Luận văn Thạc sĩ: Tác động của thu nhập ngoài lãi đến khả năng sinh lời của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam

Luận văn này trình bày kết quả nghiên cứu về tác động của thu nhập ngoài lãi (TNNL) và các cấu phần của TNNL đến khả năng sinh lời (KNSL) của các Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam.

Nghiên cứu này hướng đến các nhà quản lý cấp cao và nhà hoạch định chính sách tại các Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam, cũng như các cơ quan quản lý ngành ngân hàng như Ngân hàng Nhà nước, nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc và bằng chứng thực nghiệm hữu ích cho việc xây dựng chiến lược kinh doanh và chính sách quản lý nhằm nâng cao khả năng sinh lời và sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.

Nghiên cứu này phân tích tác động của thu nhập ngoài lãi (TNNL) và các thành phần của nó đến khả năng sinh lời (KNSL) của 25 Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam, sử dụng dữ liệu từ năm 2012 đến 2021. Tác giả áp dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng với các mô hình tác động cố định (FEM), tác động ngẫu nhiên (REM) và hồi quy gộp (Pooled OLS), đồng thời sử dụng các kiểm định phù hợp như F-test, Lagrange multiplier và Hausman để chọn mô hình tối ưu. Phương pháp GLS được sử dụng để khắc phục các khuyết tật của mô hình như phương sai sai số thay đổi và tự tương quan. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng TNNL tổng thể và các cấu phần của nó, bao gồm thu nhập từ hoạt động dịch vụ, kinh doanh và đầu tư, đều có tác động tích cực đến KNSL của các NHTMCP. Các biến kiểm soát như quy mô ngân hàng và quy mô vốn chủ sở hữu cũng có mối tương quan thuận chiều với KNSL, khẳng định vai trò quan trọng của quy mô và năng lực tài chính trong việc nâng cao hiệu quả sinh lời. Đáng chú ý, nghiên cứu phát hiện chi phí hoạt động có tác động cùng chiều với KNSL, cho thấy việc đầu tư chiến lược vào phát triển sản phẩm và mở rộng kinh doanh có thể mang lại lợi nhuận cao hơn. Ngược lại, quy mô tiền gửi lại có tác động tiêu cực đến khả năng sinh lời, phản ánh thách thức trong quản lý chi phí huy động vốn khi cạnh tranh lãi suất gia tăng. Dựa trên các phát hiện này, luận văn đề xuất một số khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao KNSL cho các NHTMCP Việt Nam. Các ngân hàng cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn thu nhập phi lãi suất, đặc biệt thông qua các hoạt động dịch vụ và kinh doanh đầu tư, nhằm giảm thiểu rủi ro từ hoạt động tín dụng truyền thống và tăng cường sự ổn định tài chính. Đồng thời, cần có chiến lược quản lý chi phí huy động vốn hiệu quả, tăng cường vốn chủ sở hữu để mở rộng hoạt động và đầu tư công nghệ, cũng như phát triển quy mô ngân hàng một cách bền vững để nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Tuy nhiên, nghiên cứu này còn một số hạn chế như chưa mở rộng phạm vi ra tất cả các loại hình ngân hàng tại Việt Nam (ngân hàng liên doanh, chi nhánh ngân hàng nước ngoài) và chưa tích hợp các yếu tố vĩ mô hay xu hướng công nghệ cập nhật như công nghệ 4.0, lạm phát, tăng trưởng kinh tế. Đây là những hướng nghiên cứu tiềm năng cho các công trình trong tương lai nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về KNSL của các tổ chức tín dụng.