BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG QUỐC GIA
NHÀ XUẤT BẢN NÔNG NGHIỆP
HÀ NỘI - 2025
HƯỚNG DẪN PHƯƠNG PHÁP
KHUYẾN NÔNG SỐ
Trách nhiệm biên tập:
1. PGS. TS. Lê Quốc Thanh
2. TS. Nguyễn Đức Hải
3. ThS. Nguyễn Thị Thanh Huyền
Nhóm biên soạn:
1. TS. Nguyễn Văn Hiểu
2. TS. Hà Quang Trung
3. TS. Hồ Lương Xinh
4. ThS. Nguyễn Mạnh Thắng
5. ThS. Lưu Thị Thùy Linh
6. ThS. Vũ Hồng Quân
7. ThS. Nguyễn Sơn Hải
3
Hướng dẫn phương pháp khuyến nông sốHướng dẫn phương pháp khuyến nông số
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 5
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 6
Bài 1. TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP KHUYẾN NÔNG SỐ 7
1. Khuyến nông, khuyến nông số và chuyển đổi số trong nông nghiệp 8
2. Yêu cầu để triển khai hoạt động khuyến nông số 13
3. Hạ tầng số trong nông nghiệp 19
Bài 2. PHƯƠNG PHÁP KHUYẾN NÔNG SỐ 27
1. Phương pháp tập huấn khuyến nông số 28
2. Hướng dẫn phương pháp tư vấn khuyến nông số 40
3. Hướng dẫn phương pháp truyền thông khuyến nông số 54
4. An toàn thông tin và bảo mật dữ liệu trong quá trình sử dụng
công nghệ số 65
Bài 3. KỸ NĂNG SỐ TRONG SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ NÔNG SẢN 72
1. Kỹ năng ứng dụng IoT trong nông nghiệp 73
2. Kỹ năng ứng dụng giải pháp truy xuất nguồn gốc nông sản 84
3. Kỹ năng tiếp thị số & Logistics thương mại điện tử 96
PHỤ LỤC. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 114
4
Hướng dẫn phương pháp khuyến nông số
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt Nghĩa tiếng Anh
AI
Trí tuệ nhân tạo Artificial Intelligence
BVTV
Bảo vệ thực vật
Plant Protection
CCCD
Căn cước công dân
Citizen Identity Card
CNTT
Công nghệ thông tin Information Technology
E-leaming Đào tạo điện tử/Đào tạo trực tuyến Electronic Leaming
GPS Hệ thống định vị toàn cầu Global Positioning System
HTX Hợp tác xã Cooperative
IoT
Internet vạn vật
Internet of Things
IT
Công nghệ thông tin Information Technology
KOL
Người đẫn dắt dư luận chủ chốt
Key Opinion Leader
KOC
Người tiêu dùng có sức ảnh hưởng
Key Opinion Consumer
LMS Hệ thống quản lý học tập Leaming Management
System
OCOP Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” One Commune One Product
OTP
Mật khẩu dùng một lần One Time Password
QR Code Mã phản hồi nhanh (Mã vạch ma trận) Quick Response Code
TMDT
Thương mại điện tử
E-commerce
UAV
Phương tiện bay không người lái
(Drone)
Unmanned Aerial Vehicle
URL Đại chỉ định vị tài nguyền (Địa chỉ
web) Uniform Resource Locator
USB Cổng giao tiếp nối tiếp đa năng
Universal Serial Bus
VietGAP Thực hành nông nghiệp tốt tại
Việt Nam Vietnamese Good Agricultural
Practices
VTV Đài truyền hình Việt Nam Vietnam Television
5
Hướng dẫn phương pháp khuyến nông số
LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa sâu rộng trên mọi lĩnh vực của đời
sống xã hội, nông nghiệp Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn đổi mới toàn diện.
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát
triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác
định rõ khoa học công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt để nâng cao năng
suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, trong đó nông nghiệp,
nông dân và nông thôn là lĩnh vực cần được ưu tiên chuyển đổi theo hướng hiện đại
và bền vững.
Khuyến nông - với vai trò là cầu nối giữa khoa học, quản lý và người nông dân -
không nằm ngoài xu thế ấy. Việc ứng dụng công nghệ số vào công tác khuyến nông
không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà còn là con đường tất yếu để nâng cao hiệu quả
chuyển giao tri thức, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp thông minh, hiệu quả và bền
vững, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi số nông nghiệp theo tinh
thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Tài liệu “Hướng dẫn phương pháp khuyến nông số”
được biên soạn nhằm hỗ trợ đội ngũ cán bộ khuyến nông, giảng viên, hợp tác xã và
người nông dân nắm vững kiến thức, kỹ năng cũng như phương pháp ứng dụng công
nghệ số trong đào tạo, tư vấn, truyền thông và tổ chức sản xuất nông nghiệp. Tài liệu
hướng tới việc nâng cao năng lực số cho các chủ thể tham gia hoạt động khuyến
nông, giúp người nông dân chủ động tiếp cận thông tin, ra quyết định chính xác hơn
trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Nội dung tài liệu được trình bày khoa học, ngắn gọn và thực tiễn, bao gồm các
phần chính:
•Giới thiệu khái niệm, vai trò và đặc điểm của khuyến nông số;
•Hướng dẫn chi tiết các phương pháp khuyến nông số;
•Trang bị kỹ năng số trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm
Với phương châm “Lấy nông dân làm trung tâm - Lấy công nghệ làm công cụ”, tài
liệu này không chỉ là cẩm nang nghiệp vụ cho cán bộ khuyến nông, mà còn là người
bạn đồng hành trong hành trình đổi mới phương thức phục vụ, góp phần đưa khuyến
nông Việt Nam vững bước vào kỷ nguyên số - nơi tri thức được chia sẻ rộng mở và
người nông dân thực sự là chủ thể của sự phát triển.
Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc và mong nhận được những ý kiến đóng
góp để tài liệu ngày càng hoàn thiện hơn, phục vụ tốt hơn sự nghiệp phát triển nông
nghiệp, nông thôn và người nông dân Việt Nam.
Nhóm tác giả
