Cho một thương hiệu thành công
Trong số rất ít thương hiệu châu Á có mặt trên các bảng xếp
hạng thương hiệu toàn cầu, thì hầu hết các thương hiệu như
Sony, Canon và một số thương hiệu khác, đều bắt nguồn từ Nhật
Bản. Đất nước này từ lâu đã được biết đến với những thành tựu
liên quan đến công nghệ, hiệu quả sản xuất và chất lượng tuyệt
hảo. Vì vậy, sẽ không quá kinh ngạc nếu Shiseido, một trong
những thương hiệu mỹ phẩm mạnh nhất châu Á, cũng đến từ
Nhật Bản.
Shiseido là một trong số ít thương hiệu không thuộc lĩnh vực
công nghệ có xuất xứ từ Nhật Bản đã ghi tên mình vào ngành
thời trang, chăm sóc sắc đẹp và mỹ phẩm toàn cầu. Tận dụng lợi
thế là đại diện duy nhất cùng với những hiệu ứng tích cực từ đất
nước Nhật Bản, Shiseido có khả năng thâm nhập vào các thị
trường trên thế giới bằng việc cung cấp những sản phẩm chất
lượng cao, hữu ích và hấp dẫn.
Ngay từ buổi đầu, Shiseido đã nhận ra tầm quan trọng của việc
cung cấp cho người tiêu dùng những kinh nghiệm chăm sóc sắc
đẹp khác biệt ở tầm cao và thường xuyên làm hài lòng họ với
những sản phẩm sáng tạo và có chất lượng cao.
Có một số lý do giải thích cho thành công lâu bền mà Shiseido đã
đạt được kể từ khi nó ra đời cách đây một thế kỷ. Nhưng thời
gian gần đây, một trong những lý do chính giải thích cho hiện
tượng đó là trên thực tế, thương hiệu này đã được quản trị rất tốt.
Cam kết của ban quản trị công ty là liên tục đầu tư cho các hoạt
động xây dựng thương hiệu.
Tạo được bước đột phá trên thị trường chăm sóc sắc đẹp và thời
trang ‒ vốn do các thương hiệu châu Âu và Mỹ thống trị, và tạo
dựng được tên thương hiệu không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.
Shiseido thật sự khác biệt, là ví dụ điển hình cho rất nhiều
thương hiệu châu Á có tham vọng vươn lên trở thành người chơi
trên trường quốc tế.
Shiseido được Arinobu Fukuhara thành lập năm 1872, là công ty
dược phẩm đầu tiên ở Nhật Bản được xây dựng theo phong cách
châu Âu, đóng tại quận Gizna ‒ trung tâm thời trang và văn hóa
của Nhật Bản. Shiseido khởi nghiệp là một công ty dược phẩm, ở
thời điểm mà các loại dược phẩm thảo mộc là mặt hàng bán rất
chạy.
Nhưng rất nhanh chóng, nó đã phát triển vượt lên trên mô hình
kinh doanh ban đầu khi pha chế thành công công thức làm đẹp
kết hợp giữa bí quyết làm đẹp của phương Đông với công nghệ
và khoa học của phương Tây.
Sự kết hợp này đã trở thành lợi thế vững chắc cho Shiseido ngay
từ những ngày đầu. Không lâu sau, Shiseido tiếp tục đa dạng
hóa, mở rộng lĩnh vực kinh doanh dược phẩm của mình. Đầu
năm 1888, Shiseido cho ra mắt sản phẩm thuốc đánh răng Nhật
Bản đầu tiên. Đến năm 1897, công ty mạo hiểm nhảy vào thị
trường kinh doanh mỹ phẩm với sản phẩm Eudermine.
Năm 1918, Shiseido giới thiệu sản phẩm nước hoa đầu tiên của
hãng và đến năm 1937, cho ra mắt dòng sản phẩm mỹ phẩm đầu
tiên. Kể từ đó đến nay, Shiseido đã chuyển mình trở thành công
ty mỹ phẩm thật sự với dòng sản phẩm rộng lớn, bao gồm nhiều
loại mỹ phẩm từ chăm sóc da, sản phẩm làm đẹp cho tới các loại
mỹ phẩm thông thường.
Đến cuối những năm 1970, Shiseido bắt đầu thâm nhập thị
trường nước ngoài ở châu Âu và Mỹ với các dòng sản phẩm đặc
thù. Mặc dù ý tưởng độc đáo kết hợp giữa bí quyết làm đẹp của
phương Đông với khoa học của phương Tây là yếu tố tạo nên sự
khác biệt mạnh mẽ cho Shiseido, song nó cũng cần phải mở rộng
hơn nữa.
Sự định hướng của Shiseido phụ thuộc vào triết lý cốt lõi của
công ty. Ngay từ đầu, Shiseido đã dựa trên triết lý gồm năm
nguyên tắc quản trị cốt lõi, được hình thành từ năm 1921. Đó là:
chất lượng số một, cùng tồn tại và thịnh vượng, tôn trọng khách
hàng, sự bền vững của doanh nghiệp và uy tín.
Shiseido cũng xác định các đặc tính thương hiệu cho mọi sản
phẩm của mình và hướng vào việc định vị chúng tới những phân
khúc khách hàng khác nhau. Shiseido đã dựa trên năm điểm then
chốt để xây dựng thương hiệu, đó là:
- Sự sáng tạo và đổi mới trong tất cả các sản phẩm được đưa ra
thị trường.
- Sự kết hợp độc đáo giữa bí quyết làm đẹp phương Đông và độ
nhạy cảm với các giá trị hiện đại phương Tây.
- Áp dụng công thức đã qua thử nghiệm lâm sàng để tạo ra
những sản phẩm phù hợp chăm sóc da và sắc đẹp.
- Việc thường xuyên phân tích các xu hướng của thị trường sẽ
tạo ra khả năng thích ứng với các thị trường khác nhau.
- Chiến lược phân phối rộng khắp
Shiseido cũng phát triển một hệ thống cấu trúc thương hiệu cụ
thể với tham vọng phục vụ nhiều phân khúc khách hàng trên thị
trường. Với việc thường xuyên đầu tư vào hoạt động quản trị
thương hiệu, Shiseido đã thành công khi cung cấp sản phẩm cho
cả khách hàng cao cấp lẫn các phân khúc giá trị ở nhiều thị
trường trên toàn thế giới.
Shiseido là một trong những thương hiệu châu Á đầu tiên chấp
nhận chiến lược thâu tóm để phát triển vượt tầm thị trường nội
địa. Việc thâu tóm các hãng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu
nhằm vào hai mục đích.
Một mặt, Shiseido có thể dễ dàng thâm nhập thị trường, mặt
khác, nó giúp công ty được khách hàng chấp nhận rộng rãi hơn.
Chiến lược này, đi kèm với phương pháp quản trị thương hiệu
mạnh và được toàn thể doanh nghiệp tuân thủ chặt chẽ, đã đóng
góp vào sự nổi lên của Shiseido như một thương hiệu quốc tế.
Triết lý thương hiệu
Ngay từ buổi đầu, Shiseido đã được quản trị để xây dựng hình
ảnh như một nhà tiên phong và là người dẫn đầu thị trường. Khi
công ty mạo hiểm chuyển từ lĩnh vực kinh doanh chính là dược
phẩm sang lĩnh vực kinh doanh mỹ phẩm, nó đã nâng tầm ý
tưởng ban đầu lên mức hoàn thiện.
Nó đã cho ra đời các loại sản phẩm dầu thơm và mỹ phẩm được
làm từ hoa cỏ thiên nhiên nhằm duy trì tính độc đáo. Do đó,
Shiseido đã dễ dàng nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ thị
trường mỹ phẩm bởi nó được thừa hưởng di sản từ một thương
hiệu vốn đã phổ biến.
Đầu những năm 1970, công ty đã phải đối mặt với nhiều thách
thức khi quyết định mạo hiểm bước ra khỏi thị trường nội địa
Nhật Bản. Đó cũng là thời kỳ các thương hiệu như Sony và
Canon tạo dựng được tên tuổi thương hiệu trên thị trường toàn
cầu. Hơn thế, Nhật Bản thường được biết đến là một nước có
hiệu quả sản xuất cao, công nghệ tinh xảo và các sản phẩm điện
tử chất lượng cao hơn là mỹ phẩm và các sản phẩm làm đẹp.
Vì vậy, đây quả là một nhiệm vụ khó khăn đối với Shisheido. Tại
thời điểm đó, lĩnh vực kinh doanh thời trang, sản phẩm làm đẹp
và mỹ phẩm đều do các thương hiệu từ châu Âu, đặc biệt là Pháp
và Mỹ, thống trị. Do vậy, thách thức đặt ra với Shiseido là nó phải
gây được tiếng vang trong ngành công nghiệp mỹ phẩm toàn
cầu, được khách hàng chấp nhận và xây dựng được một thương
hiệu mạnh.
Một trong những lợi thế mạnh nhất của Shiseido khi bước chân
vào lĩnh vực mỹ phẩm là trên thực tế, đây là một thương hiệu
châu Á đầu tư vào thị trường phương Tây. Sự huyền bí và tinh tế
của một vùng đất xa xôi, hương vị phương Đông truyền thống,
màu sắc, mùi thơm và tính thẩm mỹ toát ra từ sản phẩm chính là
một lợi thế.
