2- lu n v công nghi p hóa, hi n đ i hóa và xây d ng c s v t ch t- k ơ
thu t c a CNXH; đ y m nh CNH, HĐH g n v i kinh t tri th c. ế
CNH-HĐH c a n c ta nh m m c tiêu c b n là: bi n n c ta thành 1 n c ướ ơ ế ướ ướ
CN có c s VC- KT hi n đ i, c câu Kt h p lý, QHSX ti n b , phù h p v i trình đơ ơ ế ế
phát tri n c a LLSX, ng cao đ i s ng v t ch t tinh th n c a nhân dân, đ m b o
qu c phòng, an ninh v ng ch c, n giàu n c m nh h i công b ng dân ch văn ướ
minh.
1. B i c nh ti n hành CNH-HĐH g n v i kinh t tri th c ế ế
CNH-HĐH là xu h ng phát tri n c a c n c trên TG và đây cũng chính là conướ ướ
đ ng pt tri n t t y u c a n c ta đ nh m đ t đ c m c tiêu “Dân giàu, n cườ ế ướ ượ ướ
m nh, h i công b ng, dân ch , văn minh” mà Đ ng và NN ta đã đ ra.
S nghi p CNH, HĐH n c ta đ c tri n khai trong b i c nh cu c cách m ng ướ ượ
KHCN di n ra m nh m ch a t ng có, khoa h c cùng v i l ng tri th c đang tăng ư ượ
nhanh và tr thành nn t quy t đ nh kinh t h i. ế ế
Cu c cách m ng khoa h c công ngh là q trình bi n đ i nh ng y u t ch y u ế ế ế
trong l c l ng s n xu t đ c th c hi n b i vai trò d n đ ng c a KH trong chu trình ượ ượ ườ
khép kín (khoa h c-công nghi p-s n xu t-xã h i-công ngh -môi tr ng). Cu c cách ườ
m ng khoa h c công ngh hi n đ i t/hi n s t/th t ng b c c TLSX truy n th ng ế ướ
do cu c CMKHCN mang l i b ng c TLSX hi n đ i h n. Cu c cách m ng khoa h c ơ
ng ngh đang làm bi n đ i tính căn b n toàn b h th ng SX h i d a trên 4 ế
ngành tr c t: CN t/tin, CN s/h c, CN v t li u m i, CN n/l ng. ượ
Cu c cách m ng khoa h c công ngh trên th gi i đang phát tri n nh o đã ế ư
c đ ng h u h t trên các qu c gia. Đi u này đ t ra trong q/trình CNH, HĐH n c ta ế ướ
tr c nh ng thách th c gay g t, đ ng th i t o ra nh ng c h i to l n đ t ng n quáướ ơ
trình CNH, HĐH đ t n c. ướ
ràng xu th toàn c u hóa kinh t h i nh p kinh t qu c t . Trong xu thế ế ế ế ế
toàn c u hóa hi n nay s phân công trao đ i đ c th c hi n thông qua m ng l/k t ượ ế
toàn c u xu th y t t y u làm cho các q/gia xích l i g n nhau trong ho t đ ng đ u t ế ế ư
th ng m i. Vi c tham gia vào q/trình TCH và h i nh p kinh t qu c t cho phép cácươ ế ế
n c ch m phát tri n có th tranh th v v n, k thu t, kinh nghi m t ch c q/lý, đàoướ
t o cán b ng nhân k thu t.
2. N i dung CNH-HĐH: Qúa trình CNH, HĐH Vi t nam:
- CNH, HĐH nhi m v trung m trong su t th i kỳ quá đ lên CNXH Vi t
nam. M t trong nh ng đi m n i b t c a đ t n c ta trong quá trình đi lên CNXH ướ
đi m xu t phát th p, kinh t kém phát tri n. B i v y, ti n hành CNH-HĐH g n v i ế ế
phát tri n kt tri th c v i b c đi và hình th c thích h p là m t quá trình mang nh t t ế ơ ướ
y u khách quan.ế
- CNH, HĐH có vai trò to l n đ i v i s nghi p đi lên CNXH. Trong th i kỳ quá
đ lên CNXH c n xay d ng n n kt phát tri n cao d a trên LLSX hi n đ i ch đ ế ế
ng h u v TLSX ch y u; đ ng th i phát tri n LLSX, CNH đ t n c theo h ng ế ướ ướ
hi n đ i g n v í n n nông nghi p toàn di n là nhi mv trung tâm nh m t ng b c xây ơ ướ
d ng c s v t ch t-k thu t c a CNXH, không ng ng nâng cao NSLĐ và c i thi n đ i ơ
s ng nhân dân.
- Ch có m t trình đ CNH hi n đ i m i t ng b c nâng cao năng l c c nh tranh ướ
cho phép n c ta rút ng n con đ ng phát tri n b qua ch đ TBCN lên CNXH. Ch ướ ườ ế
1
CNH HĐH m i th y d ng c s v t ch t k thu t cho ch đ m i CNH ơ ế
HĐH là con đ ng thoát kh i nguy c t t h u xa h n so v i các n c xung quanh, giườ ơ ơ ướ
v ng n đ nh chính tr ,h i, b o v đ c l p, ch quy n đ nh h ng phát tri n ướ
h i chũ nghĩa”
- CNH HĐH t o ra l c l ng m i v v t ch t, t o ti n đ nh thành nhi u ượ
m i quan h m i v kinh t h i, chính tr trong toàn h i; yêu c u khach quan ế
c a vi c tăng c ng qu c phòng b o v t qu c xã h i chũ nghĩa, m r ng kinh t đ i ườ ế
ngo i
- M t trong nh ng đi m n i b t c a th gi i hi n nay, đó cu c cách m ng ế
KH và CN phát tri n nh vũ b o đã tác đ ng sâu r ng t i nhi u lĩnh v c c a đ i s ng ư
XH. Bên c nh đó xu thé h i nh p, m c a và tác đông c a quá trình toàn c u hoá đã t o
ra nhi u c h i cũng nh thách th c đ i v i các qu c gia trong b i c nh th gi i ngày ơ ư ế
nay.
Vì v y, n c ta ch có th đi t t, đón đ u, ti n hành CNH rút ng n th i gian khi ướ ế
bi t l a ch n đúng con đ ng phát tri n, đ y m nh CNH-HĐH đ t n c g n v i phátế ườ ướ
tri n kt tri th c. ế
Đ y m nh CNH, HĐH g n v i kinh t tri th c. ế
- Cách m ng khoa h c k thu t trên th gi i đang phát tri n nh vũ bão đã cế ư
đ ng h u h t các qu c gia, đ ng th i đ t ra cho CNH, HĐH n c ta nh ng thách th c ế ướ
gay g t và cũng là c h i t o ra rút ng n quá trình CNH, HĐH đ t n c. Mu n rút ng n ơ ướ
CNH, HĐH thì ph i n m b t, khai thác và s d ng KHCN hi n đ i và nh ng y u t tri ế
th c , ph i tăng t c, đi t t, đón đ u, b qua l i mòn các n c tr c đây đã v t ướ ướ ượ
qua.
