Thực trạng khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền tại các trạm y tế xã huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, năm 2024

Y học cổ truyền (YHCT) đã đóng vai trò quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử. Với mục tiêu nâng cao sức khỏe cộng đồng, Chính phủ và Bộ Y tế đã ban hành nhiều chính sách nhằm đẩy mạnh việc khám chữa bệnh bằng YHCT tại các tuyến, đặc biệt là tuyến xã. Tuy nhiên, tại huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, một khu vực có tiềm năng phát triển YHCT do nguồn dược liệu phong phú, vẫn còn thiếu các nghiên cứu chuyên sâu về thực trạng ứng dụng YHCT tại các trạm y tế xã. Nghiên cứu này nhằm mô tả thực trạng khám chữa bệnh bằng YHCT tại 16 trạm y tế xã thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai trong năm 2024, từ đó góp phần đánh giá hiệu quả triển khai chính sách và đề xuất giải pháp phù hợp.

Các nhà hoạch định chính sách y tế, quản lý y tế địa phương, cán bộ y tế tuyến cơ sở, và nhà nghiên cứu quan tâm đến phát triển y học cổ truyền tại Việt Nam.

Nghiên cứu này tiến hành khảo sát thực trạng khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền (YHCT) và kết hợp YHCT với y học hiện đại tại 16 trạm y tế xã trên địa bàn huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 09 năm 2024. Sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang, dữ liệu được thu thập từ phần mềm quản lý khám chữa bệnh VNPT HIS của tổng số 4481 người bệnh. Kết quả cho thấy tỉ lệ điều trị thuần túy YHCT còn rất thấp, chỉ 1,2%, trong khi tỉ lệ điều trị kết hợp YHCT và y học hiện đại chiếm tới 53,5%, cao hơn mức trung bình toàn quốc và nhiều nghiên cứu khác. Các bệnh lý phổ biến được điều trị bằng YHCT bao gồm đau lưng (27,9%), đau đầu, mất ngủ (17,1%) và viêm họng (16,6%). Đáng chú ý, 100% bệnh nhân được sử dụng thuốc thành phẩm y học cổ truyền, trong khi các phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và đặc biệt là việc sử dụng thuốc nam từ nguồn dược liệu phong phú tại địa phương lại rất ít được áp dụng hoặc hoàn toàn không được sử dụng. Điều này cho thấy mặc dù YHCT được quan tâm phát triển, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc khai thác tối đa các tiềm năng và phương pháp độc đáo của YHCT, vốn là thế mạnh trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng và có thể giảm gánh nặng chi phí. Nghiên cứu đề xuất cần tăng cường các giải pháp nhằm phát triển toàn diện hơn các kỹ thuật và dịch vụ YHCT không dùng thuốc tại các trạm y tế, tận dụng lợi thế về dược liệu bản địa để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tuyến cơ sở.