M C L CỤ Ụ
Ch ng 1 . Lý lu n chung v l m phát và tăng tr ng kinh t .ươ ậ ề ạ ưở ế
1.1. L m phát và nguyên nhân gây ra l m phát.ạ ạ
1.1.1. L m phát.ạ
1.1.2. Nguyên nhân gây ra l m phát.ạ
1.2. Tăng tr ng kinh t và các công c ph n ánh.ưở ế ụ ả
1.2.1. Tăng tr ng kinh t .ưở ế
1.2.2. Các công c ph n ánh.ụ ả
1.3. M i quan h gi a l m phát và tăng tr ng kinh t .ố ệ ữ ạ ưở ế
Ch ng 2 . Th c tr ng l m phát và m i quan h gi a l mươ ự ạ ạ ố ệ ữ ạ
phát và tăng tr ng kinh t Vi t Nam hi n nay.ưở ế ở ệ ệ
2.1. Th c tr ng l m phát Vi t Nam th i gian qua.ự ạ ạ ở ệ ờ
2.1.1. Các nguyên nhân gây ra l m phát Vi t Nam th i gianạ ở ệ ờ
qua.
2.1.2. Các tác đ ng c a l m phát.ộ ủ ạ
2.2. M i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t .ố ệ ữ ạ ằ ưở ế
Ch ng 3. Gi i pháp ki m soát l m phát Vi t Nam hi nươ ả ể ạ ở ệ ệ
nay.
3.1. Đ nh h ng v l m phát và tăng tr ng kinh t trong th i gianị ướ ề ạ ưở ế ờ
t i.ớ
3.2. Gi i pháp ki m soát l m phát Vi t Nam hi n nay.ả ể ạ ở ệ ệ
3.2.1. Gi i pháp tình th .ả ế
3.2.2. Gi i pháp chi n l c. ả ế ượ
3.2.3. Gi i pháp ch y u ki m soát l m phát Vi t Nam .ả ủ ế ể ạ ở ệ
3.3. L m phát và v n đ x lý l m phát c a m t s n c trên thạ ấ ề ử ạ ủ ộ ố ướ ế
gi i, h c t p và áp d ng vào Vi t Nam.ớ ọ ậ ụ ệ
L I NÓI Đ UỜ Ầ
Tăng tr ng kinh t và l m phát là hai v n đ c b n và l n trong kinhưở ế ạ ấ ề ơ ả ớ
t vĩ mô. S tác đ ng qua l i c a tăng tr ng kinh t và l m phát h t s cế ự ộ ạ ủ ưở ế ạ ế ứ
ph c t p và không ph i lúc nào cũng tuân theo nh ng qui t c kinh t .ứ ạ ả ữ ắ ế
L m phát là m t v n đ không ph i xa l và là m t đ c di m c a n nạ ộ ấ ề ả ạ ộ ặ ể ủ ề
kinh t hàng hoá và m i th i kì kinh t v i các m c tăng tr ng kinh téế ở ỗ ờ ế ớ ứ ưở
khác nhau
s có nh ng m c l m phát phù h p. ẽ ữ ứ ạ ợ
Do v y v n đ l m phát và nh h ng c a l m phát t i tăng tr ngậ ấ ề ạ ả ưở ủ ạ ớ ưở
kinh t là m t đ tài r t h p d n, đ c bi t trong b i c nh Vi t Nam đangế ộ ề ấ ấ ẫ ặ ệ ố ả ệ
trong quá trình h i nh p và phát tri n kinh t hi n nay v n đ này càng trộ ậ ể ế ệ ấ ề ở
nên c n thi t. Vi c xác đ nh m i quan h tăng tr ng kinh t và l m phát đãầ ế ệ ị ố ệ ưở ế ạ
và đang thu hút s chú ý c a nhi u nhà kinh t . M c đích chính là phân tíchự ủ ề ế ụ
đ kh ng đ nh và ti n t i xác l p m i quan h đ nh h ng gi a tăng tr ngể ẳ ị ế ớ ậ ố ệ ị ướ ữ ưở
kinh t v i l m phát và có th s d ng l m phát là m t trong các công cế ớ ạ ể ử ụ ạ ộ ụ
qu n lý kinh t vĩ mô. Đ thúc đ y tăng tr ng kinh t thì đ ng nhiên cácả ế ể ẩ ưở ế ươ
gi i pháp đi u hành vĩ mô đ a ra là nh m nâng cao l m phát c a n n kinh tả ề ư ằ ạ ủ ề ế
