TÀI LI U H NG D N ÔN THI ĐI H CỆ ƯỚ Ẫ Ạ Ọ
B NG HAI - NGÀNH LU TẰ Ậ
MÔN: NHÀ N C VÀ PHÁP LU TƯỚ Ậ
(Phát mi n phí)ễ
1
Tháng 9/2015
2
PH N 1.Ầ
NH NG V N Đ C B N V NHÀ N C VÀ PHÁP LU TỮ Ấ Ề Ơ Ả Ề ƯỚ Ậ
V N Đ 1:Ấ Ề B n ch t c a pháp lu tả ấ ủ ậ
- B n ch t c a pháp lu t cũng gi ng nh nhà n c là tính giai c p c aả ấ ủ ậ ố ư ướ ấ ủ
nó, không có "pháp lu t t nhiên" hay pháp lu t không có tính giai c p.ậ ự ậ ấ
- Tính giai c p c a pháp lu t tr c h t ch , pháp lu t ph n ánh ý chíấ ủ ậ ướ ế ở ỗ ậ ả
nhà n c c a giai c p th ng tr , n i dung c a ý chí đó đc quy đnh b i đi uướ ủ ấ ố ị ộ ủ ựơ ị ở ề
ki n sinh ho t v t ch t c a giai c p th ng tr . Nh n m trong tay quy n l cệ ạ ậ ấ ủ ấ ố ị ờ ắ ề ự
nhà n c, giai c p th ng tr đã thông qua nhà n c đ th hi n ý chí c a giaiướ ấ ố ị ướ ể ể ệ ủ
c p mình m t cách t p trung th ng nh t, h p pháp hoá ý chí c a nhà n c,ấ ộ ậ ố ấ ợ ủ ướ
đc nhà n c b o h th c hi n b ng s c m nh c a nhà n c.ượ ướ ả ộ ự ệ ằ ứ ạ ủ ướ
- Tính giai c p c a pháp lu t còn th hi n m c đích đi u ch nh c aấ ủ ậ ể ệ ở ụ ề ỉ ủ
pháp lu t. M c đích c a pháp lu t tr c h t nh m đi u ch nh quan h gi aậ ụ ủ ậ ướ ế ằ ề ỉ ệ ữ
các giai c p, t ng l p trong xã h i. Vì v y, pháp lu t là nhân t đ đi u ch nhấ ầ ớ ộ ậ ậ ố ể ề ỉ
v m t giai c p các quan h xã h i nh m h ng các quan h xã h i phát tri nề ặ ấ ệ ộ ằ ướ ệ ộ ể
theo m t tr t t phù h p v i ý chí c a giai c p th ng tr , b o v c ng c đa vộ ậ ự ợ ớ ủ ấ ố ị ả ệ ủ ố ị ị
c a giai c p th ng tr . V i ý nghĩa đó, pháp lu t chính là công c đ th c hi nủ ấ ố ị ớ ậ ụ ể ự ệ
s th ng tr giai c p.ự ố ị ấ
- M t khác, b n ch t c a pháp lu t còn th hi n thông qua tính xã h iặ ả ấ ủ ậ ể ệ ộ
c a pháp lu t. Tính xã h i c a pháp lu t th hi n th c ti n pháp lu t là k tủ ậ ộ ủ ậ ể ệ ự ễ ậ ế
qu c a s "ch n l c t nhiên" trong xã h i. Các quy ph m pháp lu t m c dùả ủ ự ọ ọ ự ộ ạ ậ ặ
do các c quan nhà n c có th m quy n ban hành nh m đi u ch nh các ơ ướ ẩ ề ằ ề ỉ quan
h xã h iệ ộ , tuy nhiên ch nh ng quy ph m nào phù h p v i th c ti n m i đcỉ ữ ạ ợ ớ ự ễ ớ ượ
th c ti n gi l i thông qua nhà n c, đó là nh ng quy ph m "h p lý", "kháchự ễ ữ ạ ướ ữ ạ ợ
quan" đc s đông trong xã h i ch p nh n, phù h p v i l i ích c a đa sượ ố ộ ấ ậ ợ ớ ợ ủ ố
trong xã h i.ộ
- Giá tr xã h i c a pháp lu t còn th hi n ch , quy ph m pháp lu tị ộ ủ ậ ể ệ ở ỗ ạ ậ
v a là th c đo c a hành vi con ng i, v a là công c ki m nghi m các quáừ ướ ủ ườ ừ ụ ể ệ
trình, các hi n t ng xã h i, là công c đ nh n th c xã h i và đi u ch nh cácệ ượ ộ ụ ể ậ ứ ộ ề ỉ
quan h xã h i, h ng chú ý v n đng, phát tri n phù h p v i các quy lu tệ ộ ướ ậ ộ ể ợ ớ ậ
khách quan.
