ĐI H C QU C GIA HÀ N I
TR NG ĐI H C GIÁO D CƯỜ
--- --- --- ---♦♦♦
CH NG TRÌNH B I D NG ƯƠ ƯỠ
NGHI P V S PH M ĐI H C Ư
BÀI THU HO CH
CHUYÊN Đ: PHÁT TRI N CH NG TRÌNH ĐÀO T O ƯƠ
ĐI H C
H c viên: PH M ANH XUÂN
Ngày sinh: 25/02/1992
N i sinh: Liên Bang Ngaơ
Đn v công tác: Công ty TNHH Thiên T ngơ ườ
Năm 2021
N I DUNG THU HO CH
Câu h i:
1. Phân tích làm rõ b n ch t và vai trò c a ho t đng phát tri n ch ng trình đào ươ
t o đi h c.
2. Xây d ng chu n đu ra v ki n th c c a m t h c ph n (h c viên t ch n ế
h c ph n) trong ch ng trình d y h c đi h c. ươ
BÀI LÀM:
Câu h i 1: Phân tích làm rõ b n ch t và vai trò c a ho t đng phát tri n
ch ng trình đào t o đi h c. ươ
Tóm t t Phát tri n ch ng trình đào t o là quá trình liên t c làm hoàn thi n ch ng ươ ươ
trình đào t o. Phát tri n ch ng trình đào t o đi h c có vai trò quan tr ng trong ươ
vi c đm b o ch t l ng đào t o ngu n nhân l c đáp ng yêu c u phát tri n c a ượ
n n kinh t xã h i. Tuy nhiên, th c t đã cho th y ch a có nhi u tr ng đu t ế ế ư ườ ư
đúng m c cho công vi c này. Trong bài vi t này, tác gi t p trung tìm hi u lý ế
thuy t phát tri n ch ng trình đào t o đi h c, qua đó đ xu t quy trình và đa raế ươ ư
m t s ki n ngh v công tác phát tri n CTĐT t i các tr ng đi h c Vi t Nam. ế ườ
I. Đt v n đ
Quá trình đi m i giáo d c đào t o n c ta đã và đang đt ra nh ng yêu c u ướ
m i v n i dung và ch ng trình đào t o các b c h c trong h th ng giáo d c ươ
qu c dân. M c dù v y, chi n l c phát tri n giáo d c giai đo n 2011 – 2020 đã ch ế ượ
ra m t s t n t i c a lĩnh v c này nh : “N i dung ch ng trình, ph ng pháp d y ư ươ ươ
và h c, công tác thi, ki m tra, đánh giá ch m đc đi m i. N i dung ch ng trình ượ ươ
còn n ng v lý thuy t… nhà tr ng ch a g n ch t v i đi s ng kinh t , xã h i; ế ườ ư ế
ch a chuy n m nh sang đào t o theo nhu c u xã h i; ch a chú tr ng giáo d c kư ư
năng s ng, phát huy tính sáng t o, năng l c th c hành c a h c sinh, sinh viên”
(Chính ph , 2011).
Th c t đã cho th y, công tác phát tri n ế ch ng trình đào t oươ trong các tr ng điườ
h c Vi t Nam ch a đc chú tr ng đúng m c, ch a có nhi u tr ng đu t vào ư ượ ư ườ ư
công vi c này, ch ng trình đào t oươ cùng kh i ngành th ng có nhi u môn h c ườ
gi ng nhau, không có đc thù c a t ng tr ng, có tr ng t ch c d y nh ng môn ư ườ
mà nhà tr ng có gi ng viên ch không ph i d y nh ng môn h c mà xã h i vàườ
ng i h c c n; có tr ng quá t p trung vào lý thuy t; có tr ng l i quá t p trungườ ườ ế ườ
vào trang b k năng th c hành, không có n n t ng ki n th c v ng; ế ch ng trìnhươ
đào t o không theo k p v i s phát tri n, t c ch a đáp ng đc yêu c u c a xã ư ượ
h i… Ho c “… thi u ng i đc đào t o chuyên sâu v xây d ng ch ng ế ườ ượ ươ
trình…” (Nguy n Th Bình, 2011).
T nh ng phân tích trên đây cho th y, công tác phát tri n ch ng trình đào t oươ
trong các tr ng đi h c Vi t Nam th c s c n thi t ph i thay đi nh m c iườ ế
thi n n i dung, s a đi và b sung nh ng n i dung m i, làm cho giáo d c đi h c
phù h p h n v i hoàn c nh và nhu c u c a đt n c và đm b o xu th h i nh p, ơ ướ ế
xóa đi nh ng t n t i hi n có trong ch ng trình đào t oươ đi h c. Ngoài ra, nh ng
thay đi trong xã h i có xu h ng đòi h i ph i có nh ng thay đi t ng ng ngay ướ ươ
trong ch ng trình đào t oươ đi h c b i vì đó là giai đo n cu i cùng c a giáo d c
chính quy và b c đm quan tr ng đ ng i h c tham gia vào th gi i vi c làm.ướ ườ ế
Vi c đi m i ch ng trình đào t o ươ có vai trò quan tr ng trong vi c nâng cao ch t
l ng đào t o ngu n nhân l c. ượ
II. Khái ni m ch ng trình đào t oươ và phát tri n ch ng trình đào t oươ
Đi h c
1. Khái ni m ch ng trình đào t o đi h c ươ
Qua nghiên c u các tài li u trong và ngoài n c liên quan đn lĩnh v c phát tri n ướ ế
ch ng trình đào t oươ , tác gi nh n th y r ng thu t ng ch ng trình đào t oươ có
nhi u cách hi u khác nhau. Theo nghĩa r ng, ch ng trình đào t oươ c a m t tr ng ườ
là t t c các khóa h c đc cung c p. các n c phát tri n, ượ ướ ch ng trình đào t oươ
đc xác đnh là t p h p các h c ph n mà nhà tr ng cung c p, tùy thu c vào lĩnhượ ườ
v c chuyên môn mà sinh viên mu n theo đu i. M t s qu c gia đang phát tri n l i
xem ch ng trình đào t oươ là t p h p các chuyên đ hay môn h c đc quy đnh cho ư
khóa h c mà ng i h c ph i th c hi n đ đt đc trình đ giáo d c đó. ườ ượ
các tr ng đi h c Vi t Nam, ườ ch ng trình đào t oươ đc hi u là m t t p h pượ
các h c ph n đc thi t k cho m t ngành đào t o nh m b o đm cung c p cho ượ ế ế
sinh viên nh ng ki n th c và k năng c n thi t cho ngh nghi p sau này. khía ế ế
c nh r ng h n, ơ ch ng trình đào t o ươ còn đc hi u bao g m c nh ng chuyên đượ
không đc cung c p trong nhà tr ng mà ng i h c đc yêu c u ph i tích lũyượ ườ ườ ượ
đ ki n th c và k năng (ví d nh các ch ng ch ngo i ng , tin h c…). ế ư
Theo tác gi Ph m Th Huy n, ch ng trình đào t oươ đc hi u theo cách ti p c nượ ế
đào t o theo nhu c u xã h i”. Khi đó, ch ng trình đào t oươ có th đc đnh nghĩa ượ
là m t t p h p t t c các ho t đng g n k t v i nhau nh m đt đn m c tiêu giáo ế ế
d c c a nhà tr ng, bao g m các y u t đu vào đ th c hi n ườ ế ch ng trình đàoươ
t o và m c tiêu đào t o trên c s k t qu đu ra, đ phát tri n kh năng c a ơ ế
ng i đc đào t o, giúp h có đc ki n th c, k năng cũng nh c i thi n năngườ ượ ượ ế ư
l c t duy trong th c hi n nh ng yêu c u công vi c trình đ đc đào t o (Ph m ư ượ
Th Huy n, 2011).
Tham kh o các tài li u trong n c, ngoài n c và xu t phát t th c t hi n nay, ướ ướ ế
theo tác gi , ch ng trình đào t oươ đi h c nên đc hi u là toàn b các h c ph n ượ
và các ho t đng đc nhà tr ng xây d ng nh m trang b cho sinh viên ki n th c, ượ ườ ế
k năng và thái đ phù h p v i chuyên ngành l a ch n.
2. Khái ni m phát tri n ch ng trình đào t oươ đi h c
Cũng gi ng nh khái ni m ư ch ng trình đào t oươ , khái ni m phát tri n ch ng trình ươ
đào t o có nhi u cách hi u khác nhau và ch a đi đn s th ng nh t chung. Chính ư ế
đi u này d n đn vi c có nhi u mô hình khác nhau trong phát tri n ế ch ng trìnhươ
đào t o. Do đó, vi c đa ra khái ni m phát tri n ư ch ng trình đào t oươ s chi ph i
đn quan đi m ti p c n khi th c hi n công tác phát tri n ế ế ch ng trình đào t oươ đi
h c.
Qua nghiên c u các tài li u tham kh o, tác gi cho r ng, phát tri n ch ng trìnhươ
đào t o là quá trình liên t c làm hoàn thi n ch ng trình đào t oươ . Nh v y, theoư
cách đnh nghĩa này, phát tri n ch ng trình đào t oươ bao hàm c vi c biên so n hay
xây d ng m t ch ng trình m i ho c c i ti n m t ươ ế ch ng trình đào t oươ hi n có.
Bên c nh đó, chúng ta s d ng thu t ng “phát tri n” ch ng trình đào t oươ thay
cho t “xây d ng”, “thi t k hay “biên so n” ế ế ch ng trình đào t oươ , vì “phát tri n”
bao hàm c s thay đi, b sung liên t c. Phát tri n là m t chu trình mà đi m k t ế
thúc s l i là đi m kh i đu, k t qu là m t ế ch ng trình đào t o ươ m i và ngày
càng t t h n n a. Các khái ni m khác ch có ý nghĩa là m t quá trình và k t qu ơ ế
d ng l i khi chúng ta có m t ch ng trình m i. ươ
Các nghiên c u v v n đ phát tri n ch ng trình đào t oươ Vi t Nam trong th i
gian qua có th chia thành m t s lĩnh v c nh sau: ư
Trong nghiên c u lý thuy t v n đ phát tri n ế ch ng trình đào t oươ hi n nay (m t
s nhà nghiên c u tiêu bi u ngoài n c nh Hilda Taba, John Deweys, Jon Wiles, ướ ư
Joseph Bondi… trong n c có Lâm Quang Thi p, Lê Vi t Khuy n, Tr n Khánh ướ ế ế
Đc, Nguy n Đc Chính…), nhi u nhà nghiên c u ng h quan đi m ti p c nế
phát tri n. Trong khi đó, cách ti p c n n i dungế và ti p c n m c tiêuế có nhi u
nh c đi m h n, đã l c h u và không còn phù h p trong tình hình m i hi n nay.ượ ơ
Cách ti p c n phát tri n g n v i quan ni m ế “ng i h c là trung tâm”ườ , theo đó, các
bài gi ng đc t ch c d i d ng các ho t đng khác nhau nh m giúp cho ng i ượ ướ ườ
h c lĩnh h i d n các kinh nghi m h c t p thông qua vi c gi i quy t các tình ế
hu ng, t o cho sinh viên c h i đc th thách tr c nh ng thách th c khác nhau. ơ ượ ướ
Ng i d y ph i h ng d n ng i h c tìm ki m và thu th p thông tin, g i m gi iườ ướ ườ ế
quy t v n đ, t o cho ng i h c có đi u ki n th c hành, ti p xúc v i th c ti n,ế ườ ế
h c cách phát hi n v n đ và gi i quy t v n đ m t cách sáng t o. V i cách hi u ế
nh th , ư ế ch ng trình đào t oươ xây d ng m c tiêu đào t o, l trình th c hi n, ngu n
l c c n có và nh ng ho t đng c n th c hi n (k c trong và ngoài nhà tr ng). ườ
Khi b t k m t y u t nào k trên thay đi, ế ch ng trình đào t oươ c n thay đi theo.
Do đó, ch ng trình đào t oươ không ph i là m t công th c b t bi n mà theo th i ế
gian, cùng v i thay đi c a yêu c u xã h i, ch ng trình đào t oươ cũng c n thay đi
cho phù h p.
G n đây, m t s nhà nghiên c u ng h quan đi m ti p c n phát tri n ế ch ngươ
trình đào t o đáp ng yêu c u xã h i (tiêu bi u nh Ph m Th Huy n, Nguy n Vũ ư
Bích Hi n,…). Hi n nay, B Giáo d c và Đào t o đã và đang đt ra yêu c u v i các
c s đào t o trong vi c xây d ng “chu n đu ra” cho các ơ ch ng trình đào t oươ
c a mình. Đi u này h ng t i m c tiêu đào t o ngu n nhân l c đáp ng yêu c u ướ
c a xã h i. Đây là cách ti p c n hi n đi đào t o theo nhu c u c a ng i s ế ườ
d ng lao đng. Khi đó, chu n đu ra s là m c tiêu chính đ đào t o và ch ngươ
trình đào t o đc xây d ng nh m th c hi n m c tiêu đó. Khung ch ng trình, n iượ ươ
dung các h c ph n, l trình đào t o, các ho t đng b sung trong và ngoài nhà
tr ng đu ph i h ng t i “chu n đu ra” này. Tuy nhiên, v i cách ti p c n nàyườ ướ ế
trong xây d ng ch ng trình đào t oươ , n u không c n th n có th s t o ra các s nế
ph m đào t o đng nh t đu ra trong khi nguyên li u đu vào là nh ng con
ng i l i r t khác nhau v năng l c và hoàn c nh, ngu n g c, văn hóa,… Đngườ
th i, vi c rèn đúc m i ng i h c theo m t khuôn m u nh t đnh s làm ng i h c ườ ườ
v n tr ng thái b đng, máy móc, thi u tính sáng t o. Các kh năng ti m n c a ế
m i ng i h c không đc quan tâm phát huy. ườ ượ
Bên c nh đó, mô hình ti p c n CDIO đang đc m t s tr ng Đi h c t i Vi t ế ượ ườ
Nam áp d ng, đc bi t là m t s tr ng thành viên c a Đi h c Qu c gia Hà ườ
N i và Đi h c Qu c gia Tp. H Chí Minh. CDIO đc vi t t t c a c m t ti ng ượ ế ế