n u nh chúng có quan h thu n v i nhau và do v y các gi i pháp nh cungế ư ệ ậ ớ ậ ả ư
ng ti n, phá giá đ ng n i t … s đ c xem xét m c đ h p lý. Cònứ ề ồ ộ ệ ẽ ượ ở ứ ộ ợ
không, các nhà ho ch đ nh chính sách ph i cân nh c các gi i pháp vĩ mô đạ ị ả ắ ả ể
thúc đ y tăng tr ng kinh t và y u t l m phát tr thành th y u. M c dùẩ ưở ế ế ố ạ ở ứ ế ặ
v n ph i duy trì m c đ ki m soát. n c ta trong b i c nh đ i m i kinhẫ ả ứ ộ ể Ở ướ ố ả ổ ớ
t d i s lãnh đ o c a Đ ng, v n đ l m phát không nh ng là m t tiêuế ướ ự ạ ủ ả ấ ề ạ ữ ộ
th c kinh t mà còn ki n mang ý nghĩa chính tr .ứ ế ế ị
Ch ng 1: Lý lu n chung v l m phát và tăng tr ngươ ậ ề ạ ưở
kinh tế
1.1.L m phát, nguyên nhân gây ra l m phátạ ạ
1.1.1.L m phát ạ
1.1.1.1 Khái ni m l m phát:ệ ạ
L m phát đã đ c đ c p đ n r t nhi u trong các công trình nghiên c u c aạ ượ ề ậ ế ấ ề ứ ủ
các nhà kinh t . Trong m i công trình c a mình các nhà kinh t đã đ a ra cácế ỗ ủ ế ư
khái ni m v l m phát.ệ ề ạ
•Theo Các Mác trong b t b n: l m phát là vi c làm tràn đ y các kênh, cácộ ư ả ạ ệ ầ
lu ng l u thông nh ng t gi y b c th a d n đ n giá c tăng v t.ồ ư ữ ờ ấ ạ ừ ẫ ế ả ọ
•Nhà kinh t h c Samuelson thì cho r ng: l m phát là bi u th m t s tăng lênế ọ ằ ạ ể ị ộ ự
c a m c giá chung. Theo ông: “l m phát x y ra khi m c chung c a giá c vàủ ứ ạ ả ứ ủ ả
chi phí tăng – giá bánh mỳ, d u xăng, xe ô tô; ti n l ng, giá đ t, ti n thuê tầ ề ươ ấ ề ư
li u s n xu t tăng”.ệ ả ấ
•Milton Friedmen thì quan ni m: “ l m phát là vi c giá c tăng nhanh và kéoệ ạ ệ ả
dài”. Ông cho r ng l m phát luôn và bao gi cũng là m t hi n t ng ti n t ”.ằ ạ ờ ộ ệ ượ ề ệ
Ý ki n đó c a ông đã đ c đa s các nhà kinh t thu c phái ti n t và pháiế ủ ượ ố ế ộ ề ệ
Keynes tán thành.
1.1.1.2 Phân lo i l m phát:ạ ạ
1.1.1.2.1 Căn c vào m c đ l m phát:ứ ứ ộ ạ
• L m phát v a ph i: còn g i là l m phát m t con s , ch s l m phát d iạ ừ ả ọ ạ ộ ố ỉ ố ạ ướ
10%. L m phát v a ph i làm cho giá c bi n đ ng t ng đ i. Trong th i kỳạ ừ ả ả ế ộ ươ ố ờ
này, n n kinh t ho t đ ng bình th ng, đ i s ng c a ng i dân n đ nh. Sề ế ạ ộ ườ ờ ố ủ ườ ổ ị ự
n đ nh đó đ c bi u hi n là giá c tăng ch m, lãi su t ti n g i và ti n vayổ ị ượ ể ệ ả ậ ấ ề ử ề
không tăng cao, không x y ra tình tr ng mua bán và tích tr hàng hóa v i sả ạ ữ ớ ố
l ng l n…Có th nói l m phát v a ph i t o tâm lý yên tâm cho ng i laoượ ớ ể ạ ừ ả ạ ườ
đ ng ch trông ch vào thu nh p. Trong th i gian này các hãng kinh doanh cóộ ỉ ờ ậ ờ
kho n thu nh p n đ nh, ít r i ro.ả ậ ổ ị ủ
• L m phát x y ra khi giá c tăng t ng đ i nhanh v i 2 ho c 3 con s m tạ ả ả ươ ố ớ ặ ố ộ
năm. m c phi mã l m phát làm cho giá c tăng lên nhanh chóng, gây bi nỞ ứ ạ ả ế
