Những trục trặc có thể xảy ra với cáp
HDMI
Về mặt công nghệ, các loại cáp HDMI đắt tiền không khác biệt về chất
lượng hình ảnh lẫn âm thanh so với loại cáp rẻ tiền hơn.
Hiện nay bạn có thể mua một sợi cáp HDMI dài 2 mét với giá chỉ hơn 100
nghìn đồng. Tuy nhiên, trên thị trường cũng có những loại cáp hàng trăm,
hàng triệu hay hàng chục triệu đồng. Những người bán hàng, các cửa hàng
bán lẻ và nhất là các nhà sản xuất dây cáp đều muốn bạn tin rằng bạn sẽ có
được chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt hơn với những loại cáp HDMI đắt
tiền hơn.
Các hãng sản xuất lớn và nhỏ đã tiếp thị các loại cáp HDMI của họ với nhiều
tính năng ưu việt, và đa số đều hoàn toàn phóng đại với khách hàng về “lợi
điểm” sản phẩm. Tệ hơn nữa, do tiềm năng lợi nhuận của các loại cáp này
rất lớn nên các cửa hàng bán lẻ đều đưa ra các loại cáp HDMI cao cấp với hy
vọng “qua mặt” được người mua để chi số tiền nhiều hơn cần thiết.
Thực tế, về công nghệ, các loại cáp HDMI đắt tiền chẳng có khác biệt gì về
chất lượng hình ảnh so với loại cáp rẻ tiền hơn.
Tín hiệu
Cáp chủ yếu được dùng để truyền tín hiệu. HDMI dùng công nghệ truyền tín
hiệu vi sai chuyển đổi tối thiểu TMDS (Transition Minimized Differential
Signaling).
Công nghệ TMDS có 2 điều cơ bản mà bạn cần nắm. Trước tiên là các mã
số nhị phân 1 và 0 tại nguồn phát (nghĩa là đầu đĩa Blu-ray hay hộp tín hiệu
cáp/vệ tinh HD) không giống các mã nhị phân mà TV của bạn dùng để tái
tạo hình ảnh, hay ít ra là nó không có cùng thứ tự. Trước khi gửi tín hiệu ra
qua cổng xuất HDMI, các mã nhị phân được sắp xếp lại để giảm thiểu số lần
chuyển đổi. Do đó, thay vì 10101010, quá trình truyền có thể là 11110000.
Nếu bạn thực sự thích môn toán, bạn sẽ thấy quá trình thực hiện này quả là
tuyệt vời, nhưng bạn cũng không cần phải hiểu hết cả khái niệm này.
Dù quá trình chuyển đổi này khác thường, nhưng nó sẽ giúp cho dữ liệu
truyền đi có thể được tái tạo lại ở màn hình hiển thị.
Yếu tố thứ nhì của công nghệ TMDS là dây cáp HDMI. Mỗi dây cáp HDMI
đúng ra là tập hợp nhiều sợi đồng nhỏ. Có 2 phiên bản của dữ liệu được
truyền qua các sợi đồng khác nhau. Một phiên bản là dữ liệu lệch pha với tín
hiệu “thật”. TV sẽ nhận tất cả mọi dữ liệu, đưa tín hiệu lệch pha về lại pha,
sau đó so sánh tín hiệu này với tín hiệu thật. Mọi tín hiệu nhiễu bị nhiễm
trên đường truyền sẽ bị lệch pha, do đó bị triệt tiêu và bỏ qua một cách hiệu
quả.
Nếu bạn hiểu biết về âm thanh, hiện tượng này cũng tương tự như cách vận
hành của loại cáp XLR cân bằng.
Công nghệ TMDS hoạt động rất hiệu quả, cho phép các loại cáp ngắn và dài
mang một khối lượng dữ liệu khá dầy. Điều này cũng có nghĩa là cáp loại rẻ
tiền cũng tốt như loại đắt tiền.
Với tín hiệu HDMI, bạn có thể thấy một số tình huống trục trặc xảy ra, ngoài
trường hợp tín hiệu nhận được hoàn hảo, hoặc tín hiệu không tốt hoặc bạn
không nhận được gì cả. Nếu hình ảnh có được có vẻ chính xác và không bị
sai sót về âm thanh lẫn hình ảnh, bạn đã nhận được mọi thứ được truyền đến.
