ĐẠI HỌC KINH TẾ
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
CHUYỂY DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ TỈNH NINH
BÌNH
LUẬN VĂN THẠC SỸ: PHẠM VĂN CHUNG
Người hướng dẫn : TS. Đào Thị Bích Thủy
Hà Nội 2007
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU KINH TẾ VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU
NGÀNH KINH TẾ......................................................................... 5
1. Cơ sở lý luận về cơ cấu kinh tế .................................................................. 5
1.1. Khái niệm ............................................................................................... 5
1.2. Các đặc trưng chủ yếu của cơ cấu kinh tế ............................................... 7
2. Cơ sở lý luận về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ....................................... 9
2.1. Khái niệm về cơ cấu ngành kinh tế ......................................................... 9
2.2. Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế và ý nghĩa của nó .............................. 13
2.3. Những chỉ tiêu phản ánh sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ............... 14
2.3.1. Cơ cấu GDP ..................................................................................... 14
2.3.2. Cơ cấu lao động đang làm việc trong nền kinh tế ............................. 15
2.3.3. Cơ cấu hàng xuất khẩu ..................................................................... 16
2.4. Những nhân tố ảnh hưởng tới sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ............. 18
2.4.1. Các nhân tố đầu vào của sản xuất .................................................... 18
2.4.2. Nhóm các nhân tố đầu ra của sản xuất ............................................. 27
3. Khái quát quan điểm, đƣờng lối của đảng về chuyển dịch cơ cấu ngành
kinh tế ở Việt Nam qua các kỳ đại hội ............................................................... 30
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ Ở
TỈNH NINH BÌNH ......................................................................... 40
1. Đặc điểm cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Bình ..... 40
1.1. Điều kiện tự nhiên ................................................................................... 40
1.2. Phân tích, đánh giá tài nguyên thiên nhiên .............................................. 41
1.2.1. Khí hậu thuỷ văn ............................................................................... 41
1.2.2. Đất đai .............................................................................................. 42
1.2.3. Tài nguyên khoáng sản ...................................................................... 45
1.2.4. Tài nguyên rừng và nguồn lợi thuỷ sản .............................................. 45
1.2.5. Tài nguyên phục vụ du lịch ................................................................ 46
1.3. Dân số, dân tộc và nguồn nhân lực .......................................................... 47
1.3.1. Dân số, cơ cấu và dân tộc.................................................................. 47
1.3.2. Nguồn nhân lực ................................................................................. 48
1.4. Công tác giáo dục, ý tế; cơ sở vật chất hạ tầng về giao thông; công tác
môi trường và quốc phòng an ninh ......................................................... 49
1.4.1. Công tác văn hóa - giáo dục, y tế, thể thao ........................................ 49
1.4.2. Kết cấu hạ tầng ................................................................................. 51
1.4.3. Quốc phòng và an ninh ...................................................................... 52
2. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tỉnh Ninh Bình giai đoạn
2001-2005 .................................................................................................... 53
2.1. Mục tiêu chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tỉnh Ninh Bình giai đoạn
2001 - 2005 ........................................................................................... 53
2.2. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tỉnh Ninh Bình giai đoạn
2001-2005 .............................................................................................. 55
2.2.1. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu theo GDP ......................................... 55
2.2.2. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo vốn đầu tư ..................... 56
2.2.3. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo lao động ........................ 58
2.2.4. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu nội bộ các ngành kinh tế .................. 59
2.3. Đánh giá chung về chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế giai đoạn 2001-
2005 của tỉnh Ninh Bình .......................................................................... 77
CHƢƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN CHUYỂN DỊCH
CƠ CẤU NGÀNH KINH TẾ CỦA TỈNH NINH BÌNH TRONG THỜI
GIAN TỚI .................................................................................................... 81
1. Phƣơng hƣớng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế………………… .............. 81
1.1. Căn cứ chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ..................................................... 81
1.1.1 Ảnh hưởng của bối cảnh quốc tế, khu vực và sự tham gia WTO ........... 81
1.1.2. Ảnh hưởng của cả nước, vùng đồng bằng sông Hồng........................... 82
1.2. Quan điểm, mục tiêu chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế........................... 83
1.2.1. Quan điểm chuyển dịch ........................................................................ 83
1.2.2. Mục tiêu chuyển dịch ........................................................................... 85
1.3. Phƣơng hƣớng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ...................................... 87
1.3.1. Kết hợp tối ưu giữa cơ cấu ngành với cơ cấu vùng, lãnh thổ với cơ cấu
thành phần kinh tế .................................................................................. 87
1.3.2. Chuyển dịch cơ cấu ngành theo hướng giảm mạnh tỷ trọng ngành
nông nghiệp, tăng mạnh tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ ............. 88
1.3.3. Phát triển toàn diện đi đôi với quá trình hội nhập ................................. 89
1.3.4. Phát huy lợi thế so sánh........................................................................ 89
1.4. Phƣơng án chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế đến năm 2020 ............... 89
1.4.1. Đánh giá và lựa chọn phương án chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
chung của tỉnh ..................................................................................... 89
1.4.2. Phương hướng chuyển dịch trong nội bộ từng ngành kinh tế ............... 91
2. Các giải pháp chủ yếu thực hiện chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới ..................................................................... 111
2.1 Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội .......................................................... 111
2.1.1 Quy hoạch phát triển KT - XH theo 3 vùng ......................................... 111
2.1.2. Phát triển không gian cụ thể từng ngành ........................................... 112
2.2. Giải pháp khai thác sử dụng đất đai ........................................................ 116
2.3. Giải pháp về vốn đầu tư .......................................................................... 118
2.4. Giải pháp về thị trường ........................................................................... 123
2.5. Đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ..................................... 126
2.6. Xây dựng kết cấu hạ tầng ........................................................................ 127
2.7. Giải pháp khoa học công nghệ ................................................................ 130
2.8. Giải pháp về cơ chế chính sách ............................................................... 131
2.9. Củng cố quốc phòng, an ninh .................................................................. 133
KẾT LUẬN ...................................................................................................... 134
