intTypePromotion=3

Một số biện pháp phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học môn “những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin

Chia sẻ: DanhVi DanhVi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
26
lượt xem
1
download

Một số biện pháp phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học môn “những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết đề cập một số biện pháp hướng dẫn sinh viên tự học, tự nghiên cứu nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Đó là các biện pháp: Dạy cách đọc, nghiên cứu giáo trình, giao chủ đề cho sinh viên nghiên cứu, hướng dẫn sinh viên tìm và nghiên cứu tài liệu tham khảo, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng cho sinh viên tự học, tự nghiên cứu, kiểm tra đánh giá năng lực tự học của sinh viên.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Một số biện pháp phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học môn “những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin

VJE<br /> <br /> Tạp chí Giáo dục, Số 421 (Kì 1 - 1/2018), tr 50-53<br /> <br /> MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN<br /> TRONG DẠY HỌC MÔN<br /> “NHỮNG NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN”<br /> Hoàng Thu Phương - Trường Cao đẳng Sư phạm Lạng Sơn<br /> Ngày nhận bài: 08/11/2017; ngày sửa chữa: 08/12/2017; ngày duyệt đăng: 11/12/2017.<br /> Abstract: Self-study is a necessary competence of students in learning the subject “Principles of<br /> Marxism-Leninism” under credit system. The article proposes some measures to instruct students to<br /> develop self-study ability to meet requirements of the education reform today. These measures consist<br /> of reading techniques instruction, thematic assignment, references research instruction, teaching<br /> methods innovation towards self-study ability development, etc.<br /> Keywords: Self- study, self- study compentence, credit system, teaching, Principles of MarxismLeninism.<br /> 1. Mở đầu<br /> Hiện nay, thực hiện đào tạo theo học chế tín chỉ<br /> (HCTC) là một trong những yêu cầu của đổi mới giáo<br /> dục ở nước ta theo hướng hiện đại hóa nhằm nâng cao<br /> chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của<br /> đất nước để có thể hội nhập sâu rộng hơn với thế giới. Do<br /> đó, vấn đề đặt ra hết sức cấp thiết đối với đào tạo ở bậc<br /> đại học đó là phải thay đổi cách dạy theo hướng dạy cho<br /> sinh viên (SV) cách học mà trọng tâm là dạy cách tự học<br /> nhằm phát huy nội lực của SV trong quá trình học tập,<br /> nghiên cứu.<br /> Bài viết trình bày một số vấn đề về phát triển năng<br /> lực tự học (NLTH) cho SV trong dạy học môn Những<br /> nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin theo HCTC.<br /> 2. Nội dung nghiên cứu<br /> 2.1. Sự cần thiết phát triển NLTH cho SV trong giảng<br /> dạy môn “Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác<br /> - Lênin” theo HCTC<br /> Trong phương thức đào tạo theo HCTC, việc phát<br /> triển NLTH cho SV có vai trò đặc biệt quan trọng. Đào<br /> tạo theo HCTC có tính mềm dẻo, linh hoạt, tạo khả năng<br /> cho việc thiết kế chương trình liên thông giữa các cấp đào<br /> tạo đại học và giữa các ngành đào tạo khác nhau. Trong<br /> đó, SV được chủ động thiết kế kế hoạch học tập cho<br /> mình, được quyền lựa chọn tiến độ học tập thích hợp