Sản phẩm đầu tiên mà Shiseido tung ra thị trường toàn cầu là
Zen vào năm 1964. Hộp đựng sản phẩm là các thiết kế sơn mài
truyền thống theo mô-típ của những ngôi đền ở Tokyo thế kỷ XVI.
Điều này không chỉ tạo ra sự khác biệt ở hình thức của sản phẩm
mà còn toát lên màu sắc huyền bí xung quanh sản phẩm.
Năm 1997, Shiseido được trao giải thưởng Fifi Award của Mỹ,
một giải thưởng danh giá nhất trong ngành công nghiệp nước
hoa, dành cho sản phẩm nước hoa mới sử dụng hương thơm tự
nhiên. Shiseido luôn sử dụng hoạt động nghiên cứu và phát triển
(R&D) để giới thiệu sản phẩm mới dựa trên các công thức đã qua
thử nghiệm lâm sàng. Tầm nhìn phía sau chiến lược R&D của
Shiseido là “sự kết hợp sáng tạo” giữa chức năng và độ nhạy
cảm.
Từ tầm nhìn này, Shiseido đã giới thiệu nhiều sản phẩm hướng
tới làm nổi bật vẻ đẹp của khách hàng. Ví dụ, Benefiance - sản
phẩm chăm sóc da chống lão hóa đầu tiên của Shiseido ra đời
năm 1982, là sản phẩm nước hoa thư giãn với công thức hương
thơm tự nhiên mới.
Sáng kiến này đã giúp Shiseido đạt được sự tín nhiệm trong
những thị trường mới. Bằng cách kết hợp các yếu tố dựa trên lý
trí, thông qua kiểm chứng khoa học với các yếu tố mang tính cảm
xúc thông qua thương hiệu mạnh và cá tính, Shiseido đã thành
công trong việc định vị thương hiệu trên nhiều thị trường mang
tính toàn cầu.
Một yếu tố quan trọng nữa trong triết lý thương hiệu của Shiseido
là khả năng thích ứng với những thay đổi và tùy biến theo nhu
cầu khách hàng. Công ty không chỉ thực hiện việc này trên các thị
trường khác nhau với những nhu cầu và nền văn hóa đặc trưng...
mà còn thể hiện cả trong các sách lược quản trị thương hiệu.
Một trong những lý do lý giải sự thành công của Shiseido là do
thương hiệu này có khả năng mở rộng các thị trường từ phân
khúc cao cấp cho tới phân khúc giá trị bằng cách tạo ra những
đặc tính và cá tính thương hiệu riêng biệt cho từng dòng sản
phẩm. Một ví dụ là chiến lược của Shiseido tại thị trường Trung
Quốc.
Năm 1981, Shiseido bắt đầu thâm nhập thị trường Trung Quốc,
nó đã giới thiệu một thương hiệu phụ có tên là Aupres và xác
định nó như một thương hiệu cao cấp. Sau này, khi Shiseido
quyết định nhắm vào thị trường đại chúng, công ty đã cho ra đời
một thương hiệu mở rộng có tên là Za. Bằng cách nghiên cứu
các xu hướng của khách hàng và các công ty, Shiseido đã tạo ra
nét độc đáo của riêng mình với những sản phẩm đặc trưng ở mỗi
địa điểm nhất định.
Ví dụ, đối với sản phẩm trang điểm, khách hàng thường ưa thích
hình ảnh cao cấp, do đó nó được chuyển tải bằng cách tạo ra cá
tính thương hiệu mang đậm sắc thái nước Mỹ. Đối với sản phẩm
chăm sóc da, khách hàng lại thường ưu tiên chất lượng và độ tin
cậy hơn, do đó sản phẩm được chuyển tải bằng cách tạo ra cá
tính thương hiệu với sắc thái nước Nhật, như thương hiệu Pure &
Mild (Tinh khiết và Dịu nhẹ). Sự thay đổi cách thức quản trị
thương hiệu linh hoạt đã giúp Shiseido đảm nhiệm các phân khúc
thị trường khác nhau trong các thị trường khác nhau khá thành
công.
Cuối cùng, Shiseido cũng đã phát triển được một mạng lưới phân
phối rộng khắp Nhật Bản, xuyên suốt châu Á và tất cả các thị
trường chính trên khắp thế giới. Shiseido có ba kênh phân phối
chính:
- Phòng trưng bày sản phẩm cao cấp, có nhân viên tư vấn cho
khách hàng.
- Văn phòng đại diện (chi nhánh): bán các sản phẩm cao cấp và
trung cấp, có nhân viên tư vấn cho khách hàng.
- Đại lý bán hàng: cung cấp các sản phẩm từ trung cấp đến đại
chúng, do các chủ cửa hàng mỹ phẩm làm chủ (không có nhân
viên bán hàng chuyên nghiệp).
