214
theâm (280 trieäu ñoâ la)]. Söû duïng moät phöông trình töông ñöông phöông trình 6.3,
vôùi soá dö tieàn maët (CB
R
) laø bieán soá cuûa tieàn laõi thay vì EBIT, soá dö tieàn maët
baèng 0$ laø töông ñöông vôùi ñieåm sau ñaây treân ñöôøng cong phaân phoái chuaån:
0$ 84.000.000$
z 0,6
140.000.000$
−
= = −
Ta coù xaùc suaát cuûa moät giaù trò z baèng hay ít hôn -0,60 laø 27,43% (xem phuï
luïc cuoái giaùo trình). Nhö vaäy, vôùi moät gia taêng 280 trieäu ñoâ la trong caùc chi phí
taøi chính coá ñònh, xaùc suaát AMAX caïn tieàn maët trong kyø suy thoaùi moät naêm vaøo
khoaûng 27,43% (töùc vuøng ñaäm trong ñoà thò 6.2)
Giaùm ñoác taøi chính cuûa AMAX coù theå caûm thaáy möùc ruûi ro nhö theá laø quaù
lôùn. Neáu hoï chæ muoán giaû ñònh moät ruûi ro caïn tieàn maët laø 5% trong kyø suy thoaùi
moät naêm, hoï coù theå ñònh soá tieàn chi traû vaø quyõ hoaøn traùi taêng theâm (töùc caùc chi
phí taøi chính coá ñònh) moät caùch an toaøn. Tröôùc tieân, chuùng ta tìm caùc con soá cuûa
ñoä leäch chuaån (z) veà phía traùi cuûa giaù trò mong ñôïi seõ cho moät xaùc suaát xaûy ra
5% trong phaàn ñuoâi thaáp hôn cuûa phaân phoái (töùc laø vuøng in ñaäm trong ñoà thò 6.3).
Töø phuï luïc cuoái giaùo trình, ta tìm ñöôïc giaù trò cuûa z laø xaáp xæ -1,65. Keá tieáp,
chuùng ta tính soá dö tieàn maët döï kieán caàn vaøo cuoái kyø suy thoaùi moät naêm neáu ruûi
ro caïn tieàn maët ñöôïc giöõ ôû möùc 5%:
(0$ )
z 1,65
140.000.000$
231.000.000$
R
R
CB
CB
−
= − =
=
Cuoái cuøng, vì giaùm ñoác taøi chính cuûa AMAX döï kieán böôùc vaøo kyø suy thoaùi
vôùi 154 trieäu ñoâ la tieàn maët vaø phaùt sinh 210 trieäu ñoâ la doøng tieàn töï do trong kyø
suy thoaùi moät naêm, coâng ty chæ coù theå chaáp nhaän theâm 133 trieäu ñoâ la (töùc 154
trieäu + 210 trieäu – 231 trieäu) caùc chi phí taøi chính coá ñònh.
215
Söï saün loøng cuûa giaùm ñoác taøi chính chaáp nhaän ruûi ro ñi keøm vôùi caïn tieàn
maët tuyø thuoäc vaøo nhieàu yeáu toá, bao goàm caùc nguoàn quyõ coù saün töø caùc haïn möùc
tín duïng chöa thanh toaùn vôùi ngaân haøng, doanh soá baùn chöùng khoaùn daøi haïn, coå
phaàn öu ñaõi vaø coå phaàn thöôøng môùi, caùc nguoàn quyõ coù theå coù co caét giaûm chi
tieâu trong thôøi gian kinh doanh ñi xuoáng, giaûm coå töùc vaø baùn bôùt taøi saûn.
Ñoà thò 6.3.
Coâng ty AMAX: Phaân phoái xaùc suaát soá dö tieàn maët
6.2.3. Xaùc ñònh caáu truùc voán döïa treân tyû suaát lôïi nhuaän treân voán CSH:
Caùc phöông phaùp phaân tích truyeàn thoáng treân ñöôïc phaân tích ñònh löôïng
thoâng qua ñoà thò seõ cho ngöôøi ra quyeát ñònh coù caùi nhìn chieán löôïc ñoái vôùi taøi
chính cuûa doanh nghieäp trong töông lai, trong phaân tích EBIT – EPS thì ñoái
töôïng phaân tích laø caùc coâng ty coå phaàn coù N
E
(soá coå phaàn thöôøng chöa chi traû
töông öùng cuûa phöông aùn taøi trôï hoaøn toaøn baèng voán coå phaàn) hay N
DE
(soá coå
phaàn thöôøng chöa chi traû cuûa phöông aùn taøi trôï coù söû duïng ñoøn baåy taøi chính).
Treân thöïc teá caùc giaùm ñoác taøi chính taïi caùc doanh nghieäp coù theå quyeát ñònh caáu
truùc voán thích hôïp thoâng qua chæ tieâu tyû suaát lôïi nhuaän treân voán CSH maø khoâng
caàn thoâng qua N
E
vaø N
DE
. Caùc giaû ñònh caàn nghieân cöùu nhö sau:
Tyû leä lôïi nhuaän tröôùc thueá vaø laõi vay treân toång taøi saûn laø a%.
Toaøn boä nôï laø nôï vay, laõi suaát nôï vay doanh nghieäp khi vay laø b%.
-140 0 140 280 420 560
σ
σσ
σ= 140 trieäu $
Soá dö tieàn maët
(CB
R
)(trieäu $)
5%
Xaùc xuaát xaûy ra
R
CB
-140 0 140 280 420 560
σ
σσ
σ= 140 trieäu $
Soá dö tieàn maët
(CB
R
)(trieäu $)
5%
Xaùc xuaát xaûy ra
R
CB
216
Thueá suaát thueá thu nhaäp doanh nghieäp laø t% (töùc lôïi nhuaän sau thueá
laø (1-t%) x lôïi nhuaän tröôùc thueá).
Töø nhöõng giaû ñònh treân ta seõ phaân tích ñeå thaáy ñöôïc aûnh höôûng cuûa cô caáu
nôï trong toång taøi saûn ñeán tyû suaát lôïi nhuaän sau thueá treân voán chuû sôû höõu.
Lôïi nhuaän tröôùc thueá + laõi vay = a% x Taøi saûn
Lôïi nhuaän tröôùc thueá + b% x nôï = a% (nôï + Voán chuû sôû höõu)
Lôïi nhuaän tröôùc thueá = (a-b)% x nôï + a% x Voán chuû sôû höõu
Lôïi nhuaän sau thueá= (1-t%) (a-b)% nôï + (1-t%) a% x Voán chuû sôû höõu
(1-t%) (a-b)% Nôï
Tyû suaát lôïi nhuaän treân voán CSH =
voán chuû sôû huõu
+ (1-t%) a%
Töø coâng thöùc treân vaø döïa vaøo phöông trình keá toaùn:
TAØI SAÛN = NÔÏ PHAÛI TRAÛ + VOÁN CHUÛ SÔÛ HÖÕU
Ta ruùt ra caùc tröôøng hôïp sau:
(1) Neáu a < b : Caøng taêng nôï thì caøng laøm taêng tyû leä nôï treân voán chuû sôû
höõu trong cuøng moät giaù trò taøi saûn, daãn ñeán giaûm tyû suaát lôïi nhuaän treân voán chuû
sôû höõu vì a – b laø moät soá aâm.
(2) Neáu a = b: Tyû suaát lôïi treân voán chuû sôû höõu = (1-t%)a% laø moät tyû leä coá
ñònh, duø tyû leä nôï vaø voán chuû sôû höõu thay ñoåi.
(3) Neáu a > b: Caøng taêng nôï thì caøng laøm taêng tyû leä nôï treân voán chuû sôû höõu
trong cuøng moät giaù trò taøi saûn, daãn ñeán taêng tyû suaát lôïi nhuaän treân voán chuû sôû höõu
vì a – b laø moät soá döông.
Ñeå laøm roõ cho caùc tröôøng hôïp naøy, chuùng ta coù theå xem xeùt chuùng trong
ñieàu kieän ñöôïc cho ví duï sau:
Coù soá lieäu chung cuûa 3 doanh nghieäp A, B, C cuøng ngaønh nhö sau:
217
Taøi lieäu 1:
Toång TS = 3.000 trieäu ñoàng, laõi suaát nôï vay daøi haïn laø 10%/naêm (b%)
Taøi lieäu 2:
Giaû söû doanh nghieäp A khoâng vay (VCSH = 3.000 trieäu ñoàng), doanh
nghieäp B vay 1.000 trieäu ñoàng (VCSH = 2.000 trieäu ñoàng) vaø doanh nghieäp C
vay 2.000 trieäu ñoàng (VCSH = 1.000 trieäu ñoàng).
Taøi lieäu 3:
Chæ tieâu Tröôøng hôïp 1 Tröôøng hôïp 2 Tröôøng hôïp 3
(trieäu ñoàng) 240 300 360
vay treân TS (a%) 8% 10% 12%
Sau ñaây ta seõ xem xeùt söï thay doåi cuûa tyû suaát lôïi nhuaän sau thueá treân voán
chuû sôû höõu trong caùc tröôøng hôïp cô caáu voán khaùc nhau:
° Tröôøng hôïp 1 (a < b)
Chæ tieâu DNA khoâng
vay (VCSH
=3.000)
DNB vay 1000
(VCSH
=2.000)
DNC vay 2000
(VCSH
=1.000)
LN tröôùc thueá vaø laõi vay 240 240 240
Chi phí laõi vay 0 100 200
Lôïi nhuaän tröôùc thueá 240 140 40
Thueá thu nhaäp (TS t%= 28%) 67,2 39,2 11,2
Lôïi nhuaän sau thueá (laõi roøng) 172,8 100,8 28,8
Tyû suaát LN/VCSH
5,76%
5,04%
2,88%
Caøng taêng nôï caøng laøm giaûm tyû suaát LN/VCSH
218
° Tröôøng hôïp 2 (a = b)
DNA khoâng
vay (VCSH
=3.000)
DNB vay 1000
(VCSH
=2.000)
DNC vay 2000
(VCSH
=1.000)
LN tröôùc thueá vaø laõi vay 300 300 300
Chi phí laõi vay 0 100 200
Lôïi nhuaän tröôùc thueá 300 200 100
Thueá thu nhaäp (TS 28%) 84 56 28
Lôïi nhuaän sau thueá (laõi roøng) 216 144 72
Tyû suaát LN/VCSH
7,2%
7,2%
7,2%
Taêng nôï khoâng laøm thay ñoåi tyû suaát LN/VCSH
° Tröôøng hôïp 3 (a > b)
DNA khoâng
vay (VCSH
=3.000)
DNB vay
1000 (VCSH
=2.000)
DNC vay
2000 (VCSH
=1.000)
LN tröôùc thueá vaø laõi vay 360 360 360
Chi phí laõi vay 0 100 200
Lôïi nhuaän tröôùc thueá 360 260 160
Thueá thu nhaäp (thueá suaát 28%) 100,8 72,8 44,8
Lôïi nhuaän sau thueá (laõi roøng) 259,2 187,2 115,2
Tyû suaát LN/VCSH
8,64%
9,36%
11,52%
Caøng taêng nôï caøng laøm taêng tyû suaát LN/VCSH