với<br /> khả năng, sở trường và hoàn cảnh riêng của mình. Cùng<br /> với việc trao quyền chủ động cho SV, HCTC cũng đòi<br /> hỏi SV chủ động trong việc học, tránh tâm lí ỷ lại, thầy<br /> ghi - trò chép như học theo hình thức niên chế. Do đó, tự<br /> học là yếu tố rất quan trọng, quyết định đến kết quả học<br /> tập của mỗi SV. Tự học, tự nghiên cứu không chỉ giúp<br /> SV hiểu sâu, mở rộng, củng cố và ghi nhớ tri thức một<br /> <br /> 50<br /> <br /> cách vững chắc mà còn phát huy được nội lực từ chính<br /> chủ thể người học.<br /> Khi chuyển sang phương thức đào tạo theo HCTC thì<br /> tự học, tự nghiên cứu của SV được coi trọng, được tính<br /> vào nội dung và thời lượng của chương trình; thời gian học<br /> tập lí thuyết, học tập trên lớp có giảm xuống, tăng thời gian<br /> tự học, tự nghiên cứu trong SV; đưa giáo dục đại học về<br /> đúng nghĩa của nó, người học tự học, tự nghiên cứu, giảm<br /> sự truyền thụ kiến thức của người dạy và do đó phát huy<br /> được tính chủ động, sáng tạo của người học.<br /> Môn học Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác<br /> - Lênin nằm trong chương trình học ngay từ năm đầu tiên<br /> bậc học cao đẳng, đại học, là môn học có khối lượng tri<br /> thức lớn, mang tính lí luận và trừu tượng cao. Mục đích<br /> của môn học là giúp cho người học nắm vững những<br /> quan điểm khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác Lênin; xây dựng thế giới quan và phương pháp luận khoa<br /> học, xây dựng niềm tin và lí tưởng cách mạng; vận dụng<br /> sáng tạo trong hoạt động nhận thức và thực tiễn, rèn<br /> luyện và tu dưỡng đạo đức, đáp ứng yêu cầu của con<br /> người mới trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Quá<br /> trình học môn học còn là quá trình tự giáo dục, tự rèn<br /> luyện của SV để từng bước hoàn thiện bản thân, giúp SV<br /> sống có mục đích, lí tưởng, ước mơ, hoài bão. Từ đó, SV<br /> sẽ thêm yêu thích môn học, có ý thức tích cực học tập,<br /> nghiên cứu môn học. Do đó, việc phát triển NLTH cho<br /> SV trong dạy học Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa<br /> Mác - Lênin không chỉ giúp SV hiểu đúng tinh thần, thực<br /> chất nguyên lí của chủ nghĩa Mác - Lênin, chống được<br /> xu hướng kinh viện, giáo điều mà còn rèn luyện cho SV<br /> thói quen độc lập trong suy nghĩ, giải quyết vấn đề, kích<br /> thích hoạt động trí tuệ, tính tích cực, chủ động, sáng tạo<br /> của SV trong việc tìm kiếm, lĩnh hội và tiếp thu tri thức,<br /> từ đó hình thành được những kĩ năng cơ bản như đọc,<br /> <br /> VJE<br /> <br /> Tạp chí Giáo dục, Số 421 (Kì 1 - 1/2018), tr 50-53<br /> <br /> nghiên cứu giáo trình, tài liệu; trả lời câu hỏi; giải quyết<br /> vấn đề, làm việc nhóm... Đây là những kĩ năng rất cần<br /> thiết trong học tập và trong nghề nghiệp sau này. Từ việc<br /> chủ động nắm vững tri thức, tự học giúp SV có khả năng<br /> vận dụng sáng tạo những tri thức của chủ nghĩa Mác Lênin trong học tập, trong cuộc sống của bản thân, đánh<br /> giá được tính đúng đắn của các vấn đề trong đời sống,<br /> vận dụng các quan điểm trong sự nghiệp đổi mới ở nước<br /> ta, quá trình phát triển ở địa phương... Như vậy, tự học<br /> giúp SV tăng cường khả năng liên hệ thực tiễn, gắn lí<br /> thuyết với thực tiễn khi học tập bộ môn.