1.2.2. M h nh phát triển u ịch sinh thái ựa vào cộng đồng tiêu iểu tr ng
nƣớc.................................................................................................................... 41
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG DU LỊCH SINH THÁI DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG
TẠI KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN ............................................................45
NGỌC SƠN- NGỔ LUÔNG, TỈNH HÒA BÌNH ...........................................45
2.1. Khái quát về Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn- Ngổ Luông....................... 45
2.1.1. Điều kiện tự nhiên .................................................................................... 45
2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ......................................................................... 47
2.2. Các điều kiện phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ........................ 49
2.2.1. Tài nguyên du lịch ................................................................................... 49
2.2.2. Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch ..................................... 56
2.2.3. Chủ trƣơng, chính sách, ự án đối với hoạt động du lịch sinh thái dựa
vào cộng đồng .................................................................................................... 60
2.2.4. Truyền thông, quảng bá ........................................................................... 64
2.2.5. Cộng đồng địa phƣơng ............................................................................. 66
2.3. Hoạt động du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại khu bảo tồn thiên nhiên
Ngọc Sơn- Ngổ Luông ........................................................................................... 75
2.3.1. Các sản phẩm du lịch ............................................................................... 75
2.3.2. Khách du lịch ........................................................................................... 79
2.3.3. Doanh thu ................................................................................................. 86
2.4. Những tác động của du lịch tới khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ
Luông ..................................................................................................................... 87
2.4.1. Tác động của du lịch tới kinh tế cộng đồng ............................................. 87
2.4.2. Tác động của du lịch tới văn hóa – xã hội ............................................... 89
2.4.3. Tác động của u ịch tới i trƣờng tự nhiên ......................................... 91
2.5. Đánh giá thực trạng du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại KBTTN Ngọc
Sơn - Ngổ Luông bằng phân tích SWOT .............................................................. 93
Chƣơng 3. ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DLST DỰA VÀO
CỘNG ĐỒNG TẠI KBTTN NGỌC SƠN - NGỔ LUÔNG, TỈNH HÒA BÌNH
..........................................................................................................................96
3.1. Quan điểm và mục tiêu phát triển của du lịch tỉnh Hòa Bình ........................ 96
3.1.1. Quan điểm ................................................................................................ 96
3.1.2. Mục tiêu ................................................................................................... 97
3.2. Một số định hƣớng phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại Khu bảo
tồn thiên nhiên Ngọc Sơn- Ngổ Luông .................................................................. 99
3.2.1. Định hƣớng chung ................................................................................... 99
3.1.2. Các định hƣớng cụ thể ............................................................................. 99
3.3. Một số giải pháp phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại Khu bảo
tồn thiên nhiên Ngọc Sơn- Ngổ Luông ................................................................ 104
3.3.1. Giải pháp về cơ chế chính sách và hợp tác, đầu tƣ ................................ 104
3.3.2. Giải pháp về tổ chức quản lý ................................................................. 104
3.3.3. Giải pháp về thị trƣờng .......................................................................... 106
3.3.4. Giải pháp về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật ............................... 106
3.3.5. Giải pháp vốn đầu tƣ .............................................................................. 108
3.3.6. Giải pháp về giáo dục i trƣờng ........................................................ 108
3.3.7. Đà tạo và nâng cao nhận thức của cộng đồng về du lịch sinh thái ...... 109
3.3.8. Giải pháp bảo tồn các giá trị về đa ạng sinh học và bảo vệ i trƣờng
.......................................................................................................................... 109
3.4. Bài học ch các điểm du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở Việt Nam ...... 109
3.5. Khuyến nghị .................................................................................................. 112
Tiểu kết chƣơng 3 ..........................................................................................113
KẾT LUẬN ....................................................................................................115
TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................116
Tài liệu tiếng Việt ................................................................................................. 116
Tài liệu tiếng Anh ................................................................................................. 119
PHỤ LỤC.......................................................................................................120
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BQL
Ban quản lý
CBET-A
Chi hội du lịch sinh thái cộng đồng
DLCD
Du lịch cộng đồng
DLST
Du lịch sinh thái
ĐDSH
Đa ạng sinh học
FPSC
Quỹ xúc tiến văn hóa xã hội Tây Ban Nha
HDV
Hƣớng dẫn viên
HST
Hệ sinh thái
IUCN
Tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới
KBT
Khu bảo tồn
KBTTN
Khu bảo tồn thiên nhiên
UBND
Ủy ban nhân dân
WWF
Quỹ bảo vệ động vật hoang dã