Phát hiện sớm chứng vàng da ở trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh vàng da cần được phát hiện sớm và đưa ngay đến bác sĩ chuyên khoa
nhi để khám theo dõi, nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời vàng da nặng, dự
phòng biến chứng nhiễm độc thần kinh do bilirubin gián tiếp thấm vào não.
Ths Phạm Diệp Thùy Dương, Giảng viên bộ môn Nhi, ĐH Y dược TP HCM cho
biết, vàng da bệnh lý chỉ chiếm 2-5% trên các trẻ bị vàng da sơ sinh. Cũng vì tỷ lệ
không cao, vàng da bệnh lý thường bị bỏ qua do tưởng nhầm là vàng da sinh lý.
Nếu phát hiện bệnh sớm, chiếu đèn là phương pháp chữa vàng da bệnh lý hữu hiệu.
Vàng da sinh lý thường xuất hiện ngày thứ 2-3 sau sinh, vàng nhạt và không kèm
bất kỳ triệu chứng nào khác. Bệnh chỉ thoáng qua rồi tự khỏi (trong vòng một
tuầnở trẻ đủ thángvà 2 tuần ở trẻ non tháng) thì vàng da bệnh lý lại có thể khiến trẻ
bị nhiễm độc thần kinh hoặc tử vong.
Vàng da bệnh lý có thể do bất đồng nhóm máu mẹ và con, nhiễm trùng, bệnh lý di
truyền… Những tình trạng này làm bilirubin tăng quá cao trong máu, ngấm vào mô
não, gây tổn thương không hồi phục. “Tùy theo mức độ nặng nhẹ, trẻ có thể thể tử
vong trong giai đoạn cấp tính hay sống sót với những di chứng hết sức nặng nề như
điếc, rối loạn vận động, rối loạn trương lực cơ”, bác sĩ Thùy Dương cho biết.
Để phát hiện con bị vàng da, phụ huynh cần đưa bé ra nơi có ánh sáng trắng đủ
sáng, tốt nhất là ánh sáng mặt trời, trong bóng mát, ấn lướt tay trên da mặt của bé,
nếu thấy da có màu vàng thì nên đưa bé đi khám ngay.
Trẻ sơ sinh vàng da cần được đưa ngay đến bác sĩ chuyên khoa nhi để khám theo
dõi, nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời vàng da nặng, dự phòng biến chứng
nhiễm độc thần kinh do bilirubin gián tiếp thấm vào não.
Sai lầm thường thấy là do da trẻ đỏ hồng sậm hoặc phụ huynh đặt con trong buồng
tối nên không nhận biết trẻ bị vàng da. Ngoài ra, “Nhiều người thấy con bị vàng da
lại nghĩ vàng da thông thường nên đưa bé ra phơi nắng, đến khi bé bỏ bú, bú kém
mới đưa đi bệnh viện thì đã quá muộn”, bác sĩ Thùy Dương nói.
Cũng theo bác sĩ, phơi nắng sớm cho trẻ hoàn toàn không có tác dụng điều trị vàng
da: “Vàng da sinh lý sẽ tự hết; còn đối với vàng da bệnh lý thì biện pháp phơi nắng
không đủ để điều trị khỏi bệnh”.
Hiện nay, nếu được phát hiện sớm, vàng da bệnh lý sẽ được chữa lành hoàn toàn.
Chiếu đèn là biện pháp an toàn, hiệu quả, luôn được chọn lựa đầu tiên. Thay máu,
xâm lấn hơn, chỉ được sử dụng khi trẻ đến quá muộn.