<br /> Theo thiết kế chương trình, thời lượng dành cho môn<br /> học được phân bổ: Những nguyên lí cơ bản của chủ<br /> nghĩa Mác - Lênin I (2 tín chỉ), Những nguyên lí cơ bản<br /> của chủ nghĩa Mác - Lênin II (3 tín chỉ); trong đó, 30 tiết<br /> dạy học trên lớp thì có 60 tiết SV phải tự học, tự nghiên<br /> cứu. Nghĩa là, giờ tín chỉ tự học gấp đôi giờ tín chỉ lí<br /> thuyết. Do đó, làm thế nào để tích cực hóa, quản lí, đánh<br /> giá được hoạt động tự học, tự nghiên cứu của SV là hoạt<br /> động được đặt ra thường xuyên đối với dạy học bộ môn<br /> cũng như đối với tất cả các bài học để SV tự mình bổ<br /> sung, cập nhật kiến thức, nắm bắt và xử lí thông tin, tự<br /> phát triển, hoàn thiện mình. Vì vậy, cần có những biện<br /> pháp phù hợp ngay trong quá trình dạy học nhằm hình<br /> thành và phát triển NLTH cho SV là hết sức cần thiết.<br /> 2.2. Biện pháp hình thành và phát triển NLTH cho SV<br /> trong dạy học “Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa<br /> Mác - Lênin”<br /> 2.2.1. Dạy cách đọc, nghiên cứu giáo trình<br /> Giáo trình là tài liệu “hạt nhân”, là nguồn kiến thức<br /> chính, chủ đạo, là sự triển khai và phát triển chương trình<br /> trong quá trình dạy học. Để dạy học có chất lượng, giảng<br /> viên (GV) phải định hướng, dẫn dắt, gợi mở để SV biết<br /> cách và thực hiện có hiệu quả việc nghiên cứu giáo trình;<br /> khai thác, phát huy được vai trò, giá trị của giáo trình<br /> trong dạy học. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của phương<br /> pháp truyền thống, hầu hết quá trình dạy học Những<br /> nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở nhà trường<br /> được triển khai theo hướng GV đọc, nghiên cứu, tóm<br /> lược kiến thức cơ bản giáo trình, sau đó truyền thụ thẳng,<br /> trực tiếp đến SV. Do đó, giá trị của “tam giác dạy học”<br /> (Giáo trình, nội dung dạy học - khách thể; SV - chủ thể;<br /> GV - tác nhân) không khai thác được nhiều; SV thiếu<br /> phương pháp, cách thức, kĩ năng cơ bản, cần thiết để<br /> nghiên cứu giáo trình. Đó là lực cản chủ yếu làm giảm<br /> khả năng, hiệu quả tự học, tự nghiên cứu của SV. Vì vậy,<br /> để nâng cao hiệu quả tự học, tự nghiên cứu của SV, cần<br /> đặc biệt coi trọng dạy cách nghiên cứu giáo trình cho SV.<br /> GV đưa ra những định hướng, dẫn dắt, gợi mở để SV<br /> nghiền ngẫm, suy xét, nghiên cứu, tìm ra phương pháp,<br /> cách thức, kĩ năng tự học, tự nghiên cứu cơ bản, cần thiết<br /> <br /> 51<br /> <br /> để khai thác, phát huy hiệu quả giáo trình môn học. Cụ<br /> thể như:<br /> - Hướng dẫn SV nghiên cứu khái quát về chương<br /> trình khung của Bộ GD-ĐT, đề cương chi tiết môn học;<br /> về giáo trình, nội dung cơ bản và quan hệ logic của nó;<br /> mối tương quan, thống nhất và khác biệt giữa chương<br /> trình khung với giáo trình. Giá trị tích cực của hoạt động<br /> này là SV hiểu được trong nghiên cứu giáo trình phải lấy<br /> chương trình làm cơ sở; nắm được nội dung cơ bản của<br /> chương trình, giáo trình và có phương pháp nghiên cứu<br /> tổng thể giáo trình.<br /> - Hướng dẫn SV nghiên cứu khái quát từng chương<br /> trong giáo trình bằng cách gợi mở, dẫn dắt để SV tìm ra<br /> nội dung cốt lõi và mối quan hệ logic qua nghiên cứu các<br /> chương. Qua đó, SV có cái nhìn khái quát, hệ thống; rèn<br /> luyện tư duy hệ thống, tư duy logic cho người học; đặt cơ<br /> sở cho nghiên cứu những vấn đề cụ thể trong mỗi chương.