Sự khác biệt giữa Aikido và các
môn võ khác
Sự khác biệt Giữa Aikido và Judo, Karatedo,… thế nào? Câu hỏi này luôn
luôn được nêu ra trong các cuộc biểu diễn Aikido. Khi bạn đọc về phần nói về
kỹ thuật, bạn sẽ được biết về chi tiết.
Nếu như Judo sử dụng những kỹ thuật nắm bắt tay áo hoặc cổ áo rồi tìm dịp nắm
cơ hội quật ngã đối thủ.
Kỹ thuật nắm bắt tay áo để quật ngã đối thủ trong Judo
Thì trái lại, trong Aikido chính thời gian tiếp cận lại chính là thời gian để hành
động. Trước tiên chúng ta đứng cách xa nhau, giữ khoảng cách đủ để đối phương
chuyển động theo các kỹ thuật Aikido. Ở đây, không có việc hai đối thủ túm lấy
nhau hoặc xô đẩy nhau.
Trong kỹ thuật Aikido không có việc hai đối thủ túm lấy nhau hoặc xô đẩy nhau
Ta cũng thấy điều khác biệt rất xa với Karatedo. Nói chung, các động tác của
Karate được xử lý bằng cách đấm hoặc đá. Do đó hầu hết các động tác gần như
theo đường thẳng, mặc dầu có một số chuyển động vòng tròn và hình cầu. Toàn
vẹn các chuyển động thẳng hiếm thấy trong Aikido.
Kỹ thuật karate
Các động tác thường thấy trong Aikido có thể bắt gặp trong kiếm pháp Nhật Bản
hơn là trong Judo hoặc Karatedo. Mặc dù những biểu hiện của Aikido khá khác
biệt với kiếm đạo nhưng các động tác của nó lại dựa trên căn bản kiếm đạo. Có thể
dễ dàng giải thích kỹ thuật Aikido từ nguyên lý của kiếm đạo hơn là từ các nghệ
thuật khác.
Tổ sư thường phát biểu:
“Những ai tập luyện Aikido, nếu cầm kiếm thì phải sử dụng theo kỹ thuật Aikiken
và nếu cầm gậy sẽ tuân theo kỹ thuật Aikijo. Một thanh kiếm hay một cây gậy là sự
nối dài triển khai cánh tay và thân thể. Nếu bạn cầm nắm chúng chỉ như thể là
một vật thể mà thôi thì thật là vô ích, bạn đã không học được Aikido chân chính.”
Phương thức huấn luyện Aikido có một số nét giống như kiếm pháp. Người ta
thường giữ khoảng cách chừng 1,8m (6 feet) giữa các đối thủ ngay từ lúc khởi đầu
cho đến lúc kết thúc.
Trong Aikido, mặc dầu bạn không cầm kiếm, bạn phải kiểm soát đối thủ ở vào
thời điểm mà khoảng cách với đối thủ trở nên có lợi cho bạn. Cách cầm kiếm
trong Aikido dựa trên kỹ thuật vận dụng toàn thân theo đường xiên (Oblique
Form), điều này có khác đôi chút với các kỹ thuật Kiếm đạo hiện đại của Nhật
Bản.
Như đã giải thích ở trên, Tổ sư đã nghiên cứu rất nhiều võ đạo khác nhau, và
Aikido dĩ nhiên đã hấp thụ và kế thừa các kỹ thuật đó. Nhưng Tổ sư đã phát triển
chúng xa hơn.
Do đó, phần tinh túy của Aikido có khác biệt với những võ đạo khác.
Đôi khi việc huấn luyện Aikido được hiểu lầm đơn giản chỉ là tập luyện các hình
thức. Kỹ thuật Aikido thật là biến hóa vô số.
Phải hiểu rằng kỹ thuật bạn đang tập chỉ là hình thức tầm thường của phần tinh túy
Aikido.
Do đó Tổ sư dạy rằng: “Chuyển động của trời đất là chuyển động của chính chúng
ta”. Đó là đích ta chưa đạt tới.
Trong Aikido không có hình thức, không có phong cách (style). Chuyển động của
Aikido là chuyển động của trời đất, tự nhiên; mà sự huyền diệu của nó thật là sâu
thẳm và vô tận.
Do đó, Aikido thật sự khác biệt một cách tinh tế với các võ đạo khác ở chỗ các võ
đạo khác thường chỉ trụ ở các hình thức. Khi ta dùng chữ “hình thức”, ta hàm ý
rằng những kỹ thuật của Aikido là những chuỗi hình thức vô tận. Điều này rất
khác xa với khái niệm “hình thức” theo cách hiểu định kiến thông thường.
Những kỹ thuật Aikido do đó khác biệt với với Judo, Kendo hoặc Karatedo, nhưng
về mặt tinh thần thì lại phù hợp những bí quyết của các võ đạo khác.
Một sự khảo sát năng động về Aikido
Những kỹ thuật Aikido cấu tạo hợp lý từ một quan điểm năng động. Nét tổng quát
như sau: