Tuyn tp Hi ngh Khoa hc thường niên năm 2024. ISBN: 978-604-82-8175-5
419
NHẬN THỨC CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỶ LỢI VỀ TẦM QUAN TRỌNG
CỦA HÀNH VI VĂN HOÁ HỌC ĐƯỜNG
Vũ Huy Vĩ
Trường Đại hc Thy li, email: vuhuyvi@tlu.edu.vn
1. GIỚI THIỆU CHUNG
Văn hoá học đường (VHHĐ) hệ thống
những giá trị giúp định hướng, điều chỉnh thái
độ, hành vi, cách ứng xử của người quản
giáo dục, cán bộ, người dạy và người học theo
hướng tích cực. VHHĐ giúp nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện, phòng ngừa các
hành vi lệch chuẩn, tạo động lực cho cả người
dạy người học, đồng thời cũng thể hiện
bản sắc góp phần xây dựng thương hiệu
của nhà trường. Trường Đại học Thuỷ lợi
được thành lập từ năm 1959, là ngôi trường có
bề dày truyền thống. Mục tiêu của nhà trường
đến năm 2050 trở thành một trong 10 trường
đại học hàng đầu Việt Nam trong các lĩnh
vực kỹ thuật, công nghệ kinh tế. Để thực
hiện được mục tiêu đó, nhà trường cần phải
thực hiện nhiều giải pháp khác nhau. Một
trong những giải pháp đó nâng cao VHHĐ
cho người học. Để nâng cao VHHĐ cho người
học thì cần phải những nghiên cứu, đánh
giá về VHHĐ. Bài viết này sẽ đi vào tìm hiểu
thực trạng nhận thức của sinh viên Trường
Đại học Thuỷ lợi về tầm quan trọng của hành
vi văn hoá học đường (HVVHHĐ.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng
một số phương pháp nghiên cứu sau:
(1) Phương pháp nghiên cứu thuyết: hệ
thống hóa, phân tích, tổng hợp các tài liệu về
văn hoá học đường.
(2) Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:
khảo sát 485 sinh viên từ năm thứ nhất đến
năm thứ của tất cả các khoa trong Trường
Đại học Thuỷ lợi thông qua google form.
(3) Phương pháp thống toán học, phân
tích đánh giá số liệu: Để xử số liệu thu
được, đưa ra những kết luận chính xác cho đề
tài nghiên cứu.
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. Khái niệm hành vi văn hoá học đường
3.1.1. Khái nim Văn hoá
Văn hoá một khái niệm rất nhiều
định nghĩa khác nhau. Trong bài viết này,
chúng tôi xin giới thiệu một vài định nghĩa
hay được trích dẫn trong nghiên cứu.
Theo T đin tiếng Vit, văn hoá “tổng
thể nói chung những giá trị vật chất tinh
thần do con người sáng tạo ra trong quá trình
lịch sử” [1].
Theo tác giả Trần Ngọc Thêm: “Văn hóa
hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất tinh
thần do con người sáng tạo tích lũy qua
quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương
tác giữa con người với môi trường tự nhiên
và xã hội của mình” [2].
Theo Ch tch H Chí Minh:Vì l sinh
tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài
người mới sáng tạo phát minh ra ngôn
ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học,
tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ
sinh hoạt hằng ngày về mặc, ăn, các
phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng
tạo và phát minh đó tức là văn hóa” [3].
Theo UNESCO: “Văn hóa tập hợp các
đặc trưng tiêu biểu về tinh thần, vật chất, tri
Tuyn tp Hi ngh Khoa hc thường niên năm 2024. ISBN: 978-604-82-8175-5
420
thức xúc cảm của hội hoặc một nhóm
người trong hội; văn hóa không chỉ bao
gồm văn học nghệ thuật, mà còn cả phong
cách sống, phương thức chung sống, các hệ
giá trị, truyền thống và niềm tin”.
Như vậy, từ những định nghĩa văn hoá của
các tác giả nói trên thể hiểu: Văn hoá là
toàn b nhng giá tr vt cht và tinh thn do
con người sáng to ra trong quá trình sng.
