Ôn t p môn lu t kinh tậ ậ ế
gi i quy t tranh ch pả ế ấ
Theo lu t pháp hi n hành c a Vi t Nam, vi c gi i quy t tranh ch p kinh t đ c th cậ ệ ủ ệ ệ ả ế ấ ế ượ ự
hi n b ng m t trong hai con đ ng: M t là, gi i quy t t i Toà án Nhân dân theo quyệ ằ ộ ườ ộ ả ế ạ
đ nh c a B lu t T t ng dân s ; hai là, gi i quy t b ng tr ng tài theo quy đ nh c aị ủ ộ ậ ố ụ ự ả ế ằ ọ ị ủ
Pháp l nh Tr ng tài th ng m i, Ngh đ nh s 25/2004/NĐ-CP ngày 15/01/2004 c aệ ọ ươ ạ ị ị ố ủ
Chính ph . ủ
Nh v y, khi x y ra tranh ch p các bên có th đ a v vi c ra toà án ho c tr ng tài đư ậ ả ấ ể ư ụ ệ ặ ọ ể
gi i quy t. Hai con đ ng này có s khác bi t c b n, tuy k t qu cu i cùng đ u cóả ế ườ ự ệ ơ ả ế ả ố ề
th đ c th c thi b ng c quan thi hành án.ể ượ ự ằ ơ
Toà án là c quan xét x c a Nhà n c, nhân danh n c CHXHCN Vi t Nam quy tơ ử ủ ướ ướ ệ ế
đ nh đ a v tranh ch p ra xét x theo trình t T t ng dân s đ c quy đ nh trong Bị ư ụ ấ ử ự ố ụ ự ượ ị ộ
lu t T t ng dân s . Quá trình t t ng nh v y, đ ng nhiên là ph i ch t ch , v iậ ố ụ ự ố ụ ư ậ ươ ả ặ ẽ ớ
nhi u th t c t t ng r m rà, th i gian kéo dài; xét x công khai; án đ c tuyênề ủ ụ ố ụ ườ ờ ử ượ
không tuỳ thu c ý chí các bên mà là k t qu ngh án c a H i đ ng xét x ; án đã tuyênộ ế ả ị ủ ộ ồ ử
dù có quy n kháng cáo, nh ng “g ” đ c không ph i d . ề ư ỡ ượ ả ễ
Trong khi đó, tr ng tài th ng m i là m t t ch c phi Chính ph , ch nh n gi i quy tọ ươ ạ ộ ổ ứ ủ ỉ ậ ả ế
các v tranh ch p khi các bên có tho thu n b ng văn b n v vi c ch n tr ng tài. Quáụ ấ ả ậ ằ ả ề ệ ọ ọ
trình gi i quy t, đ c th c hi n theo nguyên t c “phân x tr ng tài” phù h p v i quyả ế ượ ự ệ ắ ử ọ ợ ớ
đ nh trong Pháp l nh tr ng tài th ng m i và quy ch c a T ch c tr ng tài mà cácị ệ ọ ươ ạ ế ủ ổ ứ ọ
bên đã l a ch n. Th t c gi i quy t có nhi u m t ng c v i t t ng toà án. ự ọ ủ ụ ả ế ề ặ ượ ớ ố ụ
u, nh c đi m c a gi i quy t tranh ch p b ng tr ng tài so v i gi i quy t t i toàƯ ượ ể ủ ả ế ấ ằ ọ ớ ả ế ạ
án
Th c t cho th y, gi i quy t tranh ch p b ng tr ng tài th ng m i có nh ng ự ế ấ ả ế ấ ằ ọ ươ ạ ữ uư
đi mể v t tr i so v i gi i quy t tranh ch p t i toà án. Nh ng u đi m đó là: ượ ộ ớ ả ế ấ ạ ữ ư ể
- Đ cao ý ch t do tho thu n c a các bên tranh ch p;ề ỉ ự ả ậ ủ ấ
