Copyright © Sifu Scott Baker 2000 72
CHƯƠNG 7:MỤC ĐÍCH CỦA NIÊM THỦ VÀ THÁI ĐỘ CẦN CÓ
Không có gì phải nghi ngờ khi nói rằng niêm thủ là bài tập quan trọng nhất trong Vĩnh
Xuân, khi mà nó được hiểu đúng cách. Nhiều người dường như có những hiểu biết sai
lệch về mục đích bài tập này. Một số sử dụng nó như một công cụ để tập dợt cho trận
chiến hay thậm chí để đập nhau với võ sinh khác. Những suy nghĩ này tuyệt đối nên
tránh. Niêm thủ không bao giờ được thiết kế nhằm với mục đích đó. Nếu bạn muốn
chiến đấu tốt nhất nên dùng một số dụng cụ bảo vệ và vũ khí! Niêm thủ có một mục
đích lớn hơn nhiều so với chuyện so sánh xem kỹ năng của ai tốt hơn. Với bài tập
niêm thủ, người võ sinh sẽ được học những kỹ năng sâu sắc và thiết yếu của năng
lượng âm về việc kết nối với người khác. Việc tập luyện nhằm phát triển năng lực
lắng nghe chuyển động và phản ứng lại nó theo một cách sáng tạo của riêng bạn. Khi
tập luyện niêm thủ đúng cách bạn sẽ tham gia cùng người khác tại một mức độ tâm
linh sâu sắc và cùng trải nghiệm về sự thống nhất của một thế giới siêu hình.
Với một thái độ đúng trong việc tập luyện niêm thủ, người tập sẽ biểu hiện một
sự bình an. Biểu hiện này sẽ mở ra một lời mời với người bạn tập cùng tham gia tạo
nên một sự nối kết và điều này sẽ dạy cho cả hai sự tinh tế sâu sắc của việc hiện diện
trong giây phút hiện tại.Trong khi tập luyện niêm thủ bạn sẽ học cách vượt qua sự
huyên thuyên vô tận của đầu óc để đạt đến trạng thái Mu-Shin1 và đánh thức khả năng
kết nối với những gì đang xảy ra để sáng tạo nên những phản ứng hoàn hảo.
1. Học một ngôn ngữ mới.
Một hình thức ẩn dụ hay nhất nói về những điều mà niêm thủ sẽ dạy bạn là việc
học nói một ngôn ngữ mới. Và điều này không khác gì với việc bạn tập luyện niêm
thủ. Bạn đang học để nói chuyện bằng ngôn ngữ của chuyển động chứ không phải âm
thanh. Bạn phải hiểu được những di chuyển đó được thực hiện như thế nào và học
cách lắng nghe những di chuyển đó để hiểu được bản thân phải di chuyển như thế nào
nhằm phản ứng lại với những di chuyển đó. Nếu bạn học nói một ngôn ngữ khác bạn
cũng phải đi qua các giai đoạn phát triển để đạt được những kỹ năng cho ngôn ngữ
mới. Quá trình đó cũng tương tự như trong tập luyện niêm thủ. Để được tập niêm thủ
bạn phải thành thạo các kỹ thuật trước. Kỹ thuật như những từ đơn, việc đầu tiên khi
bạn học một ngôn ngữ mới là nhớ các từ như: cái ghế, cái nhà, con chó, con mèo,
chạy, nhảy… Những từ này là công cụ để bạn sử dụng nhằm thể hiện suy nghĩ của
bản thân với ngôn ngữ mới.
Các kỹ thuật của bạn cũng là những công cụ bạn sử dụng để thể hiện mình với
ngôn ngữ của chuyển động. Một khi bạn đã nhớ các từ một cách tương đối bạn sẽ học
các nguyên tắc tạo ra các sự kết hợp một cách đúng đắn giữa các từ này để tạo ra các
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 73
cụm từ mạch lạc và có thể hiểu được. Còn trong niêm thủ bạn học những nguyên tắc
đúng đắn của sự di chuyển để khi bạn di chuyển tạo nên một sự có nghĩa với hoàn
cảnh hiện tại. Đây là phần khó nhất của việc học ngoại ngữ. Ta có thể nhớ hàng đống
từ về các đồ vật, hành động, nhưng phải tốn rất nhiều nỗ lực để học cách sắp xếp
chúng nhằm có thể biểu đạt được ý tưởng của mình cho người khác hiểu.
Bạn thường bắt đầu với những nguyên tắc cơ bản và thiết yếu nhất, giống như
thứ tự sắp xếp của động từ và danh từ, cách sử dụng thì… Trong ngôn ngữ của chiến
đấu (chuyển động) đầu tiên bạn sẽ học sự quan trọng của việc di chuyển quanh đường
trung tâm, của việc tìm vị trí hợp lý với bạn tập, của tư thế đúng và chuyển từ vị trí
này sang vị trí khác. Bạn sẽ tìm thấy các nguyên tắc đó trong các bài quyền của Vĩnh
Xuân.
Khi bạn bắt đầu nắm bắt được ngôn ngữ bạn sẽ thực hiện được những cuộc nói
chuyện chậm rãi và đầy kiên nhẫn với người bản xứ. Miễn là họ sử dụng những từ và
cụm từ đơn giản bạn sẽ có thể hiểu được và trả lời lại. Cũng giống như trong bước đầu
tập luyện niêm thủ bạn nên tập một cách chậm rãi, hầu hết đều tập ở một tốc độ chậm,
nên nó sẽ là một bài tập dễ dàng, một sự trao đổi đơn giản được thực hiện một cách
kiên nhẫn và không có tính cạnh tranh ở đây. Bạn không thể tranh cãi với một người
bản xứ được giáo dục tốt khi mà bạn chỉ vừa mới học ngôn ngữ đó. Bạn sẽ không thể
nào bắt kịp và không thể trả lời những câu hỏi của họ bởi nó quá phức tạp và được nói
với một tốc độ mà bạn chưa thể bắt kịp được. Việc học ngôn ngữ của chuyển động
cũng thế, bạn sẽ không thể thành công trong việc trao đổi những kỹ thuật này một
cách đúng đắn với một tốc độ trung bình hoặc nhanh nếu như bạn vẫn đang học những
nguyên tắc cơ bản của ngôn ngữ chuyển động.
Không nên có tính cạnh tranh trong niêm thủ cho đến khi bạn đạt được một
trình độ từ trung đến cao cấp. Một khi những nguyên tắc cơ bản trở thành một phần
trong cách bạn di chuyển, sau đó bạn chuyển tới học những nguyên tắc sâu hơn của
chuyển động và chúng cho phép bạn đặt và trả lời với những câu hỏi phức tạp hơn
trong cuộc nói chuyện bằng niêm thủ. Khi bạn đạt được mức độ này bạn sẽ phát hiện
ra rằng những nguyên tắc sâu hơn này là những nguyên tắc về khí, và cách sử dụng nó
để kết nối, đọc và điều khiển chuyển động của người khác.
2. Vấn đề về khí trong bài tập niêm thủ
Bài tập niêm thủ trong Vĩnh Xuân là một quá trình tiến triển nơi mà hai người
tập luyện học cách di chuyển cùng với người khác như thể họ bị dính vào nhau. Tại
mức độ căn bản nhất nó trông như bài tập được thiết kể để dạy người võ sinh cách
dính cánh tay vào cánh tay của bạn tập, và di chuyển cùng với di chuyển của họ. Tuy
nhiên, mục đích thực sự của niêm thủ trở nên rõ ràng trong khi tập ở cấp độ cao cấp,
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 74
khi mà những người võ sinh học cách trình diễn bài tập trong mở rộng khí vào tứ chi
và lên bạn tập. Trong khi phát triển kỹ năng về khí một cách thành thạo trong bài tập
niêm thủ họ sẽ chú ý thấy rằng khí có một bản chất tự nhiên là bám dính.
Có lẽ do bề ngoài của bài tập, và
thuộc tính cố hữu của năng lượng là bám
dính, đã tạo nên một sự hiểu thông thường
là niêm thủ là bài tập dính tay, một sự trao
đổi đơn giản là những người võ sinh tập
luyện với sự bám dính cánh tay với nhau.
Mặc dù bề ngoài của bài tập có thể đúng
với quan niệm này, kinh nghiệm của việc
tập luyện niêm thủ có những thứ mà bài tập
nội công không đạt được.
Mặc dù từ ngữ được sử dụng để đặt tên cho bài tập được dịch chính xác là
“dính tay” nhưng bản thân bài tập có những ý nghĩa sâu hơn là những kỹ năng của
việc bám dính và đi theo chuyển động của cánh tay bạn tập. Cảm giác của tôi rằng tổ
sư của Vĩnh Xuân chọn một từ không phổ biến “Chi, cho bám dính” để gợi ý cho
những người võ sinh rằng nó một ý nghĩa
sâu xa hơn chỉ đơn thuần là bài tập bám
dính. Nên hiểu biết của chúng ta về niêm
thủ sẽ phù hợp hơn với mục đích thực sự
của bài tập nếu ta biết rằng nó bao gồm
định nghĩa về “cánh tay năng lượng” hay
“năng lượng trong cánh tay” như một sự
ám chỉ đằng sau từ ngữ dịch trực tiếp là
“niêm thủ”.
Một kết quả đáng tiếc xuất phát từ sự hiểu sai về bài tập mấu chốn của Vĩnh
Xuân là rất nhiều võ sinh của môn võ này tập luyện niêm thủ mà chưa hề có sự trải
nghiệm bài tập với khí như một mục đích chính. Với những người võ sinh ở phương
Tây bài tập niêm thủ phần lớn trở thành một bài tập đơn thuần về sự chuyển động vật
lý hơn là nhằm một sự phát triển và bộc lộ của khí.
Xuyên suốt quá trình tập luyện Vĩnh Xuân ta thấy rằng cùng với tập niêm thủ
người võ sinh học cách điều khiển và bộc lộ năng lượng của mình từ các bài quyền và
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 75
sự rèn luyện, anh ta cũng sẽ học cách để nhận ra, đọc và điều khiển không những
nguồn khí của bản thân mà còn nguồn khí của bạn tập thông qua bài tập niêm thủ
3. Bài tập quan trọng nhất: Niêm thủ đơn
Bài tập mấu chốt cho sự phát triển và thể hiện một năng lực sâu sắc về khí
trong một mối quan hệ động khi chiến đấu là bài tập niêm thủ đơn. Thường thì bài tập
trông khá đơn giản và thừa thãi nhưng bài tập này là trung tâm mà mọi kỹ năng khác
về niêm thủ sẽ phát triển từ đó.
Sự đơn giản trong việc chuyển động đồng thời
cho phép người võ sinh tập trung toàn bộ sự chú ý
vào sự tinh tế của bài tập. Trong suốt quá trình tập
luyện niêm thủ đơn người võ sinh sẽ phát triển kỹ
năng điều hướng nguồn khí của mình bởi một sự
điều khiển nhẹ nhàng thông qua sự hiện diện và có
chủ đích. Trong bài tập niêm thủ bộ não sự được dạy
cách cảm nhận và định hướng nguồn khí thông qua
một sự điều chỉnh tinh tế của ý chí. Cũng trong bài
tập này người võ sinh sẽ học cách cảm nhận và đọc
được chủ đích của bạn bạn tập.
Có 12 giai đoạn tập luyện của kỹ năng kết nối
được học và tập luyện trong niêm thủ và trước hết là
được tập trong bài niêm thủ đơn. Các giai đoạn của
sự kết nối cũng được gọi là các giai đoạn trong hiện
diện sự tương tác (“being” interaction). Cụm từ này
được sử dụng với mục đích thể hiện các giai đoạn
phát triển của sự tương tác được học với bài tập niêm
thủ đòi hỏi phải có một sự chuyển đổi căn bản trong
các bạn hiện diện, nhận thức và hiểu biết về thế giới. Nói một cách khác, nó đánh thức
khả năng hiện diện một cách hoàn toàn và đầy đủ trong giây phút hiện tại. Điều này
thực sự rất có ý nghĩa khi bạn nhận ra rằng chỉ có một số ít người thực sự sống trong
giây phút hiện tại.
Để có thể hiện diện một các đầy đủ với hiện tại đòi hỏi phải có sự dừng lại của
một giọng nói luôn vang lên trong đầu và không ngừng giải thích và đánh giá thế giới
xung quanh bạn. Sự huyên thuyên này đã luôn hiện diện trong chúng ta và tách chúng
ta ra khỏi những trải nghiệm hiện thời của bản thân. Các giai đoạn phát triển của sự
tương tác này dạy cho bạn cách dừng giọng nói này lại và cho đánh thức khả năng
tương tác và cảm nhận thế giới một cách trực tiếp, hoàn toàn và nguyên vẹn. Cho nên,
Copyright © Sifu Scott Baker 2000 76
cột mốc quan trọng trong sự phát triển của kỹ năng tương tác là trạng thái Mu-Shin
hay một sự tĩnh lặng của tâm trí.
Mười hai giai đoạn này được sắp xếp vào bốn nhóm với 3 giai đoạn mỗi nhóm.
Mỗi giai đoạn trong một nhóm kết hợp với nhau và tạo nên một chất lượng và điều
kiện đặc biệt của sự hiện diện. Cho nên, chúng ta gọi nó là: các giai đoạn trong việc
hiện diện sự tương tác.
Nhóm 3 giai đoạn đầu tiên bao hàm những yếu tố vật lý và thể chất cần thiết để
tạo điều kiện cho người võ sinh đặt khí lên các bộ phận của cơ thể. Nhóm thứ hai dạy
về những chất lượng những yếu tố thể chất cần có để khí có thể được điều khiển và
bộc lộ một cách hiệu quả. Phần thứ ba sẽ làm bài tập trở nên phấn khích với khí. Phần
thứ tư dạy người võ sinh cách điều khiển khí của bản thân và của bạn tập thông qua sự
trao đổi.
Các giai đoạn này được liệt kê ra ở đây. Điều quan trọng cần phải chú ý là các
giai đoàn này mang tính tiên quyết. Nói một cách khác là chúng được xây dựng dựa
trên nền tảng của cái có trước. Cho nên người võ sinh sẽ không thể thành công trong
việc tập luyện ở giai đoạn 7 về “ku” hay “điều khiển cây cầu” nếu một trong 6 giai
đoạn trước chưa được hoàn thành đúng.
4. Phát triển một sự kết nối sâu sắc thông qua niêm thủ: 12 giai đoạn tăng tiến của
việc hiện diện sự tương tác
Chọn vị trí: Để chiếm lấy một lợi thể chiến lược
Hiện diện sự tương tác cùng với Vĩnh Xuân kung fu đòi hỏi phải có một sự
hiểu biết và ứng dụng đúng về kỹ năng sử dụng vị trí. Đây là cấp độ cơ bản nhất của
việc hiện diện sự tương tác. Vị trí đạt được bởi sự ứng dụng đúng đắn và chính xác
các kỹ thuật và tư thế trong một mối tương quan với vị thế và kỹ thuật của đối thủ. Vị
trí bao gồm tất cả kỹ thuật tay, thế tấn, kỹ thuật chân, hướng của cơ thể và việc sử
dụng đúng đắn nguyên tắc đường trung tâm. Vị trí không chỉ đòi hỏi kỹ thuật phải
chuẩn xác mà còn những yếu tố tinh tế khác như mức độ thả lỏng, việc chuyển đổi từ
vị trí này sang vị trí khác một cách đúng đắn so với chuyển động của đối thủ. Vị trí là
một nền móng chính mà các kỹ năng về sự tương tác khác được xây dựng trên nó.
Nếu kỹ năng về vị trí bị sai thì việc tập luyện tất cả các kỹ năng khác sẽ không tránh
khỏi sự thất bại. Cho nên, nếu một người không thể kết nối được với người khác thì
nơi vấn đề đầu tiên cần xem xét là vị trí.
Cân bằng: nhằm duy trì sự liên tục và toàn vẹn
Cân bằng là nguyên tắc nền tảng thứ hai của việc hiện diện sự tương tác. Một
khi kỹ năng về vị trí đã được thành thạo với một mức độ nhất định bạn có bắt đầu tập
trung vào việc cân bằng. Để cân bằng một cách đúng đắn bạn phải cân bằng A) với vị