đ ng l n v kinh t . lúc này ng i dân tích tr hàng hóa, vàng b c vàộ ớ ề ế ườ ữ ạ
không bao gi cho vay ti n m c lãi su t thông th ng. Lo i này khi đãờ ề ở ứ ấ ườ ạ
tr nên v ng ch c s gây ra nh ng bi n d ng kinh t nghiêm tr ng.ở ữ ắ ẽ ữ ế ạ ế ọ
• Siêu l m phát: x y ra khi l m phát tăng lên v i t c đ cao v t xa l mạ ả ạ ớ ố ộ ượ ạ
phát phi mã, t c đ l u thông ti n t tăng kinh kh ng, giá c tăng r t nhanh,ố ộ ư ề ệ ủ ả ấ
ti n l ng th c t gi m m nh, ti n t m t giá nhanh chóng, các y u t thề ươ ự ế ả ạ ề ệ ấ ế ố ị
tr ng bi n d ng và ho t đ ng kinh doanh lâm vào tình tr ng r i lo n.ườ ế ạ ạ ộ ạ ố ạ
1.1.1.1.2 Căn c vào đ nh tính:ứ ị :
• L m phát cân b ng và l m phát không cân b ng :ạ ằ ạ ằ
* L m phát cân b ng : Tăng t ng ng v i thu nh p th c t c a ng i laoạ ằ ươ ứ ớ ậ ự ế ủ ườ
đ ng ,tăng phù h p v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanhộ ợ ớ ạ ộ ả ấ ủ
nghi p .Do đó không gây nh h ng đ n đ i s ng hàng ngày c a ng i laoệ ả ưở ế ờ ố ủ ườ
đ ng và d n n n kinh t nói chung.ộ ế ề ế
* L m phát không cân b ng :Tăng không t ng ng v i thu nh p c aạ ằ ươ ứ ớ ậ ủ
ng i lao đ ng.Trên th c t lo i l m phát này cũng th ng hay x y ra .ườ ộ ự ế ạ ạ ườ ả
•L m phát d đoán tr c đ c và l m phát b t th ng:ạ ự ướ ượ ạ ấ ườ
* L m phát d đoán tr c : là lo i l m phát x y ra hàng năm trong m t th iạ ự ướ ạ ạ ả ộ ờ
kì t ng đ i dài và t l l m phát n đ nh đ u đ n .Lo i l m phát này cóươ ố ỷ ệ ạ ổ ị ề ặ ạ ạ
th d đoán tr c đ c t l c a nó trong các năm ti p theo.V m t tâm lýể ự ướ ượ ỷ ệ ủ ế ề ặ
,ng i dân đã quen v i tình tr ng l m phát đó và đã có s chu n bườ ớ ạ ạ ự ẩ ị
tr c.Do đó không gây nh h ng đ n đ i s ng ,đ n kinh t .ướ ả ưở ế ờ ố ế ế
* L m phát b t th ng: x y ra đ t bi n mà có th t tr c ch a xu tạ ấ ườ ả ộ ế ể ừ ướ ư ấ
hi n .Lo i l m phát này nh h ng đ n tâm lý ,đ i s ng ng i dân vì hệ ạ ạ ả ưở ế ờ ố ườ ọ
ch a k p thích nghi .T đó mà lo i l m phát này s gây ra bi n đ ng đ iư ị ừ ạ ạ ẽ ế ộ ố
v i n n kinh t và ni m tin c a nhân dân vào chính quy n có ph n gi mớ ề ế ề ủ ề ầ ả
sút.
Trong th c t l ch s c a l m phát cho th y l m phát n c ta đangự ế ị ử ủ ạ ấ ạ ở ướ
phát tri n th ng di n ra trong th i gian dài ,vì v y h u qu c a nó ph cể ườ ễ ờ ậ ậ ả ủ ứ
t pạ
và tr m tr ng h n .Và các nhà kinh t đã chia l m phát thành 3 lo i v i tầ ọ ơ ế ạ ạ ớ ỷ
lệ
khác nhau : l m phát kinh liên kéo dài trên 3 năm v i t l l m phát d iạ ớ ỷ ệ ạ ướ
50% m t năm ,l m phát nghiêm tr ng th ng kéo dài h n 3 năm v i t lộ ạ ọ ườ ơ ớ ỷ ệ
l m phát trên 50% và siêu l m phát kéo dài trên m t năm v i t l l m phátạ ạ ộ ớ ỷ ệ ạ
trên 200% m t năm ộ.
