1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TÀI LIỆU
BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ
NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON - HẠNG II
HÀ NỘI, 2017
2
MỤC LỤC
Chuyên đề 1: Quyết định hành chính nhà nước
Chuyên đề 2: Giáo dục Mầm non trong xu thế đổi mới
Chuyên đề 3: Kĩ năng tạo động lực làm việc cho giáo viên mầm non
Chuyên đề 4: Kĩ năng quản lí xung đột
Chuyên đề 5: Quản lí phát triển chương trình giáo dục nhà trường
Chuyên đề 6: Xây dựng nhà trường thành cộng đồng học tập .
Chuyên đề 7: Kiểm định chất lượng giáo dục và đánh giá ngoài trường mầm
non
Chuyên đề 8: Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng trong giáo dục mầm non
Chuyên đề 9: Kĩ năng biên soạn tài liệu bồi dưỡng về giáo dục mầm non
Chuyên đề 10: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn phát triển năng lực nghề nghiệp
dưới hình thức nghiên cứu bài học
Chuyên đề 11: Đạo đức của cán bộ quản lí trong giải quyết các vấn đề ở nhà
trường mầm non và cộng đồng
3
CHUYÊN ĐỀ 1
QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Tóm tắt nội dung chuyên đề: Chuyên đề cung cấp cho người học những kiến
thức cơ bản về khái niệm, đặc điểm của quyết định hành chính nhà nước; tầm quan
trọng của các quyết định hành chính nhà nước đối với xã hội; phân loại các quyết định
hành chính; các yêu cầu đối với quyết định hành chính nhà nước; quy trình xây dựng và
ban hành quyết định hành chính nhà nước.
1. Khái niệm, đặc điểm của quyết định hành chính nhà nước
1.1. Khái niệm quyết định hành chính nhà nước
* Quyết định
Quyết định (decisions) là từ được sử dụng phổ biến trong đời sống hàng ngày
cũng như trong các hoạt động tổ chức quản lí. Quyết định được hiểu đơn giản là một
loại văn bản thuộc hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Quyết định là việc công bố
hay công nhận một vấn đề đối với tổ chức hay cá nhân nào đó có tính thực thi bắt buộc.
Để tạo ra một quyết định thì cần thiết phải có ba yếu tố cơ bản sau:
- Quyết định phải gắn liền với một chủ thể nhất định. Đó có thể là tập thể, cá
nhân; có thể là nhà nước và không phải là nhà nước; có thể là tổ chức độc lập hay tổ
chức mang tính phối hợp, quốc tế.
- Quyết định phải có các phương án để lựa chọn. Nếu không có các phương án
lựa chọn, chủ thể của quyết định sẽ không có nội dung để công nhận hoặc ra mệnh lệnh
đối với đối tượng cần tương tác.
- Quyết định phải hướng tới mục đích nhất định. Không có quyết định nào vô
hướng.
* Quyết định hành chính
Thông qua hoạt động của bộ máy nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp
và tư pháp, quyền lực nhà nước được thể hiện đó là ra các quyết định pháp luật. Quyết
định pháp luật bao gồm những quyết định của cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Theo Từ điển giải thích thuật ngữ luật học (Nxb Công an nhân dân, 1999) thì
4
quyết định hành chính được hiểu là: “Kết quả sự thể hiện ỷ chí quyền lực đơn phương
của cơ quan nhà nước có thấm quyền, những người có chức vụ, các tổ chức và cả nhân
được Nhà nước trao quyền, thực hiện trên cơ sở và đề thi hành pháp luật, theo trình tự
và hình thức do pháp luật quy định hướng tới việc thực hiện nhiệm vụ quản lí hành
chỉnh trong lĩnh vực hoặc vấn đề được phân công phụ trách.
Hiến pháp năm 2013 quy định Nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật. Những
quy định đã được ghi nhận trong luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996
đều thể hiện răng, Nhà nước muôn quản lí xã hội nói chung nhất là trong lĩnh vực công
thì không thể không thể không thể hiện ý chí thông qua quyền lực của mình dưới hình
thức là những quyết định pháp luật, trong đó có quyết định hành chính.