- Th t c gi i quy t tranh ch p th ng m i đ n gi n, không có nhi u công đo n tủ ụ ả ế ấ ươ ạ ơ ả ề ạ ố
t ng, nhanh, g n, linh ho t đáp ng đòi h i ho t đ ng th ng m i c a các bên có liênụ ọ ạ ứ ỏ ạ ộ ươ ạ ủ
quan;
- N i dung tranh ch p và danh tính c a các bên đ c gi kín, đáp ng nhu c u tin c yộ ấ ủ ượ ữ ứ ầ ậ
trong quan h th ng m i. Đi u đó, có ý nghĩa l n trong đi u ki n c nh tranh;ệ ươ ạ ề ớ ề ệ ạ
- Các bên đ ng s đ c t do l a ch n tr ng tài viên. Cách th c l a ch n tr ng tàiươ ự ượ ự ự ọ ọ ứ ự ọ ọ
và H i đ ng tr ng tài phát huy tính dân ch , khách quan trong quá trình t t ng;ộ ồ ọ ủ ố ụ
- Tr ng tài viên - ng i ch trì phân x tranh ch p, có chuyên môn sâu và kinh nghi mọ ườ ủ ử ấ ệ
gi i quy t đ i v i lĩnh v c c a v tranh ch p;ả ế ố ớ ự ủ ụ ấ
- Quy t đ nh tr ng tài đ c th c hi n ngay, đáp ng yêu c u khôi ph c nhanh nh ngế ị ọ ượ ự ệ ứ ầ ụ ữ
t n th t v ti n, hàng trong kinh doanh th ng m i. Quy t đ nh tr ng tài là quy t đ nhổ ấ ề ề ươ ạ ế ị ọ ế ị
cu i cùng và có hi u l c pháp lu t, nh b n án c a toà án;ố ệ ự ậ ư ả ủ
- T t ng tr ng tài không b ràng bu c v m t lãnh th , nghĩa là các bên mu n ch nố ụ ọ ị ộ ề ặ ổ ố ọ
trung tâm tr ng tài nào cũng đ c, b t k đ a ch c a h đâu;ọ ượ ấ ể ị ỉ ủ ọ ở
- Tuy là chung th m, nh ng t t ng tr ng tài không đ t v n đ c ng ch thi hành,ẩ ư ố ụ ọ ặ ấ ề ưỡ ế
nên bên đ ng s nào không ch p nh n phán quy t c a tr ng tài thì có th ki n ra toàươ ự ấ ậ ế ủ ọ ể ệ
kinh t theo th t c gi i quy t các v án;ế ủ ụ ả ế ụ
- Quy t đ nh gi i quy t tranh ch p th ng m i b ng tr ng tài ph i đ c các bên thiế ị ả ế ấ ươ ạ ằ ọ ả ượ
hành nhanh chóng, trong th i h n 30 ngày. Quá h n đó, bên đ c thi hành có quy nờ ạ ạ ượ ề
làm đ n yêu c u c quan thi hành án c p t nh, n i có tr s , n i c trú ho c n i có tàiơ ầ ơ ấ ỉ ơ ụ ở ơ ư ặ ơ
s n c a bên ph i thi hành quy t đ nh tr ng tài;ả ủ ả ế ị ọ
- Vi c th ng, thua trong t t ng t i tr ng tài kinh t v n gi đ c m i hoà khí lâu dàiệ ắ ố ụ ạ ọ ế ẫ ữ ượ ố
gi a các bên tranh ch p. Đây là đi u ki n không làm m t đi quan h h p tác kinhữ ấ ề ệ ấ ệ ợ
doanh gi a các đ i tác. B i l t t ng t i tr ng tài là t nguy n;ữ ố ở ẽ ố ụ ạ ọ ự ệ
- Tuy là gi i quy t tranh ch p th ng m i b ng tr ng tài - m t t ch c phi Chính ph ,ả ế ấ ươ ạ ằ ọ ộ ổ ứ ủ