- Xu th toàn c u hóa h i nh p kinh t qu c t : hi n nay s phân công laoế ế ế
đ ng và trao đ i đ c thông qua liên k t toàn c u, xu th y t t y u làm cho các n c ượ ế ế ế ướ
ch l i g n nhau trong ho t đ ng đ u t th ng m i; cho phép c n c m r ng ư ươ ướ
quan h kinh t v i các n c tiên ti n trên th gi i đ tranh th v n, k thu t, kinh ế ướ ế ế
nghi m qu n lý…xu h ng ch đ o hi n nayti n lên n n kinh t tri th c nh là l c ướ ế ế ư
l ng quy t đ nh phát tri n kinh t h i. VN cũng t t y u đio n n kinh t tri th c,ượ ế ế ế ế
coi nó là đòn b y phát tri n n n kinh t . ế
- Nh ng k t qu đã đ t đ c: ế ượ Th c ti n 20 năm đ i m i, c v lý lu n và th c
ti n, quá trình CNH-HĐH g n v i kt tri th c cho th y, chúng ta đã chuy n t CNH ế
theo ki u cũ, khép n, h ng n i, thiên v phát tri n công nghi p n ng, ch y u d a ướ ế
o l i th lao đ ng, tài nguyên, đ t đai ngu n vi n tr t c n c XHCN sang ế ướ
CNH g n v i HĐH trong 1 n n kt m ...; t ch xác đ nh vai trò ch l c th c hi n ế
CNH là Nhà n c và doanh nghi p nhà n c sang là s nghi p c a toàn dân.ướ ướ
CNH, HĐH quá trình chuy n đ i căn b n, toàn di n các ho t đ ng s n xu t
kinh doanh d ch v qu n kinh t XH t s d ng s c lao đ ng th công chính ế
ch s d ng m t ch ph bi n s c lao đ ng, cùng v ing ngh , c ph ng ti n ế ươ
ph ng pháp tiên ti n nh m t o ra m t năng su t lao đ ng cao”.ươ ế
Kinh t tri th c n n kinh t trong đó s n sinh ra ph c p s d ng tri th cế ế
gi vai trò quy t đ nh nh t đ i v i s phát tri n kinh t t o ra c a c i, nâng cao ch t ế ế
l ng cu c s ng.ượ
CNH,HĐH g n v i kinh t tri th c. Thu t ng kinh t tri th c đ c văn ki n đ i ế ế ượ
h i 9 c a đ ng nêu n n kinh t t l hàm l ng ch t xám cao; trong c c u giá tr ế ượ ơ
ng hóa thì ch t m chi m t l cao h n. Đ i h i 10 : coi kinh t tri th c y u t ế ơ ế ế
2
quan tr ng c a n n kinh t CNH HĐH. Phát tri n m nh các ngành s n ph m ế
kinh t giá tr tăng cao d a nhi u vào tri th c kinh t tri th c đòi h i ph i ế ế
ngu n nhân l c ch t l ng cao, n m v ng và làm ch đ c khoa h c công ngh ng ượ ượ
d ng có hi u qu nh ng thành t u khoa h c công ngh o s n xu t. Đ y m nh CNH
HĐH g n v i phát tri n kinh t tri th c m t ph ng th c ng nghi p a m i ế ươ
trong đi u ki n c a cu c cách m ng khoa h c công ngh , xu th toàn c u hóa n n kinh ế
t đang gia tăng m nh m ; th c hi n đ c v n đ này m ith s m đ a n c ta raế ượ ư ướ
kh i tình tr ng kém phát tri n; t o n n t ng đ đén năm 2020 n c ta c b n tr thành ướ ơ
1 n c CN theo h ng hi n đ i.ướ ướ
N i dung CNH,HĐH g n v i kinh t tri th c ế :
Đ i h i X đ nh hu ng phát tri n 6 ngành và lĩnh v c ch y u c a quá trình CNH- ế
HĐH :
M t là, đ y m nh CNH, HĐH ng nghi p và nông thôn, gi i quy t đ ng b các ế
v n đ nông nghi p, nông thôn ng dân. V n đ , nông nghi p, nông thôn ng
n m t v n đ l n c a quá trình CNH đ i v i t t c c n c ti n nh CNH trên ướ ế
th gi i. B i CNH quá trình thu h p khu v c nông nghi p, nông thôn gia tăngế ơ
ng nghi p, y d ng d ch v . ng nghi p n i cung c p l ng th c, nguyên ơ ươ
li u cho công nghi p thành th , th tr ng r ng l n c a ng nghi p d ch v . ườ
Nông thôn chi m đa s n c th i đi m khi b t đ u CNH. vì v y quan tâm đ n nôngế ư ế
nghi p, ng n, ng thôn m t n đ t m quan tr ng ng đ u c a quá trình
CNH, HĐH.
