


L I M ĐUỜ Ở Ầ
B c vào th p k 90, tình hình th gi i có nh ng thay đi nhanh chóng,ướ ậ ỷ ế ớ ữ ổ
ph c t p và có nh ng y u t khó l ng . S s p đ c a ch nghĩa xã h i Liênứ ạ ữ ế ố ườ ự ụ ổ ủ ủ ộ ở
Xô và Đông Âu kéo theo đi đu v i hai c c Xô- M cũng ch m d t. Duy chìố ầ ớ ự ỹ ấ ứ
hoà bình n đnh trong môi tr ng qu c t m i và tìm ki m v trí có l i nh tổ ị ườ ố ế ớ ế ị ợ ấ
trong đó đang là m c tiêu chi n l c c a h u h t các qu c gia trên th gi i. ụ ế ượ ủ ầ ế ố ế ớ
Đc đánh giá là m t siêu c ng còn l i duy nh t sau chi n tranh l nh,ượ ộ ườ ạ ấ ế ạ
bên c nh nh ng c h i, M cũng đang ph i đi m t v i nh ng thách th c m i.ạ ữ ơ ộ ỹ ả ố ặ ớ ữ ứ ớ
Vì th đ phù h p v i tình hình, ti p t c tri n khai và giành th ng l i trongế ể ợ ớ ế ụ ể ắ ợ
chi n l c toàn c u c a mình, Hoa K đã có s đi u ch nh đáng k trong chi nế ượ ầ ủ ỳ ự ề ỉ ể ế
l c toàn c u c a mình. S đi u ch nh chi n l c c a M đã nh h ng toànượ ầ ủ ự ề ỉ ế ượ ủ ỹ ả ưở
di n t i chi n l c toàn di n c a các n c đc bi t t i các n c l n, bu c hệ ớ ế ượ ệ ủ ướ ặ ệ ớ ướ ớ ộ ọ
cũng ph i thay đi đng l i cho phù h p v i tình hình m i. ả ổ ườ ố ợ ớ ớ
Xét trên nhi u góc đ, s đi u ch nh c a M sau chi n tranh l nh đã t oề ộ ự ề ỉ ủ ỹ ế ạ ạ
ra nh ng thay đi to l n mang tính toàn c u, tác đng, m nh m đn h th ngư ổ ớ ầ ộ ạ ẽ ế ệ ố
quan h qu c t b i v y vi c nghiên c u chính sách đi ngo i c a M sauệ ố ế ở ậ ệ ứ ố ạ ủ ỹ
chi n tranh l nh, M c tiêu và s đi u ch nh có ý nghĩa h t s c quan tr ng c vế ạ ụ ự ề ỉ ế ứ ọ ả ề
lý lu n và th c ti n trong ho c đnh đng l i chính sách đi ngo i c a Vi tậ ự ễ ạ ị ườ ố ố ạ ủ ệ
Nam hi n nay.ệ
V i lý do đó, tôi đã ch n đ tài “ ớ ọ ề M c tiêu và s đi u ch nh chính sách điụ ự ề ỉ ố
ngo i c a M sau Chi n tranh l nhạ ủ ỹ ế ạ ” làm n i dung ti u lu n.ộ ể ậ
Ti u lu n g m Ph n m i đu, 02 ch ng, k t lu n danh m c tài li uể ậ ồ ầ ở ầ ươ ế ậ ụ ệ
tham kh o.ả

PH N N I DUNGẦ Ộ
CH NG 1ƯƠ : C S HO CH ĐNH CHI N L C ĐI NGO IƠ Ở Ạ Ị Ế ƯỢ Ố Ạ
1.1. Th và l c c a M ế ự ủ ỹ
Th và l c c a M là y u t quan tr ng hàng đu, chi ph i chi n l cế ự ủ ỹ ế ố ọ ầ ố ế ượ
đi ngo i c a M , ố ạ ủ ỹ
M hi n là n n kinh t l n nh t th gi i, v i 4,7% dân s th gi i, GDPỹ ệ ề ế ớ ấ ế ớ ớ ố ế ớ
c a M chi m 31,2 % GDP toàn c u. GDP năm 200 đt 9.996,2 t USD, l n g nủ ỹ ế ầ ạ ỷ ớ ầ
g p đôi so vói n n kinh t l n th 2 th gi i là Nh t B n là 4.619,8 T , và g pấ ề ế ớ ứ ế ớ ậ ả ỷ ấ
10 l n so v i n n kinh t đang tr i d y c a Trung Qu c 1.070,7 t tính theo cânầ ớ ề ế ỗ ậ ủ ố ỷ
b ng s c mua (PPP). Nh v y ph i m t 30 năm n a v i t c đ tăng tr ng nhằ ứ ư ậ ả ấ ữ ớ ố ộ ưở ư
hi n nay, kinh t Trung Qu c m i đt m c c a M hi n nay và t ng thu nh pệ ế ố ớ ạ ứ ủ ỹ ệ ổ ậ
qu c dân tình theo đàu ng i và th p h n nhi u. H n n a, th p k đu c a th iố ườ ấ ơ ề ơ ữ ậ ỷ ầ ủ ờ
k sau chi n tranh l nh l i ch ng ki n m t th ig k phát tr n dài lâu nh t trongỳ ế ạ ạ ứ ế ộ ơ ỳ ể ấ
l ch s c a n c M kho ng cách gi a M và các đi th đc bi t nh Nh tị ử ủ ướ ỹ ả ữ ỹ ố ủ ặ ệ ư ậ
B n và EU vành đc m r ng và s tr nh l ch l n trong t c đ phát tri n kinhả ượ ở ộ ự ờ ệ ớ ộ ộ ể
t . T năm 1990 đn 1998, kinh t m tăng đn 27 % g n nh g p đôi so v iế ừ ế ế ỹ ế ấ ư ấ ớ
EU 15% và Nh t B n 9%. M có kh năng duy trì đc v trí siêu c ng c aậ ả ỹ ả ượ ị ườ ủ
mình ít nh t trong nhi u th p k t i . N n kinh t M v n là n n kinh t có s cấ ề ậ ỷ ớ ề ế ỹ ẫ ề ế ứ
c nh tranh m nh nh t trên th gi i . M gi vai trò ch đo trong các t ch c tàiạ ạ ấ ế ớ ỹ ữ ủ ạ ổ ứ
chính, th ng m i th gi i nh ,MF, WTO, WB, ….N n kinh t M là n n kinhươ ạ ế ớ ư ề ế ỹ ề
t có s c c nh tranh m nh nh t trên th gi i. M cũng là n c đi đu trong lĩnhế ứ ạ ạ ấ ế ớ ỹ ướ ầ
v c tài chính và ti n t đng đô la M chi m h n 60 % giao d ch th ng m iự ề ệ ồ ỹ ế ơ ị ươ ạ
toàn c u . Đng đla cũng là đng ti n d tr c a h u h t các n c trên thầ ồ ụ ồ ề ự ữ ủ ầ ế ướ ế
gi i.V i ngu n tài nguyên thiên nhiên phong phú ti m l c kinh t c a M vôớ ớ ồ ề ự ế ủ ỹ
cùng to l n . Nh ng y u t thúc đy tăng tr ng kinh t d i tác đng c aớ ữ ế ố ẩ ưở ế ướ ộ ủ
thành t u khoa h c công ngh toàn c u hoá và chính sách kinh t và vĩ mô cóự ọ ệ ầ ế

hi u qu làm cho chu k tăng tr ng kinh t c a m kéo dài và b n v ng h nệ ả ỳ ưở ế ủ ỹ ề ữ ơ
chù k suy thoái gi m h n m t cách đáng k nh th i g n đây kéo dài chỳ ả ơ ộ ể ư ờ ầ ỉ
kho ng 2 quý, ngay c duúi tác đng c a v kh ng b 11-9. Đăc bi t công nghả ả ộ ủ ụ ủ ố ệ ệ
tin h c và ng d ng c a nó dã góp ph n tăng lăng su t lao đng đáng k và làmọ ứ ụ ủ ầ ấ ộ ể
cho “n n kinh t m i” c a M duy trì đc tăng tr ng trong khi m t lo t cácề ế ớ ủ ỹ ươ ưở ộ ạ
n n kinh t châu Á Thái Bình D ng lâm vào kh ng ho ng tr m tr ng. Cănề ế ở ươ ủ ả ầ ọ
c vào m c tăng tr ng hi n nay kho ng 3% và d báo trong th i gian t i 4%ứ ứ ưở ệ ả ự ờ ớ
M v n ti p t c là n n kinh t l n nh t th gi i trong vòng m y th p k t i .ỹ ẫ ế ụ ễ ế ớ ấ ế ớ ấ ậ ỷ ớ
S c m nh quân s c a M đng đu trên th gi i. Theo Josph Nye, giáoứ ạ ự ủ ỹ ứ ầ ế ớ
s tr ng Đi H c Haward và nguyên tr lý b tr ng qu c phòng M , v mătư ườ ạ ọ ợ ộ ưở ố ỹ ề
quân s , có th nói th gi i là đn c c vì M là n c duy nh t có c vũ khí h tự ể ế ớ ơ ự ỹ ướ ấ ả ạ
nhân xuyên l c đa cũng nh s c manh vô đch,v không quân, h i quân và bụ ị ư ứ ị ề ả ộ
binh. Ch tiêu quân s chi m 37% ch tiêu quân s toàn c u năm 20005. Do m cỉ ư ế ỉ ự ầ ứ
gi m chi ngân sách quân s c a m th p h n so v i các n c khác th i k , sauả ự ủ ỹ ấ ơ ớ ướ ờ ỳ
chi n tranh l nh k t thúc v i kho ng 80% toàn b chi phí trên th gi i dành choế ạ ế ớ ả ộ ế ớ
nghiên c u và phát tri n quân s , M là c ng qu c duy nh t có m t quân s ứ ể ự ỹ ườ ố ấ ộ ự ở
c năm châu l c và có t u ng m nguyên t và t u sân bay c ba đi d ng.ả ụ ầ ầ ử ầ ở ả ạ ươ
Kho vũ khi h t nhân l n nh t c a M trên th gi i M cũng là n c lãnh đoạ ớ ấ ủ ỹ ế ớ ỹ ướ ạ
các liên minh quân s xuyên Đi Tây D ng, NaTo và qua đó duy trì s phự ạ ươ ự ụ
thu c c a các n c Tây Âu vào M v m t chính tr và quân s . châu Á hộ ủ ướ ỹ ề ặ ị ự Ở ệ
th ng Sanfransisco do M thành l p t sau chi n tranh l nh đn nay v n đcố ỹ ậ ừ ế ạ ế ẫ ượ
duy trì và c ng c v ti m năng khoa h c công ngh : s c sáng t o khoa h c kủ ố ề ề ọ ệ ứ ạ ọ ỹ
thu t cua m chi m 40,6% c a t ng chi phÝ toàn c u là 652,7 t USD. Chi phíậ ỹ ế ủ ổ ầ ỷ
cho nghi n c u và phát tri n khoa h c công ngh c a các t p đoàn, công ty Mờ ứ ể ọ ệ ủ ậ ỹ
lên t i 200 t đô la, nhi u h n ngân sách c a toàn b các n c còn l i trên thớ ỷ ề ơ ủ ộ ướ ạ ế
gi i. B ng phát minh khoa h c c a m chi m h n 60% toàn b s b ng phátớ ằ ọ ủ ỹ ế ơ ộ ố ằ