nh ng đ c h tr , đ m b o v pháp lý c a toà án trên các m t sau: Xác đ nh giá trư ượ ỗ ợ ả ả ề ủ ặ ị ị
pháp lý c a tho thu n tr ng tài; gi i quy t khi u n i v th m quy n c a H i đ ngủ ả ậ ọ ả ế ế ạ ề ẩ ề ủ ộ ồ
tr ng tài; ra l nh áp d ng bi n pháp kh n c p t m th i; xét đ n yêu c u hu quy tọ ệ ụ ệ ẩ ấ ạ ờ ơ ầ ỷ ế
đ nh tr ng tài; công nh n và thi hành quy t đ nh tr ng tài.ị ọ ậ ế ị ọ
- Trong quá trình gi i quy t tranh ch p, n u quy n và l i ích c a m t bên b xâm h iả ế ấ ế ề ợ ủ ộ ị ạ
ho c có nguy c xâm h i thì có quy n làm đ n yêu c u toà án áp d ng bi n pháp kh nặ ơ ạ ề ơ ầ ụ ệ ẩ
c p t m th i, nh m: B o toàn ch ng c trong tr ng h p ch ng c b tiêu hu ho cấ ạ ờ ằ ả ứ ứ ườ ợ ứ ứ ị ỷ ặ
có nguy c b tiêu hu ; kê biên tài s n tranh ch p đ ngăn ng a vi c t u tán tài s n;ơ ị ỷ ả ấ ể ừ ệ ẩ ả
c m chuy n d ch tài s n tranh ch p; c m thay đ i hi n tr ng c a tài s n tranh ch p;ấ ể ị ả ấ ấ ổ ệ ạ ủ ả ấ
kê biên và niêm phong tài s n n i g i gi ; phong to tài kho n t i ngân hàng.ả ở ơ ử ữ ả ả ạ
- Vi c đánh giá và s d ng ngu n ch ng c t i các c quan tr ng tài r ng h n, t doệ ử ụ ồ ứ ứ ạ ơ ọ ộ ơ ự
h n, mang tính xã h i h n, t o đi u ki n cho các bên làm sáng t nh ng v n đ nh tơ ộ ơ ạ ề ệ ỏ ữ ấ ề ạ
c m. Trong khi đó, toà án áp d ng các ch ng c đ t t ng b ràng bu c h n v m tả ụ ứ ứ ể ố ụ ị ộ ơ ề ặ
pháp lý, làm cho các bên tham gia t t ng không có c h i làm sáng t h t đ c nhi uố ụ ơ ộ ỏ ế ượ ề
v n đ khúc m c, không th hi n trên các ch ng c “pháp lý”.ấ ề ắ ể ệ ứ ứ
Tuy nhiên, tranh ch p kinh t qua con đ ng tr ng tài cũng có nh ng ấ ế ườ ọ ữ nh c đi mượ ể so
v i tranh ch p t i toà án kinh t . Đó là:ớ ấ ạ ế
- C quan tr ng tài kinh t không có quy n ra l nh kê biên kh n c p t m th i đ i v iơ ọ ế ề ệ ẩ ấ ạ ờ ố ớ
tài s n là đ i t ng tranh ch p. Vi c kê biên ch đ c th c hi n thông qua toà án trênả ố ượ ấ ệ ỉ ượ ự ệ
c s yêu c u c a tr ng tài. Quá trình kê biên theo trình t này có th kéo dài, khôngơ ở ầ ủ ọ ự ể
đ m b o phong t a tài s n k p th i đ phòng ng a vi c t u tán tài s n;ả ả ỏ ả ị ờ ể ừ ệ ẩ ả
- Phán quy t c a tr ng tài, tuy là chung th m, nh ng bên b đ n có th yêu c u toà ánế ủ ọ ẩ ư ị ơ ể ầ
xem xét l i. Nh v y, phán quy t c a tr ng tài nhi u lúc làm cho bên “th ng ki n”ạ ư ậ ế ủ ọ ề ắ ệ
không yên tâm.
Th c tr ng v gi i quy t tranh ch p b ng tr ng tài th ng m i và nguyên nhânự ạ ề ả ế ấ ằ ọ ươ ạ
N u so sánh gi a u và nh c đi m thì vi c gi i quy t tranh ch p kinh t qua tr ngế ữ ư ượ ể ệ ả ế ấ ế ọ
tài là con đ ng t t h n đ i v i các doanh nghi p. Tuy nhiên, đ n nay, s l ng gi iườ ố ơ ố ớ ệ ế ố ượ ả
quy t tranh ch p qua tr ng tài kinh t h t s c nh . T i thành ph Hà N i, tranh ch pế ấ ọ ế ế ứ ỏ ạ ố ộ ấ
kinh t b ng hình th c tr ng tài năm 2005, ch có 13 v , năm 2004, kho ng 10 v . ế ằ ứ ọ ỉ ụ ả ụ ở
TP H Chí Minh - n i có n n kinh t sôi đ ng, s l ng doanh nghi p chi m ph nồ ơ ề ế ộ ố ượ ệ ế ầ
l n so v i c n c, tuy nhiên, s v đ a ra gi i quy t b ng tr ng tài chi m m t t lớ ớ ả ướ ố ụ ư ả ế ằ ọ ế ộ ỷ ệ
nh so v i s l ng tranh ch p x y ra trong đ i s ng th ng m i n c ta. Theoỏ ớ ố ượ ấ ả ờ ố ươ ạ ở ướ
chúng tôi, có ba nguyên nhân c b n sau đây:ơ ả
- Ý th c v pháp lu t c a các doanh nghi p và vi c kinh doanh trong đi u ki n c nhứ ề ậ ủ ệ ệ ề ệ ạ
tranh kh c li t làm cho các ch th trong quan h đ u vi ph m h p đ ng. Trong m tố ệ ủ ể ệ ề ạ ợ ồ ộ
giao d ch, bên này vi ph m vi c này, bên kia sai vi c khác; ho c hôm nay, bên này sai,ị ạ ệ ệ ặ
thì ngày mai, bên kia sai; ng i ta tìm cách th ng thuy t “tay đôi” đ gi i quy t nườ ươ ế ể ả ế ổ
tho , nh m gi quan h làm ăn lâu dài. Vì l đó, vi c đ a nhau ra x lý b ng tr ng tàiả ằ ữ ệ ẽ ệ ư ử ằ ọ
ho c toà án các bên đ u không mu n. Theo s li u c a Phòng kinh t th ng m iặ ề ố ố ệ ủ ế ươ ạ
Vi t Nam, gi i quy t tranh ch p kinh t qua toà án và tr ng tài ch chi m kho ng 90%ệ ả ế ấ ế ọ ỉ ế ả
s l ng các v tranh ch p trong th c t .ố ượ ụ ấ ự ế
- Nhi u doanh nghi p, cá nhân không am hi u nh ng v n đ liên quan đ n t t ngề ệ ể ữ ấ ề ế ố ụ
thông qua con đ ng tr ng tài th ng m i. Tr c đây, trong th i kỳ bao c p, n cườ ọ ươ ạ ướ ờ ấ ở ướ
ta có tr ng tài kinh t nhà n c - c quan này qu n lý h p đ ng kinh t gi a các chọ ế ướ ơ ả ợ ồ ế ữ ủ
th kinh t nhà n c. Nh ng vi c đó đã bãi b lâu. T đó, các doanh nghi p và nhânể ế ướ ư ệ ỏ ừ ệ
dân ch quen tranh ch p b ng con đ ng t t ng t i toà kinh t . Nghiên c u cho th y,ỉ ấ ằ ườ ố ụ ạ ế ứ ấ
h u h t các h p đ ng kinh t ch có quy đ nh hai bi n pháp tranh ch p là t th ngầ ế ợ ồ ế ỉ ị ệ ấ ự ươ
l ng gi i quy t, n u không gi i quy t đ c thì đ a ra gi i quy t t i toà án có th mượ ả ế ế ả ế ượ ư ả ế ạ ẩ
quy n. Trong m t ngàn h p đ ng, ch có m t vài h p đ ng ch đ nh vi c tranh ch pề ộ ợ ồ ỉ ộ ợ ồ ế ị ệ ấ
t i tr ng tài kinh t . Nh v y, ph ng pháp t x và x lý tranh ch p t i toà đã ăn sâuạ ọ ế ư ậ ươ ự ử ử ấ ạ
vào ti m th c c a các doanh nghi p.ề ứ ủ ệ
- Tr ng tài kinh t là t ch c phi Chính ph . Chúng ta s ng trong h th ng chính tr màọ ế ổ ứ ủ ố ệ ố ị
ng i dân nghĩ r ng ch có các quy t đ nh c a Đ ng và Nhà n c m i có hi u l c vàườ ằ ỉ ế ị ủ ả ướ ớ ệ ự
tính kh thi. V i chi u dài c a l ch s , v i th c ti n cu c s ng đã làm cho dân ta nh nả ớ ề ủ ị ử ớ ự ễ ộ ố ậ
th c m t cách không đ y đ v xã h i dân s . Đây là nh n th c v b n i, nh ng l iứ ộ ầ ủ ề ộ ự ậ ứ ề ề ổ ư ạ
nh h ng quan tr ng đ n ho t đ ng c a t ch c phi Chính ph . Th c tr ng này,ả ưở ọ ế ạ ộ ủ ổ ứ ủ ự ạ
ph n l n cũng do các y u t pháp lý gây nên. Pháp l nh v tr ng tài v n còn có nh ngầ ớ ế ố ệ ề ọ ẫ ữ
h n ch , làm gi m hi u l c ho t đ ng c a các trung tâm tr ng tài. M t phán quy tạ ế ả ệ ự ạ ộ ủ ọ ộ ế
c a tr ng tài dù có chính xác đ n đâu cũng c n ph i có m t quy t đ nh công nh n vàủ ọ ế ầ ả ộ ế ị ậ
cho thi hành c a Toà án ho c quy t đ nh c a c quan thi hành án. Quy đ nh này, làmủ ặ ế ị ủ ơ ị
tăng thêm tâm lý e ng i c a các doanh nghi p khi s d ng tr ng tài đ phân x tranhạ ủ ệ ử ụ ọ ể ử
ch p.ấ
- T n t i trong b n thân c a các trung tâm tr ng tài. Th c ti n là nh v y, nh ngồ ạ ả ủ ọ ự ễ ư ậ ư
m ng l i tr ng tài c a chúng ta l i quá th a th t. Đ n th i đi m hi n nay, chúng taạ ướ ọ ủ ạ ư ớ ế ờ ể ệ
ch có th đ m trên đ u ngón tay. Ho t đ ng c a các trung tâm tr ng tài ch d a vàoỉ ể ế ầ ạ ộ ủ ọ ỉ ự
ngu n v n t có c a các nhà sáng l p, ngu n thu t các v tranh ch p. Nh ng các vồ ố ự ủ ậ ồ ừ ụ ấ ư ụ
tranh ch p quá ít i, ngu n thu quá h n h p, h n ch kh năng phát tri n công ngh ,ấ ỏ ồ ạ ẹ ạ ế ả ể ệ
m ng l i, tuyên truy n, đào t o…ạ ướ ề ạ
-Tr ng tài kinh t Nhà n c là c quan Tr ng tài kinh t cao nh t gi i quy t tranhọ ế ướ ơ ọ ế ấ ả ế
ch p h p đ ng kinh t , x lý vi ph m pháp lu t h p đ ng kinh t ; ch đ o, h ngấ ợ ồ ế ử ạ ậ ợ ồ ế ỉ ạ ướ
d n Tr ng tài kinh t các c p áp d ng đúng đ n và th ng nh t pháp lu t trong t t ngẫ ọ ế ấ ụ ắ ố ấ ậ ố ụ
tr ng tài kinh t ; h ng d n th c hi n các văn b n pháp lu t h p đ ng kinh t vàọ ế ướ ẫ ự ệ ả ậ ợ ồ ế
tr ng tài kinh t ; t ng k t th c ti n công tác h p đ ng kinh t và tr ng tài kinh t ;ọ ế ổ ế ự ễ ợ ồ ế ọ ế
xây d ng các d án pháp lu t h p đ ng kinh t và tr ng tài kinh t .ự ự ậ ợ ồ ế ọ ế
Tranh ch p kinh doanh - th ng m i gi a cac doanh nghi p Vi t Nam đ u có thấ ươ ạ ư ệ ệ ề ể
đ c m t trong các bên l a ch n hình th c tr ng tài hay toà án gi i quy t. C quanượ ộ ự ọ ứ ọ ả ế ơ
nào có th m quy n gi i quy t ph thu c vào tho thu n c a các bên. Tuy nhiên,ẩ ề ả ế ụ ộ ả ậ ủ
không ph i tranh ch p nào cũng đ c tr ng tài gi i quy t. Ch nh ng tranh ch p màả ấ ượ ọ ả ế ỉ ữ ấ
trong h p đ ng các bên có tho thu n tr ng tài ho c m c dù trong h p đ ng các bênợ ồ ả ậ ọ ặ ặ ợ ồ
không tho thu n nh ng trong ti n trình gi i quy t tranh ch p (tr c khi đ a đ n Toàả ậ ư ế ả ế ấ ướ ư ế
án) các bên có th ng nh t tho thu n tr ng tài gi i quy t thì khi đó c quan tr ng tàiố ấ ả ậ ọ ả ế ơ ọ
có th m quy n gi i quy t. Nh ng tr ng h p còn l i, Toà án đ ng nhiên có th mẩ ề ả ế ữ ườ ợ ạ ươ ẩ
quy n gi i quy t.ề ả ế
Song, không ph i c có tho thu n tr ng tài là c quan tr ng tài đó có th m quy nả ứ ả ậ ọ ơ ọ ẩ ề
gi i quy t. Các tho thu n tr ng tài ph i là h p l , đúng pháp lu t. Nh ng tr ng h pả ế ả ậ ọ ả ợ ệ ậ ữ ườ ợ
tho thu n tr ng tài không h p pháp thì c quan Toà án s có th m quy n gi i quy t.ả ậ ọ ợ ơ ẽ ẩ ề ả ế
Th c ti n các tranh ch p kinh doanh - th ng m i t i Vi t Nam gi a các doanhự ễ ấ ươ ạ ạ ệ ữ
nghi p Vi t Nam th ng đ c gi i quy t b ng con đ ng toà án vì nh ng lý do sau:ệ ệ ườ ượ ả ế ằ ườ ữ
M t là: các bên không có tho thu n tr ng tài gi i quy t tr c ho c trong quá trìnhộ ả ậ ọ ả ế ướ ặ
phát sinh tranh ch p. Có khi có tho thu n tr ng tài nh ng đi u kho n tho thu n nàyấ ả ậ ọ ư ề ả ả ậ
vô hi u.ệ
Hai là: Tr c đây không có c ch b o đ m thi hành phán quy t c a tr ng tài th ngướ ơ ế ả ả ế ủ ọ ươ
m i. Vì th , các phán quy t này khi đ c ban hành không có hi u l c th c t . Các bênạ ế ế ượ ệ ự ự ế
tranh ch p do đó l i ph i mang đ n c quan toà án gi i quy t. Vì v y, trong m t th iấ ạ ả ế ơ ả ế ậ ộ ờ
gian dài, gi i quy t tranh ch p th ng m i b ng con đ ng tr ng tài Vi t Nam làả ế ấ ươ ạ ằ ườ ọ ở ệ
không hi u qu . Nh ng hi n nay, v i s ra đ i c a B lu t t t ng dân s thì c chệ ả ư ệ ớ ự ờ ủ ộ ậ ố ụ ự ơ ế
đ m b o thi hành phán quy t tr ng tài đã có hi u l c. Nh đó, s l ng các tranhả ả ế ọ ệ ự ờ ố ượ
ch p gi i quy t b ng con đ ng tr ng tài ngày càng tăng do nó có nh ng u đi mấ ả ế ằ ườ ọ ữ ư ể
nh t đ nh (th i gian, th t c, kinh t ,...)ấ ị ờ ủ ụ ế
Ba là: M c dù đã có c ch b o đ m thi hành nh ng tâm lý các doanh nghi p Vi tặ ơ ế ả ả ư ệ ệ
nam khi có tranh ch p v n ng i mang ra c quan tr ng tài sau bao năm ho t đ ng ỳấ ẫ ạ ơ ọ ạ ộ
tr . Trong quá trình chúng tôi xét x , th c ti n có ch ra r ng nhi u doanh nghi pệ ử ự ễ ỉ ằ ề ệ
không có văn hoá kinh doanh nên n u đem tranh ch p ra c quan tr ng tài gi i quy tế ấ ơ ọ ả ế
thì l i ph i ti p t c nh đ n toà án can thi p đ b o đ m c ng ch thi hành phánạ ả ế ụ ờ ế ệ ể ả ả ưỡ ế
quy t, t n kém ti n b c và th i gian.ế ố ề ạ ờ
Đó là lý do vì sao các tranh ch p kinh doanh - th ng m i gi a các doanh nghi p vi tấ ươ ạ ữ ệ ệ
nam ít đ c gi i quy t t i c quan tr ng tài (r t khác l so v i các n c tiên ti n trênượ ả ế ạ ơ ọ ấ ạ ớ ướ ế
th gi i). Nh ng qua nghiên c u và theo dõi, tôi nh n th y trong t ng lai các doanhế ớ ư ứ ậ ấ ươ
nghi p s l a ch n tr ng tài nhi u h n.ệ ẽ ự ọ ọ ề ơ
PHÂN BI T CÁC LO I C PHI U: C PHI U QU , C PHI U PHỆ Ạ Ổ Ế Ổ Ế Ỹ Ổ Ế Ổ
THÔNG VÀ C PHI U U ĐÃI TRONG K TOÁNỔ Ế Ư Ế
Nh chúng ta đã bi t khi ti n hành đ u t ng n h n ho c dài h n, các doanh nghi pư ế ế ầ ư ắ ạ ặ ạ ệ
có th đ u t d i nhi u hình th c khác nhau nh trong đ u t ng n h n (mua cể ầ ư ướ ề ứ ư ầ ư ắ ạ ổ
phi u; trái phi u, tín phi u, kỳ phi u và ti n g i có kỳ h n, cho vay ng n h n và cácế ế ế ế ề ở ạ ắ ạ
hình th c khác ..), và đ u t dài h n (đ u t vào công ty con, đ u t vào công ty đ ngứ ầ ư ạ ầ ư ầ ư ồ
ki m soát, đ u t vào công ty liên k t và các hình th c đ u t dài h n khác cũng d iể ầ ư ế ứ ầ ư ạ ướ
các hình th c mua c phi u, trái phi u, đ u t b ng ti n, tài s n, hàng t n kho …). Thìứ ổ ế ế ầ ư ằ ề ả ồ
trong t t c các hình th c đ u t đó thì vi c đ u t b ng c phi u th ng chi m tấ ả ứ ầ ư ệ ầ ư ằ ổ ế ườ ế ỷ
tr ng nhi u, và có th mua c phi u b ng nhi u lo i khác nhau nh c phi u th ng,ọ ề ể ổ ế ằ ề ạ ư ổ ế ườ
c phi u u đãi và c phi u qu . Trong bài sinh ho t h c thu t này tôi mu n ch raổ ế ư ổ ế ỹ ạ ọ ậ ố ỉ
nh ng đi m khác nhau gi a các lo i c phi u trên và v n đ h ch toán trong k toánữ ể ữ ạ ổ ế ấ ề ạ ế
C phi u là gi y ch ng nh n s ti n nhà đ u t đóng góp vào công ty phátổ ế ấ ứ ậ ố ề ầ ư
hành, c phi u là ch ng ch do công ty c ph n phát hành ho c bút toán ghi s xácổ ế ứ ỉ ổ ầ ặ ổ
nh n quy n s h u m t ho c m t s c ph n c a công ty đó.ậ ề ở ữ ộ ặ ộ ố ổ ầ ủ
Ng i n m gi c phi u tr thánh c đông và đ ng th i là ch s h u c aườ ắ ữ ổ ế ở ổ ồ ờ ủ ở ữ ủ
công ty phát hành.