- H ng t i xây d ng m t n n ng nghi p sinh thái Tăng c ng đ u t NSướ ườ ư
đa d ng h các ngu n v n đ phát tri n m nh k t c u h t ng ng thôn. qui ho ch, ế
th c hi n ch ng trình phát tri n nông thôn m i; nh thành c khu dân c đô th hoá ươ ư
v i k t c u h t ng kinh t . Phát huy dân ch nông tn đi đôi n p s ng m i.ơ ế ế ế
- Thúc đ y chuy n d ch m nh c c u ng nghi p kinh t nông thôn theo ơ ế
h ng t o ra giá tr gia tăng ngày càng cao, g n v i công nghi p ch bi n thướ ế ế
tr ng. Chuy n d ch c c u lao đ ng nông thôn theo h ng gi m nhanh t tr ng laoườ ơ ướ
đ ng ng nghi p, tăng t tr ng lao đ ng công nghi p- d ch v . M c tiêu ph n d u
năm 2010 gi m t l lao đ ng nông, lâm, ng nghi p xu ng còn d i 50% t ng s láo ư ướ
đ ng xã hôp , và nâng cao t l th i gian s d ng lao đ ng ngông thôn lên 85%.
- Th c hi n c k hoá, đi n khí hoá, thu l i hoá, đ a nhanh ti n b KHKT, ơ ư ế
chuy n giao ng d ng KHCN vào th c ti ncông ngh sinh h c vào s n xu t, ch t
l ng và s c c nh tranh, phù h p đ c đi m t ng vùng, t ng đ a ph ng.ượ ươ
- Xây d ng QHSX m i phù h p v i s phát tri n c a LLSX…
Hai là, Phát tri n kt ng: ế
C c u kinh t vùng m t trong nh ng c c u c b n c a n n kt qu c n.ơ ế ơ ơ ế
c đ nh c c u ng đ phát huy l i th so sánh c a t ng vùng cho s phát tri n đ ng ơ ế
th i t ng b c t o ra s phát tri n đ ng đ u c a c vùng trong c n c. Trong th i ướ ướ
gian qua, ngoài ba vùng kinh t tr ng đi m phát tri n nhanh, c ng kt Trung du,ế ế
mi n i phía B c, Đ ng b ng Sông H ng, Duyên h i mi n Trung, Tây nguyên, Đông
nam b , Đ ng b ng sông c u long.
- Đ y m nh CNH, HĐH ng nghi p, nông thôn đòi h i phát tri n t p trung m t
s vùng kinh t tr ng đi m, t o đ ng l c, tác đ ng lan t a đ n c vùng khác; đ ng ế ế
th i t o đi u ki n phát tri n nhanh h n cho các vùng kt đang n khó khăn, đ c bi t ơ ế
klàc vùng biên gi pí, h i đ o, Tây nguyên, Tây nam, Tây b c.ơ
3
- Quy ho ch phát tri n các vùng, c ch , chính sách phù h p đ các ng trong ơ ế
c n c phát tri n; đ ng th i, t o ra s liên k t gi ac vùng và n i vùng. ướ ế
- Phát tri n nh ng ng có th m nh t nhiên... ế
Ba là, Phát tri n nhanh h n công nghi p và xây d ng, d ch v : ơ
- Khuy n khích phát tri n công nghi p công ngh cao, công ngh ch c, côngế ế
nghi p ph n m m ng nghi p b tr l i th c nh tranh, t o nhi u s n ph m ế
xu t kh u và thu hút nhi u lao đ ng, phát tri n m t s khu kinh t m và đ c khu kt , ế ế
ng cao hi u qu c khu công nghi p, khu ch xu t. ế
- Khuy n khích, t o đi u ki n đ các thành ph n kinh t tham gia phát tri nế ế
m nh các ngành công nghi p SX ng tiêu ng ng XK, SX tu li u sX quan tr ng
theo h ng hui n đ i, u tiên thu t đ u t c t p đoàn kt l n nu c ngoài cướ ư ư ế
ng ty xuyên qu c gia.