<br /> - Hướng dẫn nghiên cứu về vấn đề cụ thể trong từng<br /> chương: SV không chỉ nắm bắt được những nội dung tri<br /> thức cụ thể, mà còn nắm được phương pháp tiếp cận nó.<br /> Khi tiến hành hoạt động này, GV cần chú ý bổ sung, phát<br /> triển, hoàn thiện nội dung tri thức cụ thể và phương pháp,<br /> cách thức tiếp cận nội dung tri thức trong từng chương.<br /> - GV cần hướng dẫn SV tự làm việc nhiều hơn với<br /> giáo trình: Đọc, nghiên cứu, phân tích luận điểm sau đó<br /> khái quát hóa, xác định nội dung quan trọng nhất của vấn<br /> đề. Tri thức môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa<br /> Mác - Lênin thường là các khái niệm, phạm trù, nguyên<br /> lí, quy luật. Do đó, GV cần hướng dẫn SV không chỉ đọc<br /> và nhớ được những tri thức trong giáo trình, mà quan<br /> trọng là hiểu và biết vận dụng những tri thức ấy trong<br /> cuộc sống.<br /> Qua việc GV hướng dẫn SV đọc, nghiên cứu giáo<br /> trình sẽ dần hình thành, rèn luyện và phát triển cho SV<br /> những kĩ năng quan trọng như: Tự đọc - hiểu giáo trình;<br /> tự phát hiện luận điểm; tự lập dàn ý nội dung kiến thức<br /> cơ bản; tự tìm dữ liệu quan trọng cho những nội dung<br /> kiến thức trọng tâm; trình bày một vấn đề, tập hợp tư liệu<br /> liên quan; rèn luyện khả năng tư duy logic.<br /> Khi đọc giáo trình và tự học, tự nghiên cứu sẽ dần<br /> hình thành cho SV có khả năng tự tóm tắt văn bản, thiết<br /> lập dàn ý bài học; dựa vào những luận điểm, luận chứng<br /> đã phát hiện để xây dựng dàn ý, đề cương thuận tiện cho<br /> việc ghi nhớ, khắc sâu kiến thức. Từ dàn ý đó, SV có thể<br /> tự mở rộng, phát triển, liên hệ để hiểu sâu sắc nội dung<br /> cần nghiên cứu. Qua đó, kiến thức SV thu được hoàn<br /> toàn là quá trình chủ động, tự giác, tích cực.<br /> 2.2.2. Giao chủ đề cho SV nghiên cứu<br /> Đây là một trong những động lực để kích thích SV<br /> tích cực tự học, tự nghiên cứu. Hệ thống bài tập xây dựng<br /> <br /> VJE<br /> <br /> Tạp chí Giáo dục, Số 421 (Kì 1 - 1/2018), tr 50-53<br /> <br /> cho SV trong dạy học Những nguyên lí cơ bản của chủ<br /> nghĩa Mác - Lênin cần được thiết kế theo hướng: Bám<br /> sát mục tiêu đào tạo, nội dung chương trình, giáo trình<br /> môn học; nghiên cứu, chọn lọc cẩn thận, chu đáo, tránh<br /> chủ quan, tùy tiện; vừa sức với SV, chú ý đến sự phân<br /> loại bài tập để phù hợp với từng đối tượng hoặc nhóm<br /> đối tượng; phải có khả năng gây hứng thú, khơi gợi niềm<br /> yêu thích, say mê tự học, tự nghiên cứu của SV.<br /> Hệ thống bài tập phải có hình thức đa dạng, phong<br /> phú như: củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng học bài cũ;<br /> nghiên cứu, chuẩn bị cho bài học mới; hướng đến tìm<br /> kiếm nội dung tri thức hoặc phương pháp, cách thức tiếp<br /> cận nội dung; bài tập nghiên cứu lí thuyết; bài tập thực<br /> hành, thảo luận; bài tập vận dụng thực tiễn; tìm hiểu nội<br /> dung chuyên sâu, giải quyết vấn đề phức tạp liên quan<br /> đến nội dung môn học; bài tập là hệ thống câu hỏi; là<br /> nghiên cứu, sưu tầm tài liệu tham khảo... Cần chú ý đến<br /> tính định hướng hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu qua hệ<br /> thống bài tập. Ví dụ khi dạy chương 2 “Phép biện chứng<br /> duy vật”, có thể sử dụng một số bài tập áp dụng nhằm<br /> tích cực hóa hoạt động tự học của SV như sau:<br /> - Đảng ta đã vận dụng quan điểm phát triển vào sự<br /> nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay như thế nào?