1.1.2. Nguyên nhân gây ra l m phát:ạ
•L m phát kh i thu t nhi u nguyên nhân khác nhau. ạ ở ỷ ừ ề
.Th nh tứ ấ là l m phát có th x y ra do tác đ ng ch quan c a h th ngạ ể ả ộ ủ ủ ệ ố
ti n t -tín d ng-ngân hàng,b t c m t s bi n đ i nh nào c a h th ngề ệ ụ ấ ứ ộ ự ế ổ ỏ ủ ệ ố
này đ u có tác đ ng ho c tăng ho c gi m t l l m phát.ề ộ ặ ặ ả ỉ ệ ạ
.Th haiứ là l m phát cũng ch u nh h ng c am t s đI u ki n kháchạ ị ả ưở ủ ộ ố ề ệ
quan khác nh chính tr xã h i,thiên tai bão l t,tìnhtr ng th t nghi p,n nư ị ộ ụ ạ ấ ệ ề
s n xu t..Do ch u nhi u tác đ ng c a nhi u y u t trong n n kinh t nhả ấ ị ề ộ ủ ề ế ố ề ế ư
v y nên hi n t ng l m phát di n bi n h t s c ph c t p đòi h i trong quáậ ệ ượ ạ ễ ế ế ứ ứ ạ ỏ
trình tăng tr ng và ch ng l m phát có chi n l c đúng đ n đ l m phátưở ố ạ ế ượ ắ ể ạ
luôn n m trong qu đ o mà n n kinh t có th ki m soát đ c.ằ ỹ ạ ề ế ể ể ượ
L m phát xu t hi n cũng gây ra nhi u h u qu đ n kinh t nh b t kì m tạ ấ ệ ề ậ ả ế ế ư ấ ộ
bi n c h i nào khác:n n th t nghi p,n n thiên tai L m phát tàn phákinhế ố ạ ạ ấ ệ ạ ạ
t ,nó không nh ng làm suy gi m hi u qu ho t đ ng c a h th ng tàiế ữ ả ệ ả ạ ộ ủ ệ ố
chính mà còn tác đ ng tr c ti p đ n đ i s ng chính tr ,văn hoá,xã h i vàộ ự ế ế ờ ố ị ộ
sinh ho t bình th ng c a ng i dân.B ng ch ng là cu c kh ng ho ng ạ ườ ủ ườ ằ ứ ộ ủ ả ở
Đ c x y ra d d i vào nh ng năm đ u th k , các n c phát tri n nh ngứ ả ữ ộ ữ ầ ế ỷ ở ướ ể ữ
năm 70 và m i đây là Nga.Đ c bi t là h u qu l m phát r t tr m tr ng ớ ở ặ ệ ậ ả ạ ấ ầ ọ ở
các n c đang phát tri n v i n n kinh t ch a đ s c h n ch có hi u quướ ể ớ ề ế ư ủ ứ ạ ế ệ ả
s lây lan c a l m phát..Nh ng đi u đó đòi h i m i qu c gia không chự ủ ạ ữ ề ỏ ỗ ố ỉ
riêng n c ta c n có chính sách ch ng l m phát đ h n ch b t nh ng thi tướ ầ ố ạ ể ạ ế ớ ữ ệ
h i do hi n t ng này gây ra cho n n kinh t .V n đ đ t ra m t cách c pạ ệ ượ ề ế ấ ề ặ ộ ấ
thi t c n ph i gi i quy t khi nghiên c u l m phát là lý gi i xác đáng l mế ầ ả ả ế ứ ạ ả ạ
phát x y ra và di n bi n nh th nào? và c n có nh ng bi n pháp gì đả ễ ế ư ế ầ ữ ệ ể
ch ng l m phát.N u gi i quy t t t v n đ đó thì chúng ta m i có c số ạ ế ả ế ố ấ ề ớ ơ ở
v ng ch c h p logic đ ti n t i thành công trong vi c phát tri n kinh t .ữ ắ ợ ể ế ớ ệ ể ế
Ngày nay khi đánh giá trình đ tăng tr ng c a n n kinh t c a m t qu cộ ưở ủ ề ế ủ ộ ố
gia m t trong nh ng tiêu chu n đ u tiên ng i ta xét đ n đó là t l l m phátộ ữ ẩ ầ ườ ế ỉ ệ ạ
nh th nào?Đi u đó cũng nói lên m t ph n m i quan h ch t ch gi a l mư ế ề ộ ầ ố ệ ặ ẽ ữ ạ
phát và tăng tr ng.N u t l l m phát đang m c th p ho c v a ph i đi uưở ế ỉ ệ ạ ở ứ ấ ặ ừ ả ề