Chiến lược này đã chứng minh thành công của Shiseido trong
việc thâm nhập thị trường sản phẩm thông qua các kênh phân
phối đa cấp.
Shiseido đã theo đuổi một chiến lược không giống bất cứ thương
hiệu châu Á nào có mặt trên thị trường khu vực. Công ty đã sử
dụng hoạt động thâu tóm như một kênh chính nhằm đặt chân vào
thị trường mỹ phẩm nhiều rủi ro ở châu Âu và Mỹ.
Khi gia nhập ngành công nghiệp mỹ phẩm vốn được dẫn dắt bởi
những khát vọng, phong cách sống và hình ảnh, Shiseido đã
quyết định chọn con đường liên kết để thu hút sự chú ý, giành
được sự chấp nhận và để thâm nhập tới các nguồn khách hàng
đã được thiết lập trong các thị trường mới hơn là phải mất nhiều
năm cố gắng xây dựng hình ảnh thương hiệu Shiseido từ vạch
xuất phát.
Để có thể bước vào thị trường Pháp và châu Âu, Shiseido đã
thâu tóm thương hiệu Carita và phòng trưng bày cao cấp của sản
phẩm này ở phố Faubourg St. Honoré, Paris năm 1981. Với
những khách hàng cao cấp, giàu có thuộc giới quý tộc và những
nhân vật nổi tiếng, phòng trưng bày này đã xác lập vị thế độc đáo
trên thị trường mỹ phẩm Pháp.
Để gia nhập thị trường Bắc Mỹ, Shiseido đã thâu tóm thương
hiệu Helen Curtis của Unilever năm 1996. Những vụ thâu tóm này
đem đến cho Shiseido cơ hội dựa vào những thương hiệu vốn đã
có chỗ đứng vững chắc trong các thị trường này.
Một chiến lược lớn khác của Shiseido là xây dựng hai thương
hiệu thuộc các công ty cổ phần. Một là InterAct Co. Ltd để bán
các thương hiệu nhập khẩu mới không phải của Shiseido, còn lại
là AXE Co. Ltd để bán các thương hiệu do Shiseido phát triển
nhưng hoạt động như những thương hiệu độc lập trên thị trường,
không mang tên Shiseido.
Chiến lược này giúp Shiseido về nhiều mặt. Nó có khả năng
mang nhiều thương hiệu mới vào thị trường, đồng thời khắc phục
sự chậm trễ trong việc tiếp cận các xu hướng mới nhất mà không
phải lo lắng về những ảnh hưởng có thể xảy ra đối với nhận thức
của khách hàng hay bất cứ sự suy giảm tiềm ẩn nào đối với tài
sản thương hiệu.
Ngoài ra, việc nhập khẩu và bán những mặt hàng không thuộc
thương hiệu Shiseido đã giúp công ty có cơ hội thử nghiệm thị
trường với những xu hướng và thị hiếu mới hơn, điều này cũng
không vấp phải quá nhiều rủi ro.
Những thách thức tương lai
Bên cạnh những thành công lâu bền của Shiseido, công ty vẫn
phải đối mặt với những thách thức mới nếu nó tiếp tục khai thác
những thị trường mới ở những vùng địa lý khác nhau, với các đối
thủ cạnh tranh ngày càng gia tăng và các phân khúc khách hàng
đa dạng.
Ngoài ra, một trong những thách thức chính của Shiseido trong
tương lai chính là việc duy trì sự pha trộn giữa bí quyết làm đẹp
huyền bí của phương Đông với khoa học và công nghệ của
phương Tây. Điều này đã trở nên quan trọng khi Shiseido thâu
tóm các thương hiệu ở Mỹ và châu Âu với nguồn di sản riêng và
những câu chuyện thương hiệu độc đáo. Thách thức của
Shiseido là tiếp tục tiến lên bằng sự pha trộn vốn đã trở thành
một trong những nhân tố khác biệt nhất của công ty.
Shiseido đã tự định vị mình chủ yếu như một thương hiệu cao
cấp và xa xỉ tại thị trường Mỹ và châu Âu, đồng thời mở rộng ra
toàn bộ chuỗi thị trường, từ phân khúc cấp thấp, tới phân khúc
giá trị, phân khúc trung cấp và phân khúc cao cấp ở châu Á.
Ngày nay, khi người tiêu dùng có thể đi du lịch vòng quanh thế
giới, thế giới truyền thông toàn cầu và Internet tạo ra các dòng
thông tin xuyên suốt các quốc gia dễ dàng hơn nhiều, Shiseido
nên tiến hành thận trọng những bước đi cụ thể nhằm khẳng định
vị thế của mình ở những thị trường khác nhau.