3.1.2. Khái nim văn hoá hc đường
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “VHHĐ
là hệ các chuẩn mực, giá trị giúp cán bộ quản
lý nhà trường, thầy cô giáo, các vị phụ huynh
các em học sinh, sinh viên các cách
thức suy nghĩ, tình cảm, hành động tốt đẹp”.
Theoc gi Đào Duy Quát: Văn hóa học
đường hệ thống các giá trị chuẩn mực
được kiến tạo và không ngừng hoàn thiện qua
các quá trình tương tác ứng xử giữa nhà quản
lý giáo dục, cán bộ giảng viên, giáo viên, học
sinh sinh viên các cộng đồng với nhau
trong hoạt động dạy học, trong các hoạt
động của các tổ chức chính trị - hội trong
trường học trong các hoạt động ngoại
khóa nhằm giáo dục, bồi dưỡng, xây dựng
thế hệ trẻ trong các nhà trường phát triển toàn
diện: nhân cách, đạo đức, trí tuệ, năng lực
sáng tạo, thể chất, tâm hồn, trách nhiệm
hội, nghĩa vụ công dân, ý thức tuân thủ pháp
luật, tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc,
lương tâm trách nhiệm của mỗi người với
bản thân mình, với gia đình, cộng đồng,
hội và đất nước”.
Như vậy thể hiểu, VHHĐ hệ thống
những giá trị giúp định hướng, điều chỉnh
nhận thức, thái độ, hành vi, cách ứng xử của
người quản giáo dục, cán bộ, giáo
viên/giảng viên, của học sinh/sinh viên theo
hướng tích cực. Văn hóa học đường môi
trường văn hóa đặc biệt quan trọng để rèn
luyện nhân cách giáo dục thế hệ trẻ Việt
Nam thành những con người phát triển toàn
diện đức-trí-thể-mỹ, lòng yêu nước, tinh
thần tự hào tự tôn dân tộc, có ý thức trách
nhiệm với đất nước, cộng đồng, gia đình
bản thân.
3.2. Nhận thức của sinh viên Trường
Đại học Thuỷ lợi về tầm quan trọng của
hành vi văn hoá học đường
Để tìm hiểu nhận thức của sinh viên Trường
Đại học Thuỷ lợi về tầm quan trọng của hành
vi văn hoá học đường, nghiên cứu đã tiến
hành khảo sát 485 sinh viên của trường và đưa
ra hai câu hỏi: “Văn hoá học đường gì?”.
Với câu hỏi này, nghiên cứu tập trung tìm
hiểu sự hiểu biết của sinh viên về khái niệm
văn hóa học đường, chỉ khi sinh viên hiểu
đúng khái niệm, biểu hiện của hành vi văn hóa
học đường thì mới thấy được ý nghĩa của từng
hành vi; câu hỏi thứ hai “Văn hoá học đường
quan trọng đối với sinh viên không? Câu
hỏi nhằm mục đích tìm hiểu mức độ quan
trọng trong nhận thức của sinh viên về
VHHĐ, bởi theo chúng tôi, khi các em thấy
được tầm quan trọng ý nghĩa của chắc
chắn sẽ tác động đến hành vi của các em.
Với câu hỏi thứ nhất “Văn hoá học đường
gì?”, chúng tôi thu nhận được một số câu
trả lời như sau:
- VHHĐ cách ứng xử văn minh trong
môi trường học đường.
- VHHĐ thái độ ứng xử, giao tiếp với
mọi người xung quanh với bản thân, thái
độ học tập.
- VHHĐ môi trường thể hiện nhân cách
và rèn luyện sự tử tế của mỗi người trong học
tập và giáo dục.
- VHHĐ các giá trị văn hóa trong học
đường, như ý thức, cách ứng xử giao tiếp,
tính gương mẫu, nề nếp, thực hiện đúng
chuẩn mực các quy định trong học đường.
- VHHĐ kính trọng thầy cô, bạn bè, tôn
trọng truyền thống học tập, hoạt động của
trường lớp, tham gia hoạt động ngoại khóa do
nhà trường tổ chức.
- VHHĐ những giá trị, hành vi quy
tắc hội tồn tại trong môi trường học
đường, bao gồm cả các phong tục, truyền
thống quan hệ giữa các thành viên trong
cộng đồng học đường.
