Ngủ rừng ở Cúc Phương
Ngoài việc mang trong mình những ức chế đô thị đến độ bỏ phố
lên rừng tìm nơi ở ẩn trong... vài ngày xả “xì-trét”, tôi còn đến với
Cúc Phương với nhiều lý lẽ riêng của một cuộc khám phá thực sự.
Cái không gian rừng của vùng thượng du Bắc bộ lần này mang dấu ấn
riêng. Hẳn là khác cái cảm giác hoang dại của rừng Tây Nguyên hay
Tây Bắc. Cúc Phương ám ảnh tôi bởi cái sâu thẳm và sự đe doạ của
những khối đá vôi ngẫu hứng, những chất liệu đã từng gây nên cái
hiểm trở ngạo nghễ và ngoạn mục của Tam Điệp, Ba Vì...
Cúc Phương xanh, sâu và rậm đến vờn mắt. May mà bên suối sâu, còn
gặp những nhịp cầu in bóng nước phẳng lặng, bên đầm lầy còn gặp
một lòng giếng ngẫu hứng của người Mường xưa và trong vườn cây
mới mọc, thi thoảng lại nhô lên một tấm bia lặng lẽ, hay một tháp chòi
canh vút lên giữa những tán lá xum xuê...
Những bungalow cuối rừng (cách bìa rừng 20km, theo con đường
xuyên rừng chạy giữa hai núi đá vôi) được xem là một không gian của
khách xa trú qua đêm. Bungalow được rừng ôm mang như những đứa
con xinh xắn, nó không phá vỡ cảm giác hoang dại của tổng thể rừng
lại càng không gây ra sự chỏi nhịp dù đây là điểm đến thường xuyên,
trạm dừng của những kẻ ngao du sơn thuỷ. Có những người từng đặt
chân đến Amazon nhưng khi đặt chân lên, kéo lớp chăn nệm trong cái
lạnh buốt đêm rừng mưa Cúc Phương vẫn thấy “rừng núi Việt Nam có
màu và mùi khác”...
Côn trùng sẽ ru bạn ngủ một giấc thật dài trong những giấc mơ lộng
hương rừng, cỏ lạ. Vậy đó, sớm mai ra, mở cửa đã gặp rừng. Một
trong những cảm giác khoan khoái nhất là được ngủ giữa cỏ cây. Cái
cuộc sống trong bungalow hôm nay hẳn chẳng khác cuộc sống của
ông bà mình cách đây 7.000 – 12.000 năm trong những động người
xưa là mấy, có lẽ bởi nó bắt gặp ý nghĩa của sự tìm về và bản quán
nương náu thiên nhiên muôn thuở của loài người.
Cái không gian của những bungalow ở đây trở thành không gian mở.
Kiểu nhà sàn phỏng mô hình chống thú dữ. Và những thảm cỏ xanh tự
nhiên, dưới những tán cây là thảm lá mục bốn mùa ẩm ướt. Ở chung
với rừng, người ra học cách biết mở cửa sổ lúc nắng lên đến đón
hương rừng vào nhà. Học cách không chối từ cỏ cây và không bực bội
bởi thanh âm xung quanh như khi ở đô thị. Một cảm giác thiên nhiên
bên nhà mà dù có tài hoa đến cỡ nào, những kiến trúc sư đô thị cũng
không thể tái tạo được trong căn hộ của mình. Không gì có thể thay
thế được Mẹ thiên nhiên.
Nắng lên trải dài những thảm cỏ và hong khô những bậc thang rêu
cũng là lúc những cửa sổ bungalow mở ra. Rừng bủa vây bạn. Rừng
trước cửa nhà. Rừng ngoài cửa sổ. Sương núi tràn xuống buổi đầu
ngày. Trong không gian bát ngát sương xanh và tiếng chim ấy, trong
ngôi nhà tạm cư sau một đêm, bạn sẽ tìm thấy cảm giác quyến luyến
cỏ cây. Trách chi những bậc từ quan xưa thường tìm rừng để giải mối
khúc mắc nhân tình thế thái! Và cũng trách chi những bậc trích tiên
thường chỉ chọn không gian rừng để xây bồng lai. Một đêm ngủ trong
ngôi nhà giữa rừng sâu Cúc Phương, tôi đã mua được cảm giác của
trích tiên, của ẩn sĩ hay của gã từ quan xưa... Sự đời cứ như mây bay
qua cửa, an nhiên đến lạ lùng.
Ở trong rừng sâu, nghe gió rừng vẳng câu hát Văn Cao: “Từng hẹn
mùa xưa cùng xây nhà bên suối...”