Trên thực tế, rất ít tài liệu đề cập đến khái niệm “quyết định hành chính”
(Admỉnistrative Decision) mà thường sử dụng phổ biến cụm từ “quyết định của các cơ
quan hành chính nhà nước” (Decisions of Admỉnỉstrative Agencỉes). Vậy phải hiểu các
cơ quan hành chính nhà nước ở đây là các cơ quan thực thi quyền hành pháp. Với cách
hiểu này, quyết định hành chính cũng có ba yếu tố cơ bản như hiểu về khái niệm “quyết
định”:
- Chủ thể đưa ra quyết định hành chính là tổ chức hành chính và những người
được trao nhiệm vụ, quyền hạn nhất định trong tổ chức hành chính nhà nước (nhiệm vụ
và quyền hạn của các cơ quan tổ chức nhà nước, trong đó có các cơ quan hành chính
nhà nước được quy định trong khuôn khổ pháp luật cụ thể: Hiên pháp, Luật tổ chức
Chính phủ, Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân các cấp hoặc các văn
bản quy phạm pháp luật khác. Đây là một trong những đặc trưng quan trọng để phân
biệt tổ chức nhà nước với các loại tổ chức khác và cũng là đặc trưng quan trọng ảnh
hưởng đến việc làm quyết định của các cơ quan nhà nước nói chung và cơ quan hành
chính nhà nước nói riêng.
- Những phương án lựa chọn của các tổ chức hành chính nhà nước cũng được
xác định trên những nguyên tắc khác với các tổ chức khác.
- Sản phẩm của các quyết định hành chính tạo ra rất đa dạng, phong phú - điều
này cũng đã gây tranh luận hiện nay, vì quá nhiều quyết định hành chính mà hiểu quả
5
quản lí lại chưa cao.
Như vậy, có thể hiểu quyết định hành chính là loại quyết định của cơ quan hành
chính nhà nước nhằm giải quyết một vấn đề thuộc quyền hạn của cơ quan đó để bảo
đảm cho các mục tiêu phát triển quốc gia được thực hiện.
Chức năng quản lí hành chính nhà nước trên cơ sở của quyền hành pháp có vị trí
và vai trò quan trọng trong hệ thống cơ quan nhà nước. Hình thức hoạt động của các cơ
quan nhà nước trong lĩnh vực này chủ yếu là ra quyết định hành chính để đề ra những
chủ trương, chính sách lớn, xây dựng quy tắc xử sự hoặc áp dụng pháp luật cho một
công việc cụ thể nhằm mục đích thực hiện chức năng của Nhà nước thông qua quyền
hành pháp.
Bên cạnh đó, quyết định hành chính do nhiều chủ thể khác nhau ban hành với
những nội dung phong phú, đa dạng liên quan đến các lĩnh vực khác nhau của quản lí
hành chính nhà nước. Trong số những chủ thể có thẩm quyền ban hành quyết định hành
chính thì các chủ thể trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước có vai trò đặc biệt
quan trọng, bởi lẽ, đây là những chủ thể cơ bản, chủ yếu thực hiện hoạt động quản lí
hành chính nhà nước trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.
Từ những cơ sở nêu trên có thể đưa ra định nghĩa về quyết định hành chính như
sau:
“Quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp luật, nó là kết quả sự
thể hiện ý chí quyền lực của nhà nước thông qua những hành vi của các chủ thể được
thực hiện quyền hành pháp trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước tiến hành
theo một trình tự dưới những hình thức nhất định theo quy định của pháp luật, nhằm
đưa ra những chủ trương, biện pháp, đặt ra các quy tắc xử sự hoặc áp dụng những quy
tắc đó giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng
quản lí hành chính nhà nước”.
* Một vài dấu hiệu đế phân biệt quyết định hành chính và các quyết định (nói
chung)
Một là, quyết định hành chính là quyết định của cơ quan quyền lực nhà nước và
sử dụng quyền lực nhà nước để lựa chọn phương án và cách thức thực hiện mang tính