BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
SẢN XUẤT NẤM PAECILOMYCES SP. ĐỂ PHÒNG
TRỪ TUYẾN TRÙNG MEILODOGYNE SP. GÂY
HẠI TRÊN CÂY HỒ TIÊU.
Ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Chuyên ngành: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Giảng viên hướng dẫn: TS. NGUYỄN THỊ HAI
Sinh viên thực hiện : PHAN ÁNH NGÂN
MSSV: 1211100132 Lớp: 12DSH02
TP. Hồ Chí Minh, 2016.
i
LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan nội dung trong đồ án tốt nghiệp là công trình nghiên cứu
thực sự của cá nhân em dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Hai – giảng viên
Khoa Công Nghê Sinh Học – Thực Phẩm – Môi Trường, trường Đại học Công
Nghệ Tp. HCM. Đề tài được thực hiện dựa trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết và tiến
hành nghiên cứu thực nghiệm tại phòng thí nghiệm Công Nghệ Sinh Học, Khoa
Công Nghê Sinh Học – Thực Phẩm – Môi Trường, trường Đại học Công Nghệ Tp.
HCM. Tất cả các số liệu, hình ảnh, các kết quả là nghiên cứu hoàn toàn trung thực.
Đồ án không sao chép dưới bất kỳ hình thức nào, nếu có phát hiện sự gian
lận em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Tp. HCM, ngày 15 tháng 8 năm 2016
Sinh viên thực hiện
Phan Ánh Ngân
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu học tập tại trường đến nay, em đã nhận
được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy Cô, gia đình và bạn bè. Với lòng
biết ơn sâu sắc nhất, em xin gửi đến quý Thầy Cô ở Khoa Công Nghệ Sinh học –
Thực Phẩm – Môi Trường, Trường Đại học Công Nghệ Tp. HCM đã cùng với tri
thức và tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu cho chúng em
trong suốt thời gian học tập tại trường. Và đặc biệt, trong học kỳ này. Nếu không có
những lời hướng dẫn, dạy bảo của các thầy cô thì em nghĩ bài thu hoạch này của em
rất khó có thể hoàn thiện được. Một lần nữa, em xin chân thành cảm ơn thầy. Bài
báo cáo đồ án tốt nghiệp thực hiện trong khoảng thời gian 3 tháng. Bước đầu đi vào
thực tế của em còn hạn chế và còn nhiều bỡ ngỡ. Do vậy, không tránh khỏi những
thiếu sót là điều chắc chắn, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu
của quý Thầy Cô và các bạn học cùng lớp để kiến thức của em trong lĩnh vực này
được hoàn thiện hơn.
Em xin gởi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đối với các thầy cô của
trường Đại học Công Nghệ Tp. HCM, đặc biệt là TS. Nguyễn Thị Hai, giảng viên
khoa Công Nghệ Sinh học – Thực Phẩm – Môi Trường của trường đã tạo điều kiện
cho em để em có thể hoàn thành tốt bài báo cáo đồ án tốt nghiệp này. Và em cũng
xin chân thành cám ơn các thầy cô ở phòng thí nghiệm, các anh chị, các bạn đã
nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành báo cáo đồ án tốt nghiệp.
Trong quá trình thực hiện đồ án tốt nghiệp, cũng như là trong quá trình làm
bài báo cáo, khó tránh khỏi sai sót đồng thời do trình độ lý luận cũng như kinh
nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên bài báo cáo không thể tránh khỏi những thiếu sót,
em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của Thầy/Cô để em học thêm được nhiều
kinh nghiệm và áp dụng vào công việc sắp tới.
Em xin chân thành cảm ơn !
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................. ii
MỤC LỤC .................................................................................................................. iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................................. vi
DANH MỤC BẢNG ................................................................................................. vii
DANH MỤC HÌNH ................................................................................................. viii
ĐẶT VẤN ĐỀ .............................................................................................................. 1
MỤC ĐÍCH .................................................................................................................. 2
NỘI DUNG................................................................................................................... 2
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ................................................................. 3
Giới thiệu về nấm Paecilomyces sp. ..................................................................... 3
1.1.1. Phân loại khoa học ............................................................................................. 3
1.1.2. Đặc điểm hình thái ............................................................................................. 4
1.1.3. Cơ chế tiết độc tố của nấm Paecilomyces .......................................................... 5
1.1.4. Chu kỳ sống và cơ chế tác động của nấm Paecilomyces spp. đối với tuyến
trùng .............................................................................................................................. 6
1.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm Paecilomyces sp. ................. 7
Tổng quan về tuyến trùng Meloidogyne sp. gây bệnh bướu rễ trên cây hồ tiêu 11
1.2.1. Tổng quan về tuyến trùng ký sinh thực vật ..................................................... 11
1.2.2. Phân loại khoa học ........................................................................................... 14
Các nghiên cứu nước ngoài về nhân nuôi và sử dụng nấm Paecilomyces sp.
trong phòng từ tuyến trùng hại cây trồng................................................................... 19
Các nghiên cứu trong nước về nhân nuôi và sử dụng Paecilomyces sp. trong
phòng trừ tuyến trùng hại cây .................................................................................... 22
CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP .................................................. 24
Thời gian và địa điểm nghiên cứu....................................................................... 24
iv
Vật liệu nghiên cứu, thiết bị và hóa chất ............................................................ 24
2.2.1. Vật liệu nghiên cứu .......................................................................................... 24
2.2.2. Thiết bị .............................................................................................................. 24
2.2.3. Các loại môi trường sử dụng ............................................................................ 25
Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................... 26
2.3.1. Hoạt hóa nguồn nấm Paecilomycse sp. ........................................................... 27
2.3.2. Phương pháp giữ giống trên thạch nghiêng ..................................................... 28
2.3.3. Các phương pháp xác định số lượng tế bào vi sinh vật ................................... 28
2.3.4. Phương pháp tách tuyến trùng từ rễ tiêu (dẫn theo Lê Thị Mai Châm, 2014) 29
2.3.5. Khảo sát sự phát triển của nấm Paecilomyces sp. trên các loại môi trường
nhân sinh khối (theo Lê Hữu Phước, 2009) ............................................................... 30
2.3.6. Khảo sát ảnh hưởng của các loại cơ chất khác nhau lên sự phát triển của nấm
Paecilomyces sp.......................................................................................................... 30
2.3.7. Ảnh hưởng của thuốc trừ sâu, bệnh đến sự phát triển của nấm Paecilomyces
sp. ................................................................................................................................ 31
2.3.8. Khảo sát khả năng kí sinh con cái tuyến trùng Meloidogyne sp. của nấm
Paecilomyces sp.......................................................................................................... 35
2.3.9. Đánh giá tác động của chế phẩm nấm Paecilomyces sp. trong việc phòng trừ
tuyến trùng Meloidogyne sp. trên cây hồ tiêu ............................................................ 36
2.3.10. Phương pháp xử lý số liệu .............................................................................. 37
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ........................................................ 38
Kết quả hoạt hóa nguồn nấm Paecilomyces sp. .................................................. 38
Ảnh hưởng của các loại thuốc trừ nấm, trừ sâu đến sự phát triển của
Paecilomyces sp.......................................................................................................... 39