Copyright © Sifu Scott Baker 2000 25
không gian hút năng lượng lên đối thủ như được miêu tả ở trên. Chúng ta sẽ bàn về bộ
rễ động này nhiều hơn ở chương: “Học cách di chuyển với khí”.
2. Bát Đoạn Cẩm
Bát đoạn cẩm là một chuỗi tám bài tập về các động tác và hơi thở. Các bài tập
này rất dễ để học và nhanh chóng tạo ra kết quả. Nhiều môn võ sử dụng bài tập này
làm một phần trong việc tập thở và thiền định của họ. Và có rất nhiều cách tập luyện
khác nhau của tám bài tập này nhưng nhìn chung những điểm trọng yếu thì đều giống
nhau. Khi tập luyện những bài tập này, người võ sinh nên tập trung vào việc thả lỏng,
các động tác tay phải được thực hiện gắn liền với hơi thở. Phần đầu của mỗi động tác
thường được thực hiện với sự hít vào chầm chậm bằng mũi, phần sau thì được thực
hiện với sự thở ra bằng miệng. Thời gian thực hiện mỗi động tác phải được bắt đầu và
kết thúc cùng với hơi thở.
Tư thế đầu tiên trong bài Bát Đoạn Cẩm
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 26
Hơi thở:
Có một sự liên kết rõ ràng giữa chất lượng một hơi thở và tình trạng của bộ
não. Khi bạn lo lắng, hồi hộp, hơi thở của bạn sẽ trở nên nhanh và ngắn. Khi hơi thở
của bạn chậm, nhẹ nhàng, từ tốn bộ não của bạn sẽ trở nên tĩnh lặng, thư giãn và tập
trung. Mất khoảng 20 phút để tập hết 8 động tác này, mỗi động tác lập lại 10 lần. Thả
lỏng cơ thể, cử động nhẹ nhàng và từ tốn, hít thở sâu bằng bụng với các hơi thở nhẹ
nhàng và thoải mái. Đừng bao giờ cố gắng làm đầy hoặc làm rỗng phổi mình một
cách hoàn toàn. Điều này luôn tạo nên tình trạng căng thẳng. Chỉ cần thở tự nhiên và
thoải mái là được. Tiếng động phát ra từ hơi thở đúng sẽ giống như tiếng một đứa trẻ
thở khi đang ngủ- một thứ âm thanh nhẹ nhàng và sâu lắng. Đó là một âm thanh mong
muốn khi tập bài luyện thở. Những đứa trẻ đều thở đúng, nhưng khi chúng lớn lên và
bắt đầu cảm thấy bị áp lực và stress bởi cuộc sống và tạo ra những căng thẳng trong
cơ thể và não bộ. Và thế nên chúng bắt đầu thở sai. Ta có thể đạt được trạng thái bình
an, nhẹ nhàng nếu thực hiện đúng bài tập này.
3. Thiền định đứng từ Tẩy Tủy Kinh Thiếu Lâm Tự
Câu chuyện về các bài tập phát triển nội công ở chùa Thiếu Lâm liên quan đến một vị
sư tên là Đạt Ma. Khi đến chùa Thiếu Lâm ông trông thấy các vị sư ở đây có một tình
trạng thể chất thật yếu đuối. Ông ta bèn đi đến một hang động và ở đó một mình trong
nhiều năm liền. Khi trở về ông ta truyền lại cho các vị sư hai bài luyện tập có liên
quan đến sức khỏe và nội công. Nghiên cứu cho thấy rằng Kung fu và nội công Trung
Hoa có một nguồn gốc phát triển lâu đời trước cả thời của Đạt Ma. Nhưng dù sao ông
ấy cũng thường được cho là tổ sư của những bài tập của Thiếu Lâm Tự. Bài tập đầu
tiên là bài Dịch Cân Kinh. Đây là một chuỗi các bài tập tập trung khí vào các mô của
cơ thể thông qua việc thay đổi vị trí các gân và tập trung tinh thần.
Những kỹ thuật trong ngạnh công biểu diễn thường được phát triển từ các bài tập này.
Bài tập thứ hai lại khác xa so với bài tập thứ nhất và được biết đến với cái tên Tẩy
Tủy Kinh. Nó thường được dạy cho những võ sinh ở trình độ cao cấp. Theo dòng lịch
sử, đã có rất nhiều phiên bản của bài tập Tẩy Tủy Kinh được phát triển. Một số phiên
bản sử dụng cách bắt giữ tinh hoa của khí (essential sexual jing) từ bộ phận sinh dục
và đòi hỏi những phương pháp tập luyện tương đối kỳ lạ và nguy hiểm. Một số khác
thì ít lạ hơn và là những bài tập cao cấp và có hiệu quả đáng chú ý. Trong Vĩnh Xuân
những bài tập này là một phần quan trọng góp phần làm tăng cường nội công cho
người võ sinh. Thường thì những bài tập Tẩy Tủy Kinh này được tập trong bài tập nổi
tiếng của Thiếu Lâm Tự: Thiền định đứng. Tương truyền rằng những nhà sư thường
đứng hàng giờ quay mặt vào bức tường để luyện tập hình thức thiền định này. Nó
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 27
cũng là bài tập đã được cất giữ trong các bài tập về nội công của Vĩnh Xuân. Một lẫn
nữa thế tấn tĩnh tại trong bài tiểu niệm đầu lại ám chỉ đến bài tập
này.
Để có thể tập luyện với những bài tập khó hơn của thiền
định đứng ta bắt đầu tập luyện với thế tấn đã dùng để phát triển bộ
rễ năng lượng. Sau đó cuốn nhẹ hai vai về phía trước, lưng thẳng,
hai tay thả lỏng, lòng bàn tay hướng về phía sau. Giữ cho đầu và
cổ thẳng và cảm thấy thoải mái.
4. Thở thuận và thở nghịch
Tôi xin nhắc lại về ba nguyên tắc chính về hơi thở đã được đề cập khi tập luyện
bài Bát Đoạn Cầm: 1) Đừng bao giờ cố gắng làm đầy hoặc làm rỗng phổi mình một
cách hoàn toàn. Điều này luôn tạo nên tình trạng căng thẳng. Chỉ cần thở tự nhiên và
thoải mái là được. 2) Tiếng động phát ra từ hơi thở đúng sẽ giống như tiếng một đứa
trẻ thở khi đang ngủ- một thứ âm thanh nhẹ nhàng và sâu lắng. Đó là một âm thanh
mong muốn khi tập bài luyện thở. 3) Những đứa trẻ đều thở đúng, nhưng khi chúng
lớn lên và bắt đầu cảm thấy bị áp lực và stress bởi cuộc sống và tạo ra những căng
thẳng trong cơ thể và não bộ. Và thế nên chúng bắt đầu thở sai.
Đầu tiên người võ sinh sẽ tập thiền định đứng với hơi thở thuận, hít vào bằng
mũi và thở ra bằng miệng. Lưỡi đặt nhẹ lên vòm miệng và quai hàm thả lỏng. Hít vào
bụng phồng lên và thở ra thì bụng xẹp lại. Sau một vài tháng tập luyện thiền định
đứng, người võ sinh có thể được học kỹ thuật thở nghịch. Với thở nghịch thì ngược
lại: khi hít vào bằng mũi bạn sẽ nhẹ nhàng kéo Đan Điền vào (thay vì là phình bụng
ra) và dẫn hơi thở lên lưng để lưng được điền đầy và phình ra. Khi bạn thở ra: thả lỏng
phần bụng và để nó phình ra trong quá trình thở. Vậy phần bụng của bạn sẽ có những
cử động ngược lại với hơi thở tự nhiên.
Một điều cực kỳ quan trọng là không được gượng ép trong quá trình tập. Hởi
thở vẫn phải nhẹ nhàng và thả lỏng. Việc kéo Đan Điền vào phải nhẹ nhàng và từ tốn.
Thường thì việc dẫn hơi thở lên điền đầy lưng sẽ dễ hơn việc hóp bụng vào khi hít
vào. Một lần nữa hơi thở nghịch là một kỹ năng cao cấp được thêm vào bài tập thiền
định đứng khi người võ sinh đã trở nên thành thạo với bài tập thiền định này. Lý do
là nó làm tăng sức mạnh có chủ đích của bộ não và có tác động làm tăng thêm áp lực
lên dòng chảy tự nhiên của khí trên cơ thể. Bởi vì lý do đó người võ sinh cần phải có
khả năng hiện diện để điều khiển dòng khí trước khi thực hiện hơi thở nghịch hay việc
tăng thêm áp lực có thể gây tổn hại cho các cơ quan nội tạng và quá trình chuyển hóa
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 28
bên trong cơ thể. Việc tăng thêm áp lực không phải lúc nào cũng tốt, nên một lần nữa
tôi xin nhắc lại: đây là một bài tập nâng cao được thêm vào bài tập thiền định đứng.
5. Bắt đầu với thiền định đứng
Chúng ta đã nói về tư thế và hai phương pháp luyện thở, bây giờ chúng ta sẽ
bàn việc việc tập luyện thiền định này. Có rất nhiều mức độ/phần cho bài tập này.
Phần đầu tiên là giúp làm tăng khả năng tập trung sự chú ý và khả năng có chủ đích
thông qua sự phát triển năng lực thả lỏng sâu. Nó thường được gọi là việc mở cánh
cửa năng lượng (đả thông kinh mạch). Trên cơ thể, thường ở những khớp nối và một
số vị trí khác, tồn tại những cánh cổng hay những vị trí mà năng lượng có xu hướng
tập trung lại và bị ứ đọng theo thời gian. Bài thiền định này được thiết kế để giải
phóng những nguồn năng lượng ứ đọng này. Tôi sẽ không kể ra hết tất cả các cánh
cổng này trên cơ thể, nhưng tôi sẽ bắt đầu với những cánh cổng quan trọng nhất.
Trong khi đứng tấn như đã được trình bày ở trên người võ sinh nên nhắm mắt
lại để tập trung vào bên trong cơ thể. Đến khi hơi thở trở nên nhẹ nhàng và thả lỏng
anh ta sẽ tập trung sự chú ý vào phần chóp của đầu mình (crown charkra). Với sự tập
trung này, anh ta sẽ bắt đầu cảm thấy một khu vực có diện tích bằng khoảng một quả
trứng gà. Thực sự người võ sinh thường được khuyên nên tưởng tượng một khối nước
đá có kích thước bằng một quả trứng đang bị nung và đặt một nửa ở trong và một nửa
ở ngoài phần đỉnh đầu cơ thể.
Khi mà bạn thực sự có cảm giác này với sự hiện diện của mình bạn sẽ thực hiện
một quá trình thả lỏng nguồn năng lượng đó. Khi nguồn năng lượng này được phóng
thích bạn sẽ có cảm giác rằng nó chuyển từ thể rắn sang thể lỏng. Sự chủ định làm tan
nguồn năng lượng co cứng tại cánh cổng này là kết quả của việc thả lỏng nguồn năng
lượng đó. Và khi bạn thực hiện đúng bạn sẽ cảm thấy một sự thay đổi thực sự, cũng
với việc nó bị tan chảy thành nước bạn tiếp tục thả lỏng và làm tan nguồn năng lượng
này từ nước thành khí. Đây là thời điểm mà cánh cổng thực sự mở và nó làm rửa sạch
cơ thể bạn. Trong lần đầu có thể mất khoảng 20 phút đến nửa tiếng chỉ để làm điểm
này được thả lỏng. Cũng có thể có nhiều cánh cổng mà bạn không thể thả lỏng, trong
trường hợp này tốt nhất nên di chuyển qua điểm khác và thực hiện quá trình tương tự
như đã được trình bày ở trên. Có 10 cánh cổng ở trên đầu là: 1) Đỉnh đầu, 2) Chính
giữa trán hay con mắt thứ ba, 3) Nhãn cầu, 4) Vòm miệng và đầu lưỡi, 5) Dưới lưỡi,
6) Hố trên cuống họng, ngay phía trên xương đòn, 7) Thái dương, 8) Ống tai, 9) Khớp
nối quai hàm và xương quai hàm, và 10) Nền của hộp sọ nơi mà xương cổ nối với hộp
sọ. Sau đó bạn đi dọc theo cột sống, làm tan từng đốt sống cho đến tận xương cụt. Từ
đó bạn di chuyển đến các khớp nối chính trên cánh tay, vai, xương vai, củi chỏ, cổ tay
và từng đốt tay. Sau đó là thực quản bao gồm cả miệng, cổ họng và lưỡi, ngay chính
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 29
giữa bộ ngực đi xuống xương nhưng đi bên trong theo đường đi của thức ăn. Tiếp
theo là từng chiếc xương sườn, toàn bộ vùng bụng, khớp nối xương hông, đầu gối,
mắt cá nhân, bàn chân và cuối cùng là đi xuống bộ rễ.
Mỗi cánh cổng được thả lỏng một cách sâu sắc thông qua việc tập trung sự chú
ý và sự có chủ đích. Sự có chủ đích được dẫn hướng với việc tưởng tượng- việc sử
dụng hình ảnh một cục nước đá tan thành nước và sau đó thành khí.
Có thể phải mất nhiều lần để đi hết tất cả các điểm. Cùng với việc phát triển
khả năng hiện diện và có chủ đích bạn sẽ thấy rằng thời gian thả lỏng và giải phóng
năng lượng dành cho mỗi điểm sẽ giảm. Thông thường mất khoảng một năm hoặc
nhiều hơn để có thể đạt đến trình độ đi qua toàn bộ cơ thể trong vòng một tiếng. Ban
đầu việc mất thời gian bao lâu cho điểm đầu tiên là không quan trọng. Bạn vẫn tiếp
tục tập luyện khả năng hiện diện và có chủ đích của mình thậm chí bạn chỉ tập trung
từ một đến hai điểm trong toàn bộ thời gian. Việc thiền định này nên thực hiện trong
khoảng 30 phút đến một tiếng. Cùng với giải phóng năng lượng tại các điểm này bạn
sẽ thường cảm thấy những đợt rung nhẹ xảy ra với cơ thể. Đây là một dấu hiệu tốt,
nhưng nếu sự rung này chuyển thành run lẩy bẩy thì bạn đã có quá nhiều sự gồng
cứng trong cơ thể khiến cho năng lượng bị va chạm với sự gồng cứng. Hiệu ứng này
cũng giống như một dòng điện tương đối nhỏ làm shock cánh tay và khiến cho nó giựt
mạnh. Nguồn khí sẽ không làm điều này nếu bạn thả lỏng đủ mức. Nếu điều này xảy
ra thì bạn nên tập trung lại việc thả lỏng các bộ phận của cơ thể bị tác động bởi
chuyện này.
6. Thiền định đứng nâng cao: Tẩy Tủy Kinh
Sau một thời gian trở nên thành thạo với phần đầu của thiền định đứng, người
võ sinh có thể sẵn sàng để tập luyện một bài tập thiền định khó hơn: Tẩy Tủy Kinh.
Nó đòi hỏi một sự thành thạo đáng kể để có thể cảm nhận và có chủ định đi vào phần
tủy sống của bạn. Bạn phải thả lỏng một cách sâu sắc về cả mặt thể chất và tinh thần.
Bạn vẫn sử dụng cùng thế tấn, tư thế trước và cách thở ngược đã sử dụng trong phần
đầu của bài tập (đả thông kinh mạch). Nhưng với bài tập này, bạn sẽ phải tập trung
vào nhiều phần khác nhau của cơ thể.
Tốt nhất trong 10 phút đầu của bài tập bạn nên tập trung sự chú ý vào 5 bộ
phận nội tạng mang tính âm, mỗi bộ phận khoảng vài phút. Thứ tự để tập trung vào
các bộ phận này rất quan trọng bởi nó đi từ cái dễ đến cái khó cảm nhận nhất. Bạn nên
nỗ lực tập trung sự chú ý của mình một cách rõ ràng lên các cơ quan này: có một cảm
giác rõ ràng về kích thước, hình dạng, vị trí của nó trong cơ thể và nhớ chủ tâm thả
lỏng nó. Bắt đầu là phổi, bộ phận dễ cảm nhận nhất. Tiếp theo là tim, rồi đến gan, thứ
tư là thận và cuối cùng là lá lách.