TÀI CHÍNH DOANH NGHI PỆ
Tài tr Doanh nghi p và th tr ng hi u quợ ệ ị ườ ệ ả
TÀI CHÍNH DOANH NGHI PỆ
Ch ng 18: TÀI TR DOANH NGHI P VÀươ Ợ Ệ
TH TR NG HI U QUỊ ƯỜ Ệ Ả
M đu:ở ầ
Đ m đu ch ng này, chúng ta b t đu t vi c ể ở ầ ươ ắ ầ ừ ệ đi chi u các quy tố ế ế
đnh đu t và các quy t đnh tài trị ầ ư ế ị ợ.
M c đích khi tr c ta gi cho quy t đnh ngân sách v n không đi là đụ ướ ữ ế ị ố ổ ể
tách r i các quy t đnh đu t v i các quy t đnh tài tr . T c là ta gi đnh:ờ ế ị ầ ư ớ ế ị ợ ứ ả ị
quy t đnh ngân sách v n và quy t đnh tài tr đc l p v i nhau. V y gi đnhế ị ố ế ị ợ ộ ậ ớ ậ ả ị
này có h p lý? Câu tr l i là tùy theo t ng tr ng h p c th :ợ ả ờ ừ ườ ợ ụ ể
Trong nhi u tr ng h p, gi đnh này là h p lí. ề ườ ợ ả ị ợ
Ví d : ụ
Tr ng h p quy t đnh đu t không b chi ph i b i quy tườ ợ ế ị ầ ư ị ố ở ế
đnh tài tr . ị ợ
Thông th ng khi doanh nghi p đng tr c nh ng c h i đu tườ ệ ứ ướ ữ ơ ộ ầ ư
thì đi u đu tiên h quan tâm là l a ch n d án nào đ đt đcề ầ ọ ự ọ ự ể ạ ượ
NPV t i u nh t trong nh ng d án còn l i ch không ph i là vi cố ư ấ ữ ự ạ ứ ả ệ
suy nghĩ d án đó nh t thi t ph i k t h p v i m t ngu n ti n cự ấ ế ả ế ợ ớ ộ ồ ề ụ
th nào đó. T c là sau khi quy t đnh th c hi n d án đó h m iể ứ ế ị ự ệ ự ọ ớ
đi đn b c k ti p là suy nghĩ v ngu n tài tr .ế ướ ế ế ề ồ ợ
Tr ng h p quy t đnh tài tr không b chi ph i b i quy tườ ợ ế ị ợ ị ố ở ế
đnh đu t .ị ầ ư
Doanh nghi p th ng t do thay đi c u trúc v n c a mình thôngệ ườ ự ổ ấ ố ủ
qua các ho t đng mua bán hay phát hành ch ng khoán. Và trênạ ộ ứ
TÀI CHÍNH DOANH NGHI PỆ
Tài tr Doanh nghi p và th tr ng hi u quợ ệ ị ườ ệ ả
th c t ho t đng này không ph i lúc nào cũng đòi h i c n có m tự ế ạ ộ ả ỏ ầ ộ
d án đu t riêng bi t kèm theoự ầ ư ệ .
Tuy nhiên, m t s tr ng h p, ta l i c n ph i xem xét k t h p cộ ố ườ ợ ạ ầ ả ế ợ ả
hai quy t đnh đu t và tài tr . Ta s xét chúng vào nh ng ch ng phíaế ị ầ ư ợ ẽ ữ ươ
sau.
Bây gi , chúng ta s quay l i v i vi c đi chi u hai quy t đnh đu tờ ẽ ạ ớ ệ ố ế ế ị ầ ư
và tài tr . Dù quy t đnh đu t hay tài tr thì m c tiêu c a chúng đu h i tợ ế ị ầ ư ợ ụ ủ ề ộ ụ
v m t đi m chung, đó làề ộ ể t i đa hóa NPV. ố Thu t ng ậ ữ “hi n giá thu nệ ầ
kho n vay”ả hay hi n giá thu n các c h i tài tr nói chung có th là có vệ ầ ơ ộ ợ ể ẻ
nh xa l v i chúng ta. Nh ng trong ph n n i dung chính ti p theo đây chúngư ạ ớ ư ầ ộ ế
ta s đ c p đn cách tính toán chúng. Bây gi chúng ta hi u, đi v i các cẽ ề ậ ế ờ ể ố ớ ơ
h i tài tr ta cũng tìm nh ng c h i tài tr có NPV d ng gi ng nh trong cácộ ợ ữ ơ ộ ợ ươ ố ư
c h i đu t . Nh ng nh ng c h i nh v y là r t khó tìm ki m b i vì ơ ộ ầ ư ư ữ ơ ộ ư ậ ấ ế ở thị
tr ng v n r t hi u qu . ườ ố ấ ệ ả Do đó, r t khó làm tăng giá tr b ng các quy t đnhấ ị ằ ế ị
tài tr khôn khéo. ợ
V y th tr ng v n hi u qu thì tác đng đn vi c đó nh th nào? ậ ị ườ ố ệ ả ộ ế ệ ư ế
Đó là: Trong th tr ng hi u qu , c nh tranh gay g t c a nh ng nhàị ườ ệ ả ạ ắ ủ ữ
đu t lo i b các c h i t o t su t sinh l i và làm cho các phát hành nầ ư ạ ỏ ơ ộ ạ ỷ ấ ợ ợ
và v n c ph n đc đnh giá công b ngố ổ ầ ượ ị ằ .
Chúng ta s đnh nghĩa rõ ràng h n v gi thuy t th tr ng hi u quẽ ị ơ ề ả ế ị ườ ệ ả
trong ph n 18.2. Sau đó các ph n 18.3 và 18.4 ti p theo s đa ra nh ng ch ngầ ầ ế ẽ ư ữ ứ
c ng h cũng nh ch ng l i th tr ng hi u qu , và k t thúc t i sáu bài h cứ ủ ộ ư ố ạ ị ườ ệ ả ế ạ ọ
v th tr ng hi u qu .ề ị ườ ệ ả
Tr c tiên, nh đã nói trên, chúng ta s tr l i v i NPV, cách tínhướ ư ở ẽ ở ạ ớ
“hi n giá kho n vay” và đa ra nh ng đi m khác bi t c a quy t đnh đu tệ ả ư ữ ể ệ ủ ế ị ầ ư
và tài tr .ợ
TÀI CHÍNH DOANH NGHI PỆ
Tài tr Doanh nghi p và th tr ng hi u quợ ệ ị ườ ệ ả
18.1. Chúng ta luôn tr l i v i NPVở ạ ớ
Tuy gi đnh c a chúng ta là quy t đnh đu t và tài tr đc l p v iả ị ủ ế ị ầ ư ợ ộ ậ ớ
nhau nh ng chúng l i có đi m c b n gi ng nhau trong tiêu chu n đ đa raư ạ ể ơ ả ố ẩ ể ư
quy t đnh. Đó là vi c tính toán hi n giá thu n.ế ị ệ ệ ầ
Đi u đó la d hi u. Ch ng h n khi ta quy t đnh mua m t dây chuy nề ễ ể ẳ ạ ế ị ộ ề
m i hay quy t đnh bán m t trái phi u, ta đi u ph i đnh giá. Đó là ho t đngớ ế ị ộ ế ề ả ị ạ ộ
đnh giá tài s n có r i ro trong hai tr ng h p khác nhauị ả ủ ườ ợ : tài s n th c và tàiả ự
s n tài chính.ả
C th v tính hi n giá thu n c a c h i tài tr , chúng ta hãy cùng theoụ ể ề ệ ầ ủ ơ ộ ợ
dõi m t ví d sau. ộ ụ
Theo chính sách khuy n khích doanh nghi p nh chính ph đ nghễ ệ ỏ ủ ề ị
cho doanh nghi p b n vay 100.000$ trong 10 năm v i lãi su t 3% năm.ệ ạ ớ ấ
Doanh nghi p b n ph i tr lãi 3.000$ m i năm và n g c vào nămệ ạ ả ả ỗ ợ ố
cu i cùng. ố
B n có nên ch p nh n l i đ ngh này khôngạ ấ ậ ờ ề ị ?
Đ tr l i câu h i này, chúng ta đi tính NPV c a kho n vay theoể ả ờ ỏ ủ ả
ph ng pháp thông th ng.ươ ườ
Đu tiên chúng ta quan sát b ng bênầ ả .
Năm Dòng ti n ($)ề
0 +100.000
1 -3.000
2 -3.000
3 -3.000
4 -3.000
5 -3.000
6 -3.000
7 -3.000
8 -3.000
9 -3.000
10 -3.000
TÀI CHÍNH DOANH NGHI PỆ
Tài tr Doanh nghi p và th tr ng hi u quợ ệ ị ườ ệ ả
B ng.ả Các dòng ti n phát sinh hàng năm trong 10 năm n uề ế
Doanh nghi p ch p nh n kho n cho vay c a Chính Ph .ệ ấ ậ ả ủ ủ
Theo đó, t i năm 0, chúng ta nh n kho n vay 100.000$ nên dòngạ ậ ả
ti n có d u d ng và nh ng năm sau đó ta ph i tr lãi 3.000$ề ấ ươ ữ ả ả / năm
nên dòng ti n mang d u d ng bi u th s đi ra.ề ấ ươ ể ị ự
NPV= S ti n vay – PV (dòng lãi) – PV(n g c)ố ề ợ ố
Trong đó, r : chi phí c h i c a v n.ơ ộ ủ ố
Mu n tính NPV ta ph i bi t r. V y c s nào đ ta xác đnh rố ả ế ậ ơ ở ể ị ?
Chúng ta s l p lu n nh sauẽ ậ ậ ư : Kho n vay trên là m t tìa s n tàiả ộ ả
chính, v y ta có th đem bán chúng v i giá b ng hi n giá c a cácậ ể ớ ằ ệ ủ
dòng ti n v i su t chi t kh u là t su t sinh l i c a các ch ngề ớ ấ ế ấ ỷ ấ ợ ủ ứ
khoán khác mà Doanh nghi p b n phát hành.ệ ạ
Gi s r=10%, ta cóả ử : NPV
= +43.012$.
V y c h i này đáng giá 43.012$.ậ ơ ộ
S khác bi t gi a quy t đnh đu t và quy t đnh tài trự ệ ữ ế ị ầ ư ế ị ợ :
1. Theo m t cách nào đó, các quy t đnh đu t đn gi n h n các quy tộ ế ị ầ ư ơ ả ơ ế
đnh tài tr .ị ợ
2. Các quy t đnh tài tr cũng d dàng l p h n các quy t đnh đu t theoế ị ợ ễ ậ ơ ế ị ầ ư
nhi u cách. B i vìề ở :