“Tr ng đ i h c Kinh t qu c dân.ườ ạ ọ ế ố
Khoa: Lí lu n chính tr .ậ ị
BÀI T P L NẬ Ớ
Môn nh ng nguyên lí c b n c a ch nghĩa Mác-lênin.ữ ơ ả ủ ủ
Sinh viên th c hi n: ự ệ
H và tên: Nguy n Vi t Anh.ọ ễ ệ
L p tín ch :ớ ỉ
Mã sinh viên: 11120353.
S kí t : 14.ố ự
Hà N i ngày 4 tháng 4 năm 2013ộ.
Đ s 1:ề ố
M c l c:ụ ụ
A.L ng giá tr và v n d ng trong th c ti n Vi t Namượ ị ậ ụ ự ễ ệ .
1. l ng giá tr c a hàng hóa theo quan đi m c a ch nghĩa Mác-Lêninượ ị ủ ể ủ ủ .
1.1. hàng hóa là gì? Giá tr c a hàng hóa là gì?.ị ủ
Hàng hóa đ c đ nh nghĩa là s n ph m c a lao đ ng, có th th a mãn nhu c u nàoượ ị ả ẩ ủ ộ ể ỏ ầ
đó c a con ng i thông qua trao đ i mua bán.ủ ườ ổ
V t ph m dù trong các hình thái kinh t - xã h i nào khi đã mang hình thái là hàngậ ẩ ở ế ộ
hóa thì đi u có hai thu c tính c b n: giá tr s d ng và giá tr . Giá tr s d ng làề ộ ơ ả ị ử ụ ị ị ử ụ
công c c a v t ph m có th th a mã nhu c u nào đó c a con ng i. Tuy nhiênụ ủ ậ ẩ ể ỏ ầ ủ ườ
thu c tính c n quan tâm h n là giá tr . ộ ầ ơ ị
Giá tr hàng hóa đ c đ nh nghĩa là lao đ ng xã h i c a ng i s n xu t hàng hóaị ượ ị ộ ộ ủ ườ ả ấ
k t tinh trong hàng hóa. Giá tr c a hàng hóa khi xem xét v hai m t ch t và l ng,ế ị ủ ề ặ ấ ượ
thì ch t chính là lao đ ng còn l ng giá tr hàng hóa đ c đo b ng l ng lao đ ngấ ộ ượ ị ượ ằ ượ ộ
tiêu hao đ s n xu t ra hàng hóa đó.ể ả ấ
1.2. L ng giá tr c a hàng hóaượ ị ủ .
Câu h i đ t ra là th c đo l ng giá tr hay chính là th c đo l ng lao đ ng haoỏ ặ ướ ượ ị ướ ượ ộ
phí đ t o ra hàng hóa là gì ? Câu tr l i đ u tiên là th i gian. Tuy nhiên m t s nể ạ ả ờ ầ ờ ộ ả
ph m do nhi u ng i s n xu t t o ra v i tay ngh cũng nh đi u ki n s n xu t ,ẩ ề ườ ả ấ ạ ớ ề ư ề ệ ả ấ
… là khác nhau do đó th i gian lao đ ng cá bi t không gi ng nhau. Nh v y th iờ ộ ệ ố ư ậ ờ
gian lao đ ng cá bi t ch quy t đ nh đ c l ng giá tr cá bi t c a t ng hàng hóaộ ệ ỉ ế ị ượ ượ ị ệ ủ ừ
do t ng ng i s n xu t t o ra ch không quy t đ nh giá tr . đây ph i là th iừ ườ ả ấ ạ ứ ế ị ị Ở ả ờ
gian lao đ ng c n thi t đ t o ra hàng hóa, t c là th i gian c n thi t đ t o raộ ầ ế ể ạ ứ ờ ầ ế ể ạ
hàng hóa trong đi u ki n bình th ng c a xã h i ( trình đ kĩ thu t trung bình,ề ệ ườ ủ ộ ộ ậ
trình đ khéo léo trung bình và c ng đ lao đ ng trung bình so v i hoàn c nh c aộ ườ ộ ộ ớ ả ủ
xã h i nh t đ nh ). Tuân theo nh ng gì C.Mác vi tộ ấ ị ữ ế : “ ch có l ng lao đ ng xã h iỉ ượ ộ ộ
c n thi t hay th i gian lao đ ng xã h i c n thi t đ s n xu t ra m t giá tr sầ ế ờ ộ ộ ầ ế ể ả ấ ộ ị ử
d ng , m i quy t đ nh đ i l ng giá tr c a giá tr s d ng y.”ụ ớ ế ị ạ ượ ị ủ ị ử ụ ấ
Ta xem xét ví d c th sau, Nh t B n ch m t ch a đ y vài phút đ s n xu t raụ ụ ể ở ậ ả ỉ ấ ư ầ ể ả ấ
m t chi c galaxy s4 v i giá hi n th i kho ng h n 10 tri u đ ng m t chi c. Trongộ ế ớ ệ ờ ả ơ ệ ồ ộ ế
khi giá g o n c ta nhi u nh t cũng ch 8000 đông/1kg năm 2012 v i th i gian s nạ ướ ề ấ ỉ ớ ờ ả
xu t đ c tính theo tháng. V y rõ ràng l ng giá tr c a hàng hóa đ c quy t đ nhấ ượ ậ ượ ị ủ ượ ế ị
không ph i là th i gian m i ng i s n xu t trong bao lâu mà là th i gian c n thi tả ờ ỗ ườ ả ấ ờ ầ ế
s n xu t ra nó.ả ấ
1.3. C u thành l ng giá tr c a hàng hoáấ ượ ị ủ .
Chi phí lao đ ng đ t o ra hàng hóa bao g m lao đ ng quá kh t n t i trong cácộ ể ạ ồ ộ ứ ồ ạ
y u t t li u s n xu t và lao đ ng s ng hao phí trong quá trình ch bi n t li uế ố ư ệ ả ấ ộ ố ế ế ư ệ
s n xu t thành s n ph m m i. Trong quá trình s n xu t, lao đ ng s n xu t s b oả ấ ả ẩ ớ ả ấ ộ ả ấ ẽ ả
t n và di chuy n giá tr c a t li u s n xu t vào s n ph m, t o thành b ph n giáồ ể ị ủ ư ệ ả ấ ả ẩ ạ ộ ậ
tr cũ c a hàng hóa. Lao đ ng tr u t ng l i làm tăng thêm giá tr cho s n ph mị ủ ộ ừ ượ ạ ị ả ẩ
t o thành b ph n giá tr m i. Nh v y, l ng giá tr c a hàng hóa g m hai bạ ộ ậ ị ớ ư ậ ượ ị ủ ồ ộ
ph n: giá tr cũ tái hi n và giá tr m i.ậ ị ệ ị ớ
1.4. Các nhân t nh h ng t i l ng giá trố ả ưở ớ ượ ị.
Hai nhân t nh h ng t i l ng giá tr hàng hóa là năng su t lao đ ng và m c đố ả ưở ớ ượ ị ấ ộ ứ ộ
ph c t p c a lao đ ng. Có m t đi u đáng chú ý là tăng c ng đ lao đ ng khôngứ ạ ủ ộ ộ ề ườ ộ ộ
nh h ng t i l ng giá tr c a m t đ n v hàng hóa, lí do m c dù trong cùngả ưở ớ ượ ị ủ ộ ơ ị ặ
kho ng th i gian thì khi năng su t lao đ ng tăng l ng hàng hóa d ch v cũng tăngả ờ ấ ộ ượ ị ụ
nh ng hao phí lao đ ng l i b ra nhi u h n, cu i cùng l ng giá tr c a m t đ nư ộ ạ ỏ ề ơ ố ượ ị ủ ộ ơ
v s n ph m không đ i.ị ả ẩ ổ
1.4.1. Năng su tấ.
Năng su t đ c hi u là năng l c s n xu t c a lao đ ng. Đ c đo b ng sấ ượ ể ự ả ấ ủ ộ ượ ằ ố
l ng s n ph m s n su t ra trong m t đ n v th i gian ho n s th i gian c n đượ ả ẩ ả ấ ộ ơ ị ờ ặ ố ờ ầ ể
s n xu t ra m t đ n v s n ph m. Năng su t có hai lo i: năng su t lao đ ng cáả ấ ộ ơ ị ả ẩ ấ ạ ấ ộ
bi t và năng su t lao đ ng xã h i nh ng ch có năng xu t lao đ ng xã h i m i tácệ ấ ộ ộ ư ỉ ấ ộ ộ ớ
đ ng t i l ng giá tr c a hàng hóa (do trao đ i hàng hóa trên th tr ng khôngộ ớ ượ ị ủ ổ ị ườ
ph i d a theo giá tr cá bi t mà là giá tr xã h i ).ả ự ị ệ ị ộ
Khi năng xu t lao đ ng xã h i tăng t c là th i gian đ s n xu t m t l ngấ ộ ộ ứ ờ ể ả ấ ộ ượ
s n ph m tr c đây gi m xu ng ho c trong cùng m t kho ng th i gian l ng s nả ẩ ướ ả ố ặ ộ ả ờ ượ ả
ph m t o ta đã tăng lên, do v y mà l ng giá tr gi m xu ng. Và ng c l i khiẩ ạ ậ ượ ị ả ố ượ ạ
năng xu t lao đ ng xã h i gi m thì l ng giá tr hàng hóa tăng lên. K t lu n, năngấ ộ ộ ả ượ ị ế ậ
xu t t l ngh ch v i l ng giá tr hàng hóa. ấ ỉ ệ ị ớ ượ ị
1.4.2. M c đ ph c t p c a lao đ ngứ ộ ứ ạ ủ ộ .
Theo đ ph c t p thì lao đ ng chia làm lao đ ng gi n đ n ( lao đ ng mà b tộ ứ ạ ộ ộ ả ơ ộ ấ
kì ai cũng làm đ c) và lao đ ng ph c t p ( lao đ ng đòi h i c n đ c hu nượ ộ ứ ạ ộ ỏ ầ ượ ấ
luy n, đào t o,… m i làm đ c). C.Mác vi t: “ lao đ ng ph c t p… ch là laoệ ạ ớ ượ ế ộ ứ ạ ỉ
đ ng gi n đ n đ c nâng lên lũy th a “. Vì v y mà l ng giá tr do lao đ ng ph cộ ả ơ ượ ừ ậ ượ ị ộ ứ
t p t o ra l n h n do lao đ ng gi n đ n làm đ c.ạ ạ ớ ơ ộ ả ơ ượ
2. S bi n đ i c a l ng giá tr hàng hóaự ế ổ ủ ượ ị .
Đ ng tr c th c t t t y u là s phát tri n cao h n c a l c l ng s n xu t vàứ ướ ự ế ấ ế ự ể ơ ủ ự ượ ả ấ
phân công lao đ ng xã h i. D n t i th nh t nhu c u trao đ i hàng hóa tr nên đaộ ộ ẫ ớ ứ ấ ầ ổ ở
d ng, ph c t p, th hai kh năng s n xu t nâng cao. Trao đ i và s n xu t hàngạ ứ ạ ứ ả ả ấ ổ ả ấ
hóa tr lên phát tri n.ở ể
Trao đ i hàng hóa phát tri n, c th là hàng hóa đ c trao đ i th ngổ ể ụ ể ượ ổ ườ
xuyên, ph c t p, nhi u h n. S có nhi u ng i mua và ng i bán h n. B n thânứ ạ ề ơ ẽ ề ườ ườ ơ ả
ng i mua luôn mu n t i đa hóa l i nhu n trên m t đ ng chi mua còn ng i bánườ ố ố ợ ậ ộ ồ ườ
theo đu i l i nhu n t i đa. T đó t o ra s c ép bu c ng i s n xu t ph i gi m chiổ ợ ậ ố ừ ạ ứ ộ ườ ả ấ ả ả
phí lao đ ng cá bi t cho nh h n chi phí lao đ ng xã h i, lí do c b n là b i khi đóộ ệ ỏ ơ ộ ộ ơ ả ở
ng i s n xu t có th gi m giá do chi phí s n xu t nh đi (ng i mua s muaườ ả ấ ể ả ả ấ ỏ ườ ẽ
hàng hóa c a h vì giá r làm tăng l i nhu n ) ho c tăng l i nhu n khi gi nguyênủ ọ ẻ ợ ậ ặ ợ ậ ữ
giá. Toàn b ng i s n xu t đ u hành đ ng nh trên t t y u s làm gi m chi phíộ ườ ả ấ ề ộ ư ấ ế ẽ ả
lao đ ng xã h i. M t khác, s phát tri n c a s n xu t cho phép ng i s n xu tộ ộ ặ ự ể ủ ả ấ ườ ả ấ
đ t hi u qu s n xu t cao, l ng giá tr hàng hóa theo đó gi m xu ng t o đi uạ ệ ả ả ấ ượ ị ả ố ạ ề
ki n cho tham v ng c a ng i s n xu t. Trao đ i và s n xu t hàng hóa tr lênệ ọ ủ ườ ả ấ ổ ả ấ ở
phát tri n hình thành nên m t th tr ng linh ho t, hàng hóa l u thông d dàng, t oể ộ ị ườ ạ ư ễ ạ
đ c c ch kích thích hai chi u gi a s n xu t và tiêu dùng, tiêu dùng tăng cao sượ ơ ế ề ữ ả ấ ẽ
kích thích d n ép s n xu t, s n xu t t o ra s n ph m đa d ng giá r l i kích thíchồ ả ấ ả ấ ạ ả ẩ ạ ẻ ạ
tiêu dùng. Nh v y, cùng v i s ph t tri n c a trao đ i và s n xu t hàng hóa,ư ậ ớ ự ả ể ủ ổ ả ấ
l ng giá tr c a hàng hóa gi m, và gi m không ng ng.ượ ị ủ ả ả ừ