<br /> - Từ việc nghiên cứu quy luật mâu thuẫn, anh/chị hãy<br /> tìm hiểu mâu thuẫn cơ bản ở nước ta trong thời kì quá độ<br /> lên chủ nghĩa xã hội?<br /> - Vận dụng quy luật phủ định của phủ định đối với sự<br /> phát triển văn hóa ở nước ta hiện nay.<br /> - Làm rõ luận điểm của Hồ Chí Minh: “Thống nhất<br /> giữa lí luận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của<br /> chủ nghĩa Mác - Lênin. Thực tiễn không có lí luận hướng<br /> dẫn thì thành thực tiễn mù quáng. Lí luận mà không có<br /> liên hệ với thực tiễn là lí luận suông” [1; tr 496].<br /> Để giải quyết được những nội dung trên, SV cần tìm<br /> kiếm tài liệu, vận dụng kiến thức đã học trong giáo trình<br /> để giải quyết vấn đề do GV đưa ra.<br /> Ngoài ra, sự gợi mở của GV trong quá trình SV giải<br /> quyết hệ thống bài tập là hết sức cần thiết; GV cần có cơ<br /> chế kiểm tra, đánh giá một cách khách quan, minh bạch<br /> kết quả tự học, tự nghiên cứu trong giải quyết bài tập của<br /> SV; kĩ năng khen, chê đúng mức nhằm động viên,<br /> khuyến khích SV...<br /> Hệ thống bài tập có vai trò quan trọng trong quá trình<br /> tích cực hóa hoạt động tự học, tự nghiên cứu trong SV. Vai<br /> trò, giá trị thực sự của nó chỉ được phát huy khi đáp ứng<br /> những yêu cầu nhất định. Những ví dụ trên đây là những<br /> gợi mở ban đầu cho quá trình thiết kế, xây dựng hệ thống<br /> bài tập nhằm hướng dẫn SV tự học, tự nghiên cứu.<br /> 2.2.3. Hướng dẫn SV tìm và nghiên cứu tài liệu tham khảo<br /> <br /> 52<br /> <br /> Đọc sách cũng như nghiên cứu tài liệu là không chỉ<br /> đọc và suy nghĩ để hiểu những tri thức trong tài liệu mà<br /> còn phải nâng lên một mức cao hơn là phải suy nghĩ<br /> những điều trong sách, đưa nó vào cuộc sống để kiểm tra<br /> và qua đó phát hiện ra những vấn đề mới.<br /> Khối lượng kiến thức ở bậc đại học lớn, có đặc trưng<br /> khoa học và lí luận mang tính tổng hợp, khái quát cao.<br /> Phương pháp dạy và môi trường học tập cũng đòi hỏi<br /> nâng cao hơn về yêu cầu, tính chất, mức độ so với phổ<br /> thông. Do vậy, GV hướng dẫn SV tìm kiếm tài liệu, gợi<br /> ý, hướng dẫn SV đọc nghiên cứu chủ yếu dựa vào khả<br /> năng tự tiếp thu và xử lí kiến thức của SV đối với bài học.<br /> Việc lựa chọn đúng tài liệu cần thiết có ý nghĩa quan<br /> trọng đối với việc học tập của người học. Tài liệu đối với<br /> môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin<br /> rất đa dạng và phú, do đó nếu không có hướng dẫn cụ thể<br /> thì SV sẽ rất lúng túng trong việc tìm kiếm, lựa chọn và<br /> sử dụng tài liệu. GV định hướng cho SV lập các danh<br /> mục tài liệu tham khảo cho môn học, phân loại các tài<br /> liệu đó một cách cơ bản theo loại hình; sau đó cần hướng<br /> dẫn cho SV cách đọc tài liệu như thế nào cho hiệu quả.<br /> Bên cạnh đó, GV giới thiệu một số tác phẩm kinh điển<br /> có giá trị cho SV nghiên cứu để hiểu đúng, đủ về những<br /> vấn đề, những nguyên lí, quy luật, phạm trù của môn học,<br /> từ đó củng cố niềm tin khoa học trong SV.<br /> Ví dụ: Khi nghiên cứu phần 1 “Thế giới quan, phương<br /> pháp luận triết học”, GV giới thiệu tác phẩm “Sự khốn<br /> cùng của triết học” của C.Mác; Bộ Tư bản của C.Mác khi<br /> nghiên cứu phần 2 - Phương thức sản xuất tư bản chủ<br /> nghĩa; hoặc nghiên cứu chương VII “Sứ mệnh lịch sử của<br /> giai cấp công nhân và cách mạng xã hội chủ nghĩa” giới<br /> thiệu tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản...<br /> Sau khi tìm được tác phẩm thì phải ghi chép lại: Tên<br /> tác phẩm, hoàn cảnh ra đời, nội dung và vai trò, tác dụng,<br /> ý nghĩa... hoặc ghi lại những đoạn trích trong các tác<br /> phẩm mà SV thấy tâm đắc nhất.<br /> Với quy trình thực hiện như trên sẽ giúp cho SV lĩnh<br /> hội kiến thức môn học một cách thuận lợi, dễ dàng. Đồng<br /> thời, GV khuyến khích SV khi đọc giáo trình, nghiên cứu<br /> tài liệu, hãy suy nghĩ thật kĩ những gì mình thích nhất, cần<br /> thiết nhất và đặt ra những vấn đề giải quyết. Đây là bước<br /> cao nhất của quá trình SV tự đọc và nghiên cứu tài liệu.<br /> 2.2.4. Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng cho SV<br /> tự học, tự nghiên cứu<br /> Vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trong<br /> quá trình dạy học, chú trọng rèn luyện phương pháp tự<br /> học, tự nghiên cứu, tăng cường tổ chức các hoạt động học<br /> tập của SV; Tăng cường lồng ghép các biện pháp kích<br /> thích tính tự học, tự nghiên cứu trong SV, sử dụng các<br /> phương pháp nâng cao tính tích cực học tập của SV như<br /> <br /> VJE<br /> <br /> Tạp chí Giáo dục, Số 421 (Kì 1 - 1/2018), tr 50-53<br /> <br /> thảo luận, vấn đáp, nêu vấn đề; nghiên cứu áp dụng các<br /> phương pháp dạy học hiện đại như dạy học giải quyết<br /> vấn đề, dạy học nghiên cứu trường hợp, dạy học theo dự<br /> án, theo tình huống; hoặc có thể lồng ghép, tích hợp<br /> phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy<br /> học hiện đại một cách phù hợp...<br /> Đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng rèn luyện<br /> phương pháp tự học, tự nghiên cứu, làm cho SV có sự hấp<br /> dẫn tự nhiên với vấn đề đặt ra, có môi trường tự học, tự<br /> nghiên cứu; GV có điều kiện hướng dẫn, dẫn dắt, gợi mở<br /> vấn đề; SV tự lực tự học, tự nghiên cứu vấn đề đặt ra và<br /> giải quyết các tình huống đặt ra; kích thích tính độc lập suy<br /> nghĩ, trao đổi, thảo luận, tự học, tự nghiên cứu của SV.<br /> Đổi mới phương pháp dạy học để tích cực hóa hoạt<br /> động tự học, tự nghiên cứu của SV đòi hỏi GV phải có<br /> những biện pháp phù hợp, có sự đầu tư, nghiên cứu, duy<br /> trì thường xuyên, liên tục.<br /> 2.2.5. Kiểm tra, đánh giá NLTH của SV<br /> Để việc tự học đạt kết quả cao, khâu quan trọng trong<br /> quá trình đánh giá kết quả học tập của SV là hướng tới<br /> tiêu chí phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của<br /> người học. Vì thế, đòi hỏi mỗi GV cần phải có những<br /> phương pháp đánh giá vừa đảm bảo tính khách quan vừa<br /> mang tính khoa học. Yêu cầu của kiểm tra, đánh giá<br /> không chỉ dừng lại ở tái hiện tri thức mà cần chú trọng<br /> kiểm tra năng lực độc lập, sáng tạo, NLTH, tự nghiên cứu<br /> của SV. Nội dung kiểm tra phải đảm bảo tính toàn diện<br /> về các mặt (kiến thức, kĩ năng, thái độ) thông qua khả<br /> năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Do đó, cần đảm<br /> bảo các yêu cầu: - Trong hoạt động kiểm tra, đánh giá<br /> phải thực hiện một cách thống nhất, theo quy định; bám<br /> sát nội dung chương trình; - Xây dựng hệ thống câu hỏi<br /> kiểm tra cho từng phần kiến thức cụ thể và phù hợp với<br /> đối tượng SV theo từng chuyên ngành đào tạo. Các câu<br /> hỏi cần hướng tới mục tiêu rèn luyện khả năng vận dụng<br /> linh hoạt các kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tế cuộc<br /> sống, chuyên ngành đào tạo và bồi dưỡng tình cảm, niềm<br /> tin, lí tưởng cho SV.<br /> GV tổ chức đánh giá thông qua các hình thức: + Đánh<br /> giá qua quá trình học tập trên lớp, GV có thể kiểm tra<br /> mức độ tiếp nhận và xử lí thông tin của người học, đưa<br /> ra những câu hỏi để SV trả lời. Qua đó, giúp GV có thể<br /> đánh giá được thái độ học tập, tinh thần xây dựng bài học,<br /> tham gia phát biểu ý kiến của SV; + Đánh giá qua làm<br /> việc nhóm của SV: Sau mỗi chương, bài GV có thể đưa<br /> ra các câu hỏi, phân chia lớp thành nhiều nhóm khác<br /> nhau. Tùy theo nội dung và yêu cầu câu hỏi, GV giao<br /> nhiệm vụ cho mỗi nhóm, sau đó tổ chức, hướng dẫn SV<br /> trình bày, báo cáo, thảo luận các kết quả học tập; + Đánh<br /> <br /> 53<br /> <br /> giá qua bài tập lớn (tiểu luận) của SV, GV có thể gợi ý<br /> một số đề tài để SV lựa chọn viết tiểu luận. Thông qua<br /> bài tiểu luận sẽ giúp SV tiếp cận với phương pháp lập<br /> luận, chứng minh, làm sáng tỏ và mở rộng vấn đề một<br /> cách có khoa học; đồng thời rèn cho SV kĩ năng tư duy<br /> logic, độc lập, sáng tạo. GV đánh giá năng lực người học<br /> qua nội dung, cách diễn đạt, trích dẫn tài liệu trong bài<br /> tiểu luận... Thông qua các hình thức đánh giá việc tự học<br /> của SV sẽ giúp GV đánh giá được thái độ học tập và năng<br /> lực của SV. Từ đó, GV có thể điều chỉnh hoặc thay đổi<br /> phương pháp giảng dạy cho phù hợp.<br /> 3. Kết luận<br /> Nghiên cứu định hướng SV tự học, tự nghiên cứu là<br /> vấn đề quan trọng, cấp thiết trong đào tạo theo HCTC.<br /> Đối với môn Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác<br /> - Lênin thì việc tự học, tự nghiên cứu không chỉ tạo điều<br /> kiện cho SV chiếm lĩnh được lượng tri thức lớn, đặc thù<br /> của môn học mà hơn thế còn góp phần hình thành năng<br /> lực tư duy cho SV, hình thành phương pháp, thói quen<br /> học tập cơ bản, quan trọng nhất ở bậc học này, đồng thời<br /> giúp SV đạt được kết quả cao trong học tập và có được<br /> những kĩ năng cần thiết cho cuộc sống.<br /> Tài liệu tham khảo<br /> [1] Hồ Chí Minh toàn tập (tập 8, 1995). NXB Chính trị<br /> Quốc gia - Sự thật.<br /> [2] Bộ GD-ĐT (2016). Giáo trình Những nguyên lí cơ<br /> bản của chủ nghĩa Mác - Lênin. NXB Chính trị<br /> Quốc gia - Sự thật.<br /> [3] Đặng Xuân Hải (2011). Kĩ thuật dạy học trong đào<br /> tạo theo học chế tín chỉ. NXB Bách khoa.<br /> [4] Trần Bá Hoành (2003). Lí luận cơ bản về dạy và học<br /> tích cực (Dự án Đào tạo giáo viên trung học cơ sở).<br /> [5] Vũ Văn Tảo (2003). Dạy cách học (Dự án Đào tạo<br /> giáo viên trung học cơ sở).<br /> [6] Wilbert J. McKeachie (2003). Những thủ thuật<br /> trong dạy học, các chiến lược, nghiên cứu và lí<br /> thuyết về dạy học dành cho các giảng viên đại học<br /> và cao đẳng.<br /> [7] Bernd Meyer - Nguyễn Văn Cường (2014). Lí luận<br /> dạy học hiện đại - Cơ sở của đổi mới mục tiêu, nội<br /> dung và phương pháp dạy học. NXB Đại học Sư<br /> phạm.<br /> [8] Bộ GD-ĐT (2008). Chương trình môn học Những<br /> nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin (Ban<br /> hành theo Quyết định số 52/2008/QĐ-BGDĐT<br /> ngày 19/8/2008 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT).<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản