BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
VIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
NGUYỄN TRÂM ANH
NGHIÊN CỨU H SINH THI HỒ TÂY TRONG
ĐIU KIN BIN ĐI KHÍ HU
LUẬN ÁN TIẾN SỸ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
HÀ NỘI - 2021
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
VIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
NGHIÊN CỨU HỆ SINH HỒ TÂY TRONG
ĐIU KIN BIẾN ĐỔI KHÍ HU
Ngành: Biến đổi khí hậu
Mã số: 9440221
LUẬN ÁN TIẾN SỸ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Tác giả luận án
(Ký, ghi rõ họ tên)
Nguyn Trâm Anh
Giáo viên hướng dẫn 1
(Ký, ghi rõ họ tên)
PGS. TS. Trnh Th Thanh
Giáo viên hướng dẫn 2
(Ký, ghi rõ họ tên)
PGS. TS. Đoàn Hương Mai
HÀ NỘI – 2021
i
MỤC LỤC
M ĐU ................................................................................................................... 1
1. Tính cp thiết và mc tiêu ca lun án ................................................................. 1
1.1 Tính cp thiết ca lun án .............................................................................................. 1
1.2 Mc tiêu ca lun án ...................................................................................................... 2
2. Câu hi nghiên cu ................................................................................................ 2
3. Đi tưng và phm vi nghn cu ........................................................................ 3
3.1 Phm vi nghiên cu ........................................................................................................ 3
3.2 Đối tưng nghn cu .................................................................................................... 3
4. Luận đim nghiên cu ca lun án ....................................................................... 3
5. Nhng đng gp mi ca lun án ......................................................................... 5
6. ngha khoa hc và thc tin............................................................................... 5
7. Cu trc ca lun án .............................................................................................. 6
CHƯƠNG 1: TNG QUAN TÀI LIU V NGHIÊN CU NH HƯNG
BIẾN ĐI KHÍ HẬU ĐN H SINH THI H .............................................. 7
1.1Tng quan v tác đng ca biến đi khí hu đối vi h sinh thái h ................ 7
1.1.1Tác đng biến đổi khí hậu đến các thành phn phi sinh hc ca h sinh thái h đô
th ........................................................................................................................................... 8
1.1.2 nh hưởng biến đi khí hu đến đa dng sinh hc ................................................. 18
1.1.3 Các chiến lưc giảm thiu c đng biến đi khí hu đi vi h sinh thái h ....... 19
1.2 Tng quan các nghn cu trong nưc v h sinh thái và biến đổi khí hu đi
vi h sinh thái H Tây ........................................................................................... 20
1.2.1 Tổng quan vsphát trin hsinh thái HTây ..................................................... 20
1.2.2 Nghiên cu v tác đng ca biến đi khí hậu đối với h đô th Vit Nam H
Tây ....................................................................................................................................... 28
1.3 Tiu kết lun chương 1 ...................................................................................... 31
CHƯƠNG 2: ĐI TƯNG VÀ PHƯƠNG PHP NGHIÊN CU ............. 33
ii
2.1 Đa đim và đối tưng nghiên cu ................................................................... 33
2.1.1 Đa đim nghiên cu ...................................................................................... 33
2.1.2 Đối ng nghn cu ..................................................................................... 36
2.1.3 Đa đim và thi gian thu mu ................................................................................. 37
2.2 Thi gian nghiên cu và ngun s liu ............................................................ 39
2.2.1 Nghiên cu v tính cht khí hu (1960- 2019) ....................................................... 39
2.2.2 Đc đim h sinh thái ................................................................................................ 40
2.3 Phương pp nghiên cu ................................................................................... 41
2.3.1 Phương pháp thu thp s liu ................................................................................... 41
2.3.2 Phương pháp phân tích các chỉ tiêu cht lưng trong phòng thí nghim .............. 43
2.3.3 Pơng pháp x lí s liu ......................................................................................... 44
2.3.4 Các phương pháp đánh giá tổng hp ....................................................................... 44
2.3.5 Phương pháp đánh giá tác đng ca biến đổi khí hu ............................................ 49
2.4 Tiu kết lun chương 2 ...................................................................................... 52
CHƯƠNG 3: KT QU NGHIÊN CU V TC ĐNG CA BIN ĐỔI
KHÍ HU ĐI VI H SINH THI H TÂY .............................................. 53
3.1 Đánh g hin trng và vai trò ca h sinh ti H Tây .................................. 53
3.1.1 Đánh giá hin trng cht ng c H Tây .............................................. 53
3.1.2 Đánh giá cht ng nưc H Tây giai đon 2010 - 2020 ........................... 61
3.1.3 Đánh giá hin trng thành phn thc vt ph du H Tây ....................................... 68
3.1.4 Đánh giá hin trng khu h cá H y .................................................................... 71
3.1.5 Đánh giá các giá tr/chc năng ca dch v h sinh thái H y ........................... 75
3.2 Đánh g mc đ biến đi khí hu khu vc Hà Ni trong 60 năm ............. 81
3.2.1 Xu thế biến đi ca nhit đ trong 60 năm.............................................................. 81
3.2.2 Đánh giá mc đ biến đi lưng mưa trong vòng 60 m ..................................... 86
3.2.3 Các hin tưng thi tiết cc đoan ............................................................................ 88
3.2.4 Kch bn biến đi khí hu và dbáo c đng cho khu vc Hà Ni ..................... 91
iii
3.3 Tác đng ca biến đi khí hu h sinh thái H y ........................................ 93
3.3.1 Nhn din mi quan h gia nhit đ, các tng s dinh ng và s phát trin
ca to.................................................................................................................................. 93
3.3.2 Tác đng ca biến đi khí hu đến s phát trin thc vật phdu .......................... 98
3.3.3 Tác đng ca biến đi k hậu đối vi cht lưng nưc H Tây ......................... 105
3.3.4 Tác đng ca biến đi khí hu đến đa dng khu h cá H y ............................ 109
3.3.5 Tác đng ca biến đi k hậu tới dch v h sinh thái ........................................ 113
3.4 Tiu kết lun chương 3 ................................................................................... 115
CHƯƠNG 4: Đ XUT CC GII PHP GIM THIU TC ĐNG
BIẾN ĐI KHÍ HU ......................................................................................... 119
4.1 Nguyên tc y dng các gii pháp gim thiu tác đng biến đổi khí hu . 119
4.2 Áp dng phương pháp SWOT y dng các gii pháp gim thiu tác đng
ca BĐKH thc đy h sinh thái H Tây phát trin bn vng ......................... 121
4.2.1 Mc tiêu 1. Ki phc và duy tr cht lưng nước ............................................... 121
4.2.2 Mc tiêu 2. Bo tn đa dng sinh hc .................................................................... 124
4.2.3 Mc tiêu 3. Hài hòa vi quá trình đô th ha ti H Tây ...................................... 125
4.3 Đ xut các nhm gii pháp c th ................................................................ 128
4.4 Tiu kết lun chương 4 ................................................................................... 136
KT LUN VÀ KHUYN NGH ................................................................... 138
A. Kết lun............................................................................................................. 138
B. Khuyến ngh ..................................................................................................... 140
DANH MC CÔNG TRNH CA TC GI LIÊN QUAN ĐN LUN
N .......................................................................................................................... 141
TÀI LIU THAM KHO ................................................................................. 142
PH LC ............................................................................................................. 154