- Kh n tr ng thu t v n trong n c ngoài n c đ đ u t d án l n quan ươ ướ ướ ư
tr ng: khai thác d u khí, l c d u và hd u, luy n kim, c khí ché t o, phân bón.. ơ
- B sunghoàn ch nh qui ho ch, huy đ ng các ngu n l c trong ngoài n c ướ
đ xd ng đ ng b k t c u h t ng kt - XH, nh t là san bay qu c t , c ng bi n, đu ng ế ế ế
cao t c, đ ng ven bi n, đu ng Đông-Tây, m ng l i cung c p đi n , h t ng k thu t ườ ướ
c đô th l n. Phát tri n năng l ng đi đôi v i công ngh ti t ki m năng l ng. ượ ế ượ
- T o b c phát tri n v t b c c a ngành d ch v , nh t ngành có ch t l ng ướ ượ ượ
cao ti m năng l n có s c c nh tranh. Phát tri n m nh ng cao ch t l ng 1 s ượ
ngành d ch v : v n t i, th ng m i du l ch, tài chính, ngân hàng, b o hi m, b u chính ươ ư
vi n thông, t v n... ư
B n là, Chuy n d ch c c u lao đ ng, c c u công nghi p đáp ng yêu c u phát ơ ơ
tri n. Phát tri n ngu n nhan l c, b o đ m đ n năm 2010 ngu n n l c mv i c c u ế ơ
đ ng bb chát l ng cao; t l lao đ ng trong khu v c nông ghi pn d i 50% lao ượ ướ
đ ng XH. Phát tri n KH CN phù h p v i xu th phát tri n nh y v t c a CMKH ế
CN. L a ch n đi ngay vào công ngh hi n đ i 1 s lĩnh v c then ch t. Chú tr ng
phát tri n công ngh cao đ t o đ t phá ng nmgh s d ng n hi u lao đ ng đ
GQVL.
Năm là, Phát tri n kinh t bi n: Xây d ng và th c hi n chi n l c phát tri n kt ế ế ượ ế
bi n toàn di n, tr ng tâm nh c ng bi n, v n t i bi n, ngành công nghi p đóng tàu ư
bi n công nghi p khai thác, ch bi n h i s n; phát tri n m nh, đi tr c m t b c ế ế ướ ướ
m t s ng kt ven bi n h i đ o g n v i b o đ m qu c phòng-an ninhh p tác ế
qu c t . ế
u , b o v và s d ng có hi u qu tài nguyên qu c gia, c i thi n môi tr ng ườ
t nhiên. Tăng c ng qu n tài nguên qu c gia, nh t các tài nguyên đ t, n c, ườ ướ
khoáng s n và r ng. Ngăn ch n các nh vi hu ho i và gây ô nhi m i tr ng, kh c ườ
ph c tình tr ng xu ng c p môi tr ng c l u v c sông, đô th khu công nghi p... ườ ư
T ng b c s d ng công ngh s ch, năng k ng s ch. ch c c ph c h i môi tr ng ướ ượ ườ
c h sinh thái b phá hu . Ti p t c ph xanh d t tr ng đ i tr c, b o v đa d ng ế
sinh h c. Quan m đ u t cho lĩnh v c môi tr ng, nh t c ho t đ ng thu gom, tái ư ườ
ch x lý ch t th i.ế
Liên h th c ti n đ a ph ng : ươ
4