3
V N Đ 2: Các thu c tính c a pháp lu tẤ Ề ộ ủ ậ
Thu c tính c a pháp lu t là nh ng d u hi u đc tr ng riêng có c a phápộ ủ ậ ữ ấ ệ ặ ư ủ
lu t nh m phân bi t pháp lu t v i các quy ph m xã h i khác.ậ ằ ệ ậ ớ ạ ộ
Nhìn m t cách t ng quát, pháp lu t có nh ng đc tr ng c b n sau:ộ ổ ậ ữ ặ ư ơ ả
- Tính quy ph m ph bi nạ ổ ế
Pháp lu t đc t o b i h th ng các quy ph m pháp lu t, quy ph m làậ ượ ạ ở ệ ố ạ ậ ạ
t bào c a pháp lu t, là khuôn m u, là mô hình x s chung. Trong xã h i cácế ủ ậ ẫ ử ự ộ
hành vi x s c a con ng i r t khác nhau, tuy nhiên trong nh ng hoàn c nhử ự ủ ườ ấ ư ả
đi u ki n nh t đnh v n đa ra đc cách x s chung phù h p v i đa s .ề ệ ấ ị ẫ ư ượ ử ự ợ ớ ố
Cũng nh quy ph m pháp lu t, các quy ph m xã h i khác đu có nh ngư ạ ậ ạ ộ ề ữ
quy t c x s chung, nh ng khác v i các quy ph m xã h i, pháp lu t có tínhắ ử ự ư ớ ạ ộ ậ
quy ph m ph bi n. Các quy ph m pháp lu t đc áp d ng nhi u l n trên lãnhạ ổ ế ạ ậ ượ ụ ề ầ
th , vi c áp d ng các quy ph m này ch b đình ch khi c quan nhà n c cóổ ệ ụ ạ ỉ ị ỉ ơ ướ
th m quy n bãi b , b sung, s a đi b ng nh ng quy đnh khác ho c th i hi uẩ ề ỏ ổ ử ổ ằ ữ ị ặ ờ ệ
áp d ng các quy ph m đã h t.ụ ạ ế
Tính quy ph m ph bi n c a pháp lu t d a trên ý chí c a nhà n cạ ổ ế ủ ậ ự ủ ướ
“đc đ lên thành lu t”. Tu theo t ng nhà n c khác nhau mà ý chí c a giaiượ ề ậ ỳ ừ ướ ủ
c p th ng tr trong xã h i mang tính ch t ch quan c a m t nhóm ng i hayấ ố ị ộ ấ ủ ủ ộ ườ
đáp ng đc nguy n v ng, mong mu n c a đa s nhân dân trong qu c gia đó.ứ ượ ệ ọ ố ủ ố ố
-Tính xác đnh ch t ch v m t hình th cị ặ ẽ ề ặ ứ
Thu c tính th hai c a pháp lu t là tính xác đnh ch t ch v m t hìnhộ ứ ủ ậ ị ặ ẽ ề ặ
th c, nó là s th hi n n i dung pháp lu t d i nh ng hình th c nh t đnh.ứ ự ể ệ ộ ậ ướ ữ ứ ấ ị
Thu c tính này th hi n:ộ ể ệ
N i dung c a pháp lu t đc xác đnh rõ ràng, ch t ch khái quát trongộ ủ ậ ựơ ị ặ ẽ
các đi u, kho n c a các đi u lu t trong m t văn b n quy ph m pháp lu t cũngề ả ủ ề ậ ộ ả ạ ậ
nh toàn b h th ng pháp lu t do nhà n c ban hành. Ngôn ng s d ngư ộ ệ ố ậ ướ ữ ử ụ
trong pháp lu t là ngôn ng pháp lu t, l i văn trong sáng, đn nghĩa. Trongậ ữ ậ ờ ơ
pháp lu t không s d ng nh ng t “vân vân” và các d u (...), “có th ” và m tậ ử ụ ữ ừ ấ ể ộ
quy ph m pháp lu t không cho phép hi u theo nhi u cách khác nhau.ạ ậ ể ề
-Tính đc b o đm b ng nhà n cượ ả ả ằ ướ
Khác v i các quy ph m xã h i khác pháp lu t do nhà n c ban hànhớ ạ ộ ậ ướ
ho c th a nh n và đc nhà n c b o đm th c hi n. S b o đm b ng nhàặ ừ ậ ượ ướ ả ả ự ệ ự ả ả ằ
4
n c là thu c tính c a pháp lu t. Pháp lu t không ch do nhà n c ban hànhướ ộ ủ ậ ậ ỉ ướ
mà nhà n c còn b o đm cho pháp lu t đc th c hi n, có nghĩa là nhà n cướ ả ả ậ ượ ự ệ ướ
trao cho các quy ph m pháp lu t có tính quy n l c b t bu c đi v i m i cạ ậ ề ự ắ ộ ố ớ ọ ơ
quan, t ch c và cá nhân. Pháp lu t tr thành quy t c x s có tính b t bu cổ ứ ậ ở ắ ử ự ắ ộ
chung nh vào s c m nh quy n l c c a nhà n c.ờ ứ ạ ề ự ủ ướ
Tu theo m c đ khác nhau mà nhà n c áp d ng các bi n pháp v tỳ ứ ộ ướ ụ ệ ề ư
t ng, t ch c, khuy n khích,... k c bi n pháp c ng ch c n thi t đ đmưở ổ ứ ế ể ả ệ ưỡ ế ầ ế ể ả
b o cho pháp lu t đc th c hi n.ả ậ ượ ự ệ
Nh v y, tính đc b o đm b ng nhà n c c a pháp lu t đc hi uư ậ ượ ả ả ằ ướ ủ ậ ượ ể
d i hai khía c nh. M t m t nhà n c t ch c th c hi n pháp lu t b ng cướ ạ ộ ặ ướ ổ ứ ự ệ ậ ằ ả
hai ph ng pháp thuy t ph c và c ng ch , m t khác nhà n c là ng i b oươ ế ụ ưỡ ế ặ ướ ườ ả
đm tính h p lý và uy tín c a pháp lu t, nh đó pháp lu t đc th c hi nả ợ ủ ậ ờ ậ ượ ự ệ
thu n l i trong đi s ng xã h i.ậ ợ ờ ố ộ
V N Đ 3: Ch c năng c a pháp lu t Ấ Ề ứ ủ ậ
Ch c năng c a pháp lu t là nh ng ph ng di n, m t tác đng ch y uứ ủ ậ ữ ươ ệ ặ ộ ủ ế
c a pháp lu t ph n ánh b n ch t giai c p và giá tr xã h i c a pháp lu t.ủ ậ ả ả ấ ấ ị ộ ủ ậ
Pháp lu t có ba ch c năng ch y u:ậ ứ ủ ế
M t là,ộ ch c năng đi u ch nhứ ề ỉ
Ch c năng đi u ch nh c a pháp lu t th hi n vai trò và giá tr xã h i c aứ ề ỉ ủ ậ ể ệ ị ộ ủ
pháp lu t. Pháp lu t đc đt ra nh m h ng t i s đi u ch nh các quan h xãậ ậ ượ ặ ằ ướ ớ ự ề ỉ ệ
h i. S đi u ch nh c a pháp lu t lên các quan h xã h i đc th c hi n theoộ ự ề ỉ ủ ậ ệ ộ ượ ự ệ
hai h ng: m t m t pháp lu t ghi nh n các quan h xã h i ch y u trong xãướ ộ ặ ậ ậ ệ ộ ủ ế
h i. M t khác pháp lu t b o đm cho s phát tri n c a các quan h xã h i.ộ ặ ậ ả ả ự ể ủ ệ ộ
Nh v y pháp lu t đã thi t l p “tr t t ” đi v i các quan h xã h i, t o đi uư ậ ậ ế ậ ậ ự ố ớ ệ ộ ạ ề
ki n cho các quan h xã h i phát tri n theo chi u h ng nh t đnh phù h p v iệ ệ ộ ể ề ướ ấ ị ợ ớ
ý chí c a giai c p th ng tr , phù h p v i quy lu t v n đng khách quan c a cácủ ấ ố ị ợ ớ ậ ậ ộ ủ
quan h xã h i.ệ ộ
Hai là, ch c năng b o vứ ả ệ
Ch c năng b o v là công c b o v các quan h xã h i mà nó đi uứ ả ệ ụ ả ệ ệ ộ ề
ch nh. Khi có các hành vi vi ph m pháp lu t x y ra, xâm ph m đn các quan hỉ ạ ậ ả ạ ế ệ
xã h i đc pháp lu t đi u ch nh thì các c quan nhà n c có th m quy n sộ ượ ậ ề ỉ ơ ướ ẩ ề ẽ
áp d ng các bi n pháp c ng ch đc quy đnh trong b ph n ch tài c a cácụ ệ ưỡ ế ượ ị ộ ậ ế ủ
quy ph m pháp lu t đi v i các ch th có hành vi vi ph m pháp lu t. Ch ngạ ậ ố ớ ủ ể ạ ậ ẳ
5