- VHHĐ tác phong đi đứng nghiêm
chỉnh, ăn mặc, nói năng đúng chuẩn mực.
Tuyn tp Hi ngh Khoa hc thường niên năm 2024. ISBN: 978-604-82-8175-5
421
- VHHĐ là các chuẩn mực, giá trị giúp nhà
trường, thầy giáo, phụ huynh học sinh,
sinh viên các cách thức suy nghĩ, tình
cảm, hành động tốt đẹp.
- VHHĐ những hành vi tốt trong môi
trường học đường, tốt với bản thân với
mọi người xung quanh.
Như vậy, mặc rất nhiều câu trả lời,
nhưng chúng không hề mâu thuẫn với nhau
mà bổ sung cho nhau. Các câu trả lời tập trung
vào việc coi hành vi n hóa học đường
những hành vi tích cực, các chuẩn mực, các
giá trđạo đức, hành vi ứng xử với bản thân
và mối quan hệ giữa sinh viên với thầy cô, bạn
bè trong môi trưng đi hc. Kết qu cũng
cho thấy sinh viên đã hiểu được đúng bản chất
và các hiểu hiện của văn hoá học đường.
Với câu hỏi thứ hai: “Văn hoá học đường
quan trọng đối với sinh viên không?”. Kết
quả khảo sát thu được như sau:
Biểu đồ 1. Mức độ quan trọng
của VHHĐ đối với sinh viên
Kết quả nghiên cứu biểu đồ trên cho
thấy, 91,1% cho rằng hành vi văn hóa học
đường rất quan trọng, chỉ 8,9 % đánh giá
mức độ quan trọng của hành vi văn hóa học
đường mức bình thường, đặc biệt không
sinh viên nào lựa chọn mức độ không quan
trọng. Như vậy, có thể thấy, đại đa số sinh viên
đều nhận thức được tầm quan trọng của
HVVHHĐ cho rằng HVVHHĐ vai trò
rất quan trọng đối với các em trong môi
trường đại học. Theo các em, HVVH thể hiện
trình độ nhận thức, năng lực, cách thức ứng xử
của bản thân sinh viên với môi trường xung
quanh trong các mối quan hệ. Khi bước
chân vào đại học, bản thân các em đã trình
độ nhất định đã dần trưởng thành. Hành vi
ứng xử trong môi trường đại học sẽ hình thành
thói quen cách ứng xử của các em sau này.
Việc nhận thức đánh g đúng được tầm
quan trọng sẽ giúp các em luôn ý thức về hành
vi của mình trong mọi mối quan hệ hình
thành thói quen, hành vi tốt ở các em.
4. KẾT LUẬN
Kết quả nghiên cứu 485 sinh viên cho
thấy: phần lớn sinh viên đã hiểu được khái
niệm VHHĐ biểu hiện của HVVHHĐ.
Các em đều cho rằng HVVHHĐ những
hành vi tích cực, các chuẩn mực, các giá trị
đạo đức, hành vi ứng xử với bản thân các
mối quan hệ của bản thân với thầy cô, bạn
trong môi trường đại học. Kết quả nghiên cứu
cũng cho thấy, đại đa số sinh viên đều nhận
thức được tầm quan trọng của HVVHHĐ
cho rằng HVVHHĐ vai trò rất quan trọng
đối với các em. Theo các em, HVVH thể hiện
trình độ nhận thức, năng lực, cách thức ứng
xử của bản thân sinh viên với môi trường
xung quanh và trong các mối quan hệ. Những
hành vi đó sẽ hình thành thói quen cách
ứng xử của các em sau này. Việc nhận thức
đánh giá đúng được tầm quan trọng của
HVVHHĐ sẽ giúp các em luôn ý thức về
hành vi của mình trong các mối quan hệ
hình thành thói quen, hành vi tốt ở các em.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Hoàng Phê (2019). Từ điển tiếng Việt.
Nội: NXB Hồng Đức.
[2] Trần Ngọc Thêm. (2023) Cơ sở văn hoá
Việt Nam. Nội: NXB Đại học Quốc gia
Hà Nội.
[3] Hồ Chí Minh toàn tập, tập 3 (2011).
Nội: NXB Chính trị Quốc gia.