Nếu cáp bị lỗi, hay đường truyền quá dài với loại cáp không đúng chuẩn,
bạn sẽ không thấy hình ảnh nào cả.
Hình ảnh
Như các bạn đã biết, các mã nhị phân của hình ảnh HD được truyền từ
nguồn phát đến TV. Nếu đường truyền ngắn và bạn không thấy được hình
ảnh, thì có thể cáp bị lỗi và gây trục trặc. Nếu đường truyền dài, có thể là do
một loại nhiễu nào đó hay do cáp kém chất lượng, nên chất lượng của tín
hiệu bị giảm đến độ TV không thể xử lý được.
Ở điểm này, bạn đang gặp tình huống lỗi kỹ thuật số. Kết quả có khả năng
xảy ra nhiều nhất là bị lốm đốm như trong ảnh sau.
Các điểm lốm đốm không phải lúc nào cũng dày đặc. Cũng có trường hợp ít
trầm trọng hơn. Hãy chú ý các điểm này vẫn là các điểm lạ, cho thấy cáp
không thể truyền tín hiệu được. Cùng đĩa Blu-ray như trên, phát bằng đầu
đĩa Blu-ray khác trên cùng máy chiếu. Các màu khác nhau thấy trong các
đốm là do máy ảnh khi chụp.
Có vẻ trông giống như tuyết hay nhiễu tĩnh điện. Tín hiệu mà TV nhận được
không đủ để thể hiện được các điểm ảnh chính xác. TV của bạn thật sự
muốn hiển thị cho bạn một hình ảnh nên nó thể hiện phần còn lại của video
mà không có các điểm ảnh xấu. Các điểm lạ này khó có thể xuất hiện dù
đường truyền khá dài. Cũng có trường hợp là bạn sẽ hoàn toàn không thấy
được tín hiệu nào cả.
Khái niệm về khác biệt chất lượng hình ảnh chỉ là khái niệm của thời còn
dùng màn hình CRT công nghệ analog, chứ không đúng cho màn hình LCD
digital thời nay. Các loại cáp kết nối không có nhiệm vụ tạo ra nhiệt độ màu
khác nhau, thay đổi độ tương phản hay làm gì khác đối với chất lượng hình
ảnh. Tất cả đều do nguồn phát và màn hình.
Ở điểm này, vài người trong số các bạn có thể cho rằng “điểm lốm đốm là
nhiễu”. Không phải vậy, các điểm lốm đốm là trường hợp không truyền
được tín hiệu và cần phải có một dây cáp HDMI mới. Nếu thấy đốm, bạn
cần phải thay cáp khác.
Một lỗi khác có thể thấy là không bảo vệ được bản sao nội dung kỹ thuật số
băng thông cao HDCP (high-bandwidth digital content protection), trường
hợp này sẽ thấy hình ảnh bị tuyết hoàn toàn, hay hình ảnh chập chờn.
Trường hợp này khó xảy ra vì công nghệ TMDS thường bị lỗi hơn là kênh
HDCP yêu cầu trao đổi tín hiệu “bắt tay”.
Âm thanh
Nhiều hãng sản xuất tuyên bố rằng cáp HDMI của họ cho ra âm thanh tốt
hơn các loại cáp HDMI khác. Có hãng thậm chí cho rằng, đó là vì cáp của
họ không có tính năng sửa lỗi trên phần âm thanh và có thể truyền được hết
tất cả dữ liệu.
Trước tiên, điều này không đúng. Âm thanh truyền qua cáp HDMI thật sự có
tính năng sửa lỗi nhiều hơn tín hiệu video. Nhưng dù không phải như vậy,
điều trên vẫn hoàn toàn vô lý. Hãng Dolby có tính năng sửa lỗi rộng rãi tích
hợp trong bộ mã hóa (codec) của hãng.
Nói một cách khác, nếu bạn truyền luồng bit Dolby Digital Plus, TrueHD,
hay bất kỳ luồng bit nào từ đầu đĩa Blu-ray, dữ liệu truyền vào bộ DAC
chuyển đổi kỹ thuật số sang tương tự trong đầu nhận của bạn đều giống nhau
từng bit như trên đĩa. Công nghệ DTS (Digital Theater System) cũng vận
hành theo cách tương tự như thế. Đắt hay rẻ không phải do cáp khi nói về
truyền tín hiệu Dolby hay DTS.