Nguyễn Diệu Thảo: Sáng Tạo Trên Nền Tảng
Văn Hóa Ẩm Thực Dân Gian
Cộng tác thường xuyên với một số tờ báo chuyên về ẩm thực, làm tư vấn
cho các nhà hàng lớn, tham gia các lễ hội ẩm thực
quốc tế, nhân vật chính của chương trình Khéo
tay hay làm phát đều đặn hàng tuần trên sóng Đài
Truyền hình TP.HCM hơn 10 năm nay, chị
Nguyễn Diệu Thảo trông trẻ hơn nhiều so với tuổi
46.
Không phải là doanh nhân nhưng chị giúp cho nhiều doanh nhân thành công
khi họ mở nhà hàng. Công việc ngổn ngang, lại đang trong giai đoạn hoàn
tất luận án tiến sĩ nhưng chị vẫn cố gắng dành cho chúng tôi một cuộc hẹn
tại nhà riêng.
Thành danh trong lĩnh vực ẩm thực nhưng công việc chính của chị là giảng
dạy tại khoa Sư phạm Kỹ thuật, ngành Kinh tế gia đình thuộc trường Đại
học Sài Gòn (trước kia là trường Cao đẳng Sư phạm TP.HCM) hơn hai mươi
năm qua. Chị mở đầu cuộc trò chuyện bằng hành trình gắn bó với ngành học
nghe còn khá lạ lẫm này.
Ở các nước phát triển, ngành Kinh tế gia đình đã có từ rất lâu. Còn ở Việt
Nam, ngành học này vẫn chưa được nhiều người biết đến dù nó có từ năm
1977 mà nơi đầu tiên thành lập mã ngành là trường Đại học Sư phạm Kỹ
thuật TP.HCM.
Trước kia, ngành này chỉ tuyển sinh viên nữ, dạy từ cách đi đứng, ăn nói,
nấu nướng, thêu thùa, chăm sóc con cái, trang điểm… mục đích là giúp
người phụ nữ hoàn thiện công dung ngôn hạnh như tiêu chuẩn tứ đức của
người xưa. Có lẽ cũng giống như những người khác, tôi chọn ngành học này
là vì mong muốn khi lấy chồng có thể chăm sóc gia đình riêng của mình thật
tốt. Đó cũng là mơ ước mà tôi theo đuổi suốt thời con gái. Tốt nghiệp, tôi
được phân công về trường Sư phạm Kỹ thuật ngành Kỹ thuật nữ công và
làm việc tại đây. Thời gian đầu, ngoài thời gian đi dạy, tôi vẫn còn nửa buổi
để chăm chút cho mái ấm của mình và thế là rất mãn nguyện rồi.
Hiện nay, do xã hội phát triển, vai trò của người phụ nữ cũng đã có nhiều
thay đổi nên ngành học nhấn mạnh về chữ công nhiều hơn. Bên cạnh công
việc gia đình, phụ nữ thời nay còn đóng góp đáng kể vào thu nhập của gia
đình.
+ Mơ ước giản dị như vậy nhưng thực tế thì chị đã làm được nhiều hơn, đặc
biệt là trong lĩnh vực ẩm thực?
- Thời sinh viên, tôi được đào tạo ở nhiều lĩnh vực. Năm 1983, thời điểm tôi
tốt nghiệp cũng là lúc cả nước ăn cơm độn, lương thực thiếu thốn thì làm gì
có đất cho ẩm thực phát triển. Công việc đầu tiên của tôi là dạy cắt may, rồi
thiết kế thời trang vì nghề này hồi đó đang thịnh. Cắt may hết “ăn khách” thì
tôi chuyển sang dạy cắm hoa. Tiếp đến là dạy trang trí bánh kem trong
khoảng thời gian gần 10 năm. Khi các cửa hàng lớn chuyên về bánh như
Kinh Đô, Đức Phát… xuất hiện ở thành phố, nhận thấy môn này thoái trào là
tôi chuyển sang ẩm thực, tính đến nay cũng đã được gần 11 năm.
+ Nhìn lại toàn bộ quá trình thì dường như nhu cầu của thị trường đã đưa
đẩy chị đến với ẩm thực?
- Đúng. Đi trước có nhiều thuận lợi. Khi nhu cầu vừa xuất hiện thì mức độ
đòi hỏi chưa cao, nhưng nghề dạy nghề, càng ngày tay nghề mình càng khá
lên, theo kịp với tốc độ phát triển của thị trường. Nước lên thì thuyền lên.
+ Nhiều đầu bếp nổi tiếng tại thành phố này khi chuyển sang kinh doanh nhà
hàng đều rất thành công. Chừng nào sẽ đến lượt chị?
- Tôi sẽ không lao vô lĩnh vực kinh doanh. Tôi có cảm giác kinh doanh nằm
ngoài khả năng của mình.
+ Chị tin vào trực giác của mình…
- Trực giác của tôi ít khi sai. Vả lại mục đích tối thượng của kinh doanh là để
làm giàu. Còn…
+ … Chị không ham giàu?
- Tính toán lời lãi, thiệt hơn khiến tôi cảm thấy bất an. Mục đích sống của tôi
là được làm công việc mình thích một cách thoải mái.
+ Kinh doanh nhà hàng cũng như làm dâu trăm họ. Nấu ăn cho một số ít
người (chẳng hạn như trong phạm vi gia đình) khác với việc phục vụ cả
trăm, ngàn lượt khách cùng lúc. Ấy là chưa nói đến chuyện quản lý, rủi ro…
Nấu ăn giỏi không đảm bảo rằng có thể thành công khi kinh doanh nhà
hàng?
- Tất nhiên, nấu bếp và kinh doanh là hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau. Nấu
ăn giỏi, món ăn ngon chỉ là một trong những yếu tố thành công trong lĩnh
vực này.
+ Xem ra làm tư vấn khỏe hơn?
- Cũng không hẳn. Tôi mới chuyển qua làm tư vấn được mấy năm nay.
Trước đó, ngoài dạy nấu ăn, tôi làm food stylish trong một thời gian khá dài.
Food stylish hiểu nôm na là bày biện món ăn làm sao cho đẹp, cho có phong
cách. Nấu món ăn ngon chưa đủ, mà còn phải biết trang trí món ăn sao cho
thật hấp dẫn.
Ở các nước phát triển, food stylish là một nghề và là công việc riêng biệt,
không nhất thiết phải là đầu bếp. Cách nay 10 năm, việc bắt đầu vào nghề
này rất khó. Đơn giản vì không có nơi nào dạy cả, muốn làm thì tự mày mò
mà học, rồi nghề dạy nghề. Làm tư vấn thì